سبد کالابرگ چقدر گران شد؟ | همه ناراضی از ثبات کالابرگ
دولت، مجلس و مردم هر یک به دلیلی از افزایش نیافتن اعتبار کالابرگ ناراضی هستند؛ اما در شرایطی که رشد تورم کالاهای اساسی آشکار است؛ کسی برای اجرای قانون و افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با تورم کالاهای اساسی پیشقدم نمیشود.
به گزارش همشهری آنلاین، از آذرماه ۱۴۰۴ که ارز ترجیحی وجود داشت تا الان که یارانه ارزی با اعتبار کالابرگ به مصرفکننده نهایی میرسد، قیمت یک سبد کالای اساسی ۶۶ درصد افزایش پیدا کرده است.
از دیماه که با تغییر سیاستهای ارزی، اجرای طرح ملی کالابرگ آغاز شد، بنا بود افزایش هزینه سبد کالاهای اساسی از طریق تخصیص اعتبار جبران شود؛ اعتباری که در ابتدای طرح ماهانه یکمیلیون تومان بود و حالا براساس قیمتهای کف بازار بسیار بالاتر از این رقم است.
جدال دولت با وعده افزایش کالابرگ
در زمان اجرای طرح کالابرگ، در آییننامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم مصوب دیماه ۱۴۰۴ بهصراحت اعلام شد که قدرت خرید مصرفکننده باید حفظ شود و بر همین اساس افزایش اعتبار کالابرگ متناسب با تغییر قیمت کالاها بهعنوان یک تکلیف برای دولت قرار داده شد؛ تکلیفی که اوایل اردیبهشت از سوی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با وعده محاسبه افزایش اعتبار کالابرگ وارد فاز اجرایی شد و بعدتر با اظهارنظر معاون وزیر کار مبنی بر ارسال سناریوهای افزایش کالابرگ به کمیسیونهای دولت به مرحله پایانی رسید؛ اما در این میان خبرهای غیررسمی از مخالفت بخش مالی دولت بهویژه سازمان برنامهوبودجه با افزایش اعتبار کالابرگ حکایت دارد؛ مخالفتی که البته مبنای آن تنگنای مالی اعلام شده است.
تغییر سیاستهای ارزی و طرح ملی کالابرگ با موافقت جدی سران قوا اجرا شد و همه سران متفقالقول اعلام کردند پایکار حفظ امنیت غذایی جامعه و معیشت مردم میمانند. در ادامه وقتی دولت باوجود اقدام اولیه، به تکلیف خود در افزایش اعتبار کالابرگ اقدام نکرد، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مجلس فراخوانده شد تا در جلسهای مجازی، ضمن بررسی وضعیت اشتغال پساجنگ، پاسخگوی سؤالات و دغدغههای کالابرگی نمایندگان ملت باشد.
جزئیات خاصی از این جلسه منتشر نشده؛ اما خبرهایی که در رسانهها و فضای مجازی دستبهدست میشود حکایت از این دارد بخشی از نمایندگان از توضیحات وزیر راضی نشدهاند و برخی دیگر فقط بر اهمیت معیشت مردم سخن گفتهاند.
صورتحساب کالابرگی مردم
در دیماه ۱۴۰۴ که اجرای طرح ملی کالابرگ آغاز شد، دولت به ازای هر نفر درماه یکمیلیون تومان اعتبار اختصاص داد و قرار بود این اعتبار، کل افزایش قیمت سبد کالابرگ پس از تغییر سیاستهای ارزی را پوشش دهد. بهعنوان مثال، اگر قبل از تغییر سیاستهای ارزی، ارزش سبد غذایی ماهانه یک خانوار ۳ نفره ۹ میلیون تومان بود و بعد از تغییر سیاستها به ۱۲ میلیون تومان افزایش مییافت، ۳ میلیون تومان افزایش قیمت باید از محل اعتبار کالابرگ پوشش داده میشد.
تا اینجای کار مشکلی وجود نداشت بهخصوص که قانون بهصراحت اعلام کرده بود با افزایش قیمت کالاهای اساسی، اعتبار کالابرگ نیز برای جبران افزایش قیمت بالا خواهد رفت؛ اما بعد از ۵ ماه، صورتحساب مردم برای خرید کالاهای اساسی با افزایش قیمت قابلتوجه مواجه شده درحالیکه اعتبار کالابرگ همان یکمیلیون تومان سابق است و گویا فعلاً عزمی برای افزایش آن وجود ندارد.
تخمین عقبماندگی اعتبار کالابرگ
سبد کالابرگ براساس کالری روزانه موردنیاز یک فرد چیده شده و اقلام گوناگون با وزنهای مختلف را دربرمیگیرد؛ ازاینرو محاسبه قیمت واقعی سبد و میزان افزایش قیمت کالاهای موجود در آن بدون دسترسی به جداول اصلی امکانپذیر نیست؛ اما با محاسبات سرانگشتی میتوان به برآوردهایی در مورد میزان تغییر ارزش این سبد دست یافت.
بررسی قیمتهای کف بازار در اواخر آذر ۱۴۰۴ و اواخر اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد میانگین قیمت اقلام غذایی موجود در سبد کالابرگ حدود ۶۶ درصد افزایش پیدا کرده است؛ البته این رقم نمیتواند بهعنوان مبنایی برای افزایش اعتبار کالابرگ مطرح شود اما استدلال مستند و پرقدرتی برای الزام افزایش این اعتبار است.
