زنگ مدرسه در سکوت فقر
مریم غدیرپور
مهر شروع شد و مدارس بازگشایی شد و بچه ها به مدرسه می روند و هفته قبل کلاس برای بچه ها در مدرسه ابتدایی شروع شد و امسال جنگ بر مهر سایه افکنده است و اقتصاد رشد نمی کند و سفره ها کوچک تر شده است و در این وضعیت والدین توان خرید وسایل گران برای مدرسه را ندارند و خانواده ها هنگام تهیه وسایل دچار چالش بزرگ هستند و ثبت نام مدرسه هزینه دارد و هیچ نهاد رسمی پاسخگو نیست و آموزش و پرورش مسئولیت مشکلات را قبول نمی کند و گزارش عصر اقتصاد تایید می کند این شرایط معیشت خانوار را زیر فشار قرار داده است و همان طور که از وضعیت بر می آید والدین تنها مانده اند و این آغاز سال تحصیلی چالش عمیق در کشور از نظر مالی را نشان می دهد و دولت تدبیری برای کاهش بار مالی ندارد و گزارش عصر اقتصاد نشان می دهد که والدین زیر فشار سنگین له می شوند و هیچ کس پاسخگوی این بحران نیست.
بحران هزینه در بازار نوشتافزار
پاییز امسال مدارس در حالی بازگشایی شد که سایه سنگین جنگ بر سرنوشت کشور گسترده است و رشد اقتصاد کشور منفی است و در نهایت سفره خانوار کوچک مانده است و همه این موارد باعث میشود تا والدین توان خرید لوازم مدرسه را نداشته باشند و کیف و کفش و لوازم تحریر بسیار گران است و همانطور که از وضعیت بر میآید فشار مالی بر خانواده دوچندان شده است و در این رابطه باید گفت والدین دیگر توان تامین مخارج را ندارند.
هزینه تحصیل فرزندان و بنبست معیشت
خانم فروتنی مادر دانشآموز کلاس سوم دبستان است و وی از قیمت بالای کیف و کفش و لوازم تحریر شکایت دارد و همانطور که این مادر میگوید هزینه تحصیل پسر او نسبت به پارسال حدود ۳۰۰ درصد رشد کرده است و این جهش قیمت کمر خانوار را میشکند و در نهایت شرایط اقتصادی به گونهای است که حتی در ارزانترین بخش بازار هم والدین دست خالی برمیگردند و روپوشی که پارسال دو میلیون تومان تهیه شد امسال با مبلغ شش میلیون تومان هم دوخته نمیشود و هیچ دوزندهای سفارش را قبول نمیکند و این مسئله نشان میدهد که ثبات قیمت در بازار وجود ندارد و والدین در این میانه تنها ماندهاند و گزارش ما تایید میکند که توان خرید برای خانوادهها به حداقل رسیده است.
سکوت نهادهای مسئول و جولان دلالان
در این رابطه دولت سکوت کرده است و وزارت آموزش و پرورش پاسخ نمیدهد و دلالان بازار را در دست دارند و قیمتها را بالا میبرند و در نهایت والدین برای تامین سادهترین وسایل دچار مشکل جدی هستند و دولت تدبیری برای کاهش بار مالی ندارد و گزارش ما تایید میکند که فشار بر خانوار روز به روز بیشتر است و والدین زیر بار هزینه سنگین کمر خم کردهاند و در صورتی که این وضعیت ادامه یابد بحران مالی در کشور جدیتر میشود و هیچ مرجعی به داد مردم نمیرسد و در نهایت همه خانوادهها در انتظار اقدام مسئولان هستند اما خبری از تغییر نیست.
هزینه سه میلیونی لوازمالتحریر پیش از آغاز مدرسه
من به عنوان یک مادر شاغل که تنها یک فرزند پسر دانشآموز دارم این روزها با بحران بزرگی در تأمین هزینههای تحصیل دستوپنجه نرم میکنم و در حالی که هنوز سرویس مدرسه و کیف و کفش و لباس فرم را حساب نکردهام، خرید یک سبد ساده از لوازمالتحریر شامل مداد و خودکار و مدادرنگی و پاککن و تراش و جامدادی و دفتر برای پسرم حدود سه میلیون و سیصد و هفتاد هزار تومان هزینه در پی دارد و همانطور که از وضعیت بازار برمیآید، این ارقام برای یک خانواده کارمند یا شاغل بسیار سنگین است و در نهایت فشار مالی زیادی به ما تحمیل میکند و در این رابطه باید گفت اگر خانوادهای دو یا سه فرزند محصل داشته باشد، باید همین هزینههای سرسامآور را برای هر کدام جداگانه پرداخت کند، بنابراین شروع سال تحصیلی برای خانوادههای چندفرزندی به معنای چند برابر شدن هزینهها و یک فاجعه اقتصادی است و همانطور که روزگار میگذراند، درآمد ما هیچ تناسبی با این جهش قیمتها ندارد و در صورتی که هیچ نهادی به فکر ما نباشد، زیر بار این هزینههای کمرشکن کاملاً له میشویم و در نهایت با این حقوقهای ناچیز شاغلان، تأمین سادهترین ملزومات تحصیل به یک رؤیای دستنیافتنی تبدیل شده است.
آموزش وپرورش؛ حلقهای که نباید از آن غافل شد
فاطمه عاطفی، جامعهشناس و معلم مدارس دولتی و غیردولتی در گفتوگو با مهر، با اشاره به نقش آموزش و پرورش در سیاستهای جمعیتی معتقد است در کنار حمایت از خانواده برای فرزندآوری، باید به شرایط آموزش و تربیت فرزندان نیز توجه شود. وی میگوید آموزش و پرورش هم در آموزش خانوادهها و والدین نقش دارد و هم محیطی است که کودک بخش مهمی از سالهای رشد خود را در آن سپری میکند؛ بنابراین نمیتوان مساله فرزندآوری را از شرایط اقتصادی و آموزشی خانوادهها جدا کرد.
عاطفی با اشاره به افزایش مسوولیتهای خانوادهها توضیح میدهد که خانوادهها گاهی از این نگران هستند که با افزایش تعداد فرزندان، نقشها و مسوولیتهای بیشتری بر دوش آنها قرار گیرد. وی ادامه میدهد: اگرچه امروز پدران نیز بیش از گذشته در نگهداری و تربیت فرزندان مشارکت میکنند، اما همچنان بخش قابل توجهی از مسوولیت مراقبت از کودک بر عهده مادر است و مادران شاغل علاوه بر فشار اقتصادی، با کمبود وقت و انرژی برای رسیدگی به فرزندان مواجهاند.
این جامعهشناس میگوید در گذشته تعداد بیشتری از مادران خانهدار بودند، اما امروز بسیاری از مادران شاغلاند و ممکن است پیش از فرزندان از خانه خارج شوند و پس از یک روز کاری خسته به خانه بازگردند. به گفته وی، خانوادههای برخوردارتر میتوانند بخشی از مسوولیتهای مربوط به نگهداری، غذا، نظافت یا آموزش فرزندان را به دیگران بسپارند، اما خانوادههایی که از نظر اقتصادی در شرایط ضعیفتری قرار دارند، چنین امکانی ندارند.
مهر بیمهر؛ هزینهای که پایان ندارد
در نهایت گزارش ما نشان میدهد هزینه برای دانشآموز محدود به ماه مهر نمیشود و تحصیل برای خانواده هزینه جاری است و اقلامی چون مداد و پاککن و دفتر مصرفی است و تورم هم باعث رشد قیمت کالا میشود و در نتیجه این هزینهها مداوم افزایش مییابد و در صورتی که دولت بسته تشویقی برای خانوار کمبضاعت تدارک نبیند و حمایت نکند، موج ترک نحصیل را می افتد.
در این رابطه شنیده میشود برخی خانوار به علت گرانی از مدرسه فرستادن فرزند صرفنظر میکنند که این اتفاق خطرناک است و حتی در مدارسی که زیر نظر دولت است هزینه پنهان وجود دارد که از دانشآموز دریافت میشود و دولت باید برای پرورش نسلی که آیندهساز است فکری کند.
ماه مهر امسال با این شرایط سخت برای خانوار بسیار بیمهر است و مهر بیمهر لقب میگیرد و دولت باید بداند سرمایهگذاری برای آموزش هزینه نیست و ضرورت است و اگر امروز برای این بحران فکری نشود در نهایت آینده کشور دچار خسران میشود و خانوادهها تنها ماندهاند و دولت باید پاسخگو باشد زیرا تداوم این وضعیت سبب میشود که شکاف طبقاتی در آموزش عمیقتر شود و دانشآموزانی که توان مالی ندارند از چرخه آموزش حذف شوند و در این رابطه همه باید نگران باشند که مهر بیمهر چه بر سر سرمایههای انسانی کشور میآورد.
