شمع‌های بی‌کیفیت و گران!

معصومه عاروان، گروه خودرو- رانندگان ایرانی این روزها فقط پشت فرمان با ترافیک و جاده‌های ناایمن دست‌ و پنجه نرم نمی‌کنند؛ بازار آشفته قطعات یدکی، به‌ ویژه شمع موتور، بر مشکلات آنها افزوده است. افزایش بی‌سابقه قیمت، ورود قطعات بی‌کیفیت و نبود نظارت مؤثر، اعتماد مردم را به این بازار به پایین‌ترین حد ممکن رسانده است.

به گزارش عصر اقتصاد، بازار قطعات یدکی خودرو در ایران سال‌هاست که با مشکلات عمیق و ساختاری روبه‌رو است؛ اما طی ماه‌های اخیر، صدای اعتراض رانندگان بلندتر از همیشه شنیده می‌شود. این بار پای یکی از حیاتی‌ترین قطعات موتور یعنی شمع خودرو به میان آمده، قطعه‌ای کوچک که نقش بزرگی در کارکرد بهینه موتور دارد و بی‌توجهی به کیفیت آن می‌تواند خسارت‌های سنگینی به جیب راننده وارد کند.

رانندگان می‌گویند بازار پر شده از شمع‌های تقلبی و بی‌کیفیتی که در ظاهر شبیه برندهای معتبرند اما عملاً هیچ شباهتی به آن‌ها ندارند. این شمع‌ها نه ‌تنها عمر کوتاهی دارند بلکه مصرف سوخت را بالا برده و حتی در مواردی باعث آسیب جدی به موتور خودرو شده‌اند. فروشندگان اما توپ را به زمین واردکنندگان می‌اندازند و تأکید می‌کنند: وقتی تعرفه‌ها و محدودیت‌های عجیب برای واردات وجود دارد، طبیعی است که بازار در اختیار قاچاقچی‌ ها قرار بگیرد.

موضوع فقط به کیفیت ختم نمی‌شود؛ قیمت‌ها هم به‌ شدت رانندگان را کلافه کرده است. شمعی که تا همین دو سال پیش با هزینه‌ای اندک تعویض می‌شد، حالا چند برابر افزایش قیمت پیدا کرده و در برخی برندها حتی به اندازه حقوق یک هفته یک کارگر خرج روی دست مصرف‌کننده می‌گذارد. این وسط، هیچ نهاد نظارتی پاسخ‌گو نیست. سازمان‌های مسئول یا سکوت کرده‌اند یا توپ را به زمین یکدیگر پاس می‌دهند.

بازار قطعات یدکی به صحنه‌ای تبدیل شده که در آن دلال‌ ها و قاچاقچی‌ها بیشترین سود را می‌برند و رانندگان و مصرف‌کنندگان، بازنده اصلی ماجرا هستند

از طرف دیگر، تعمیرکاران هم به شدت از وضعیت موجود ناراضی‌اند. یکی از مکانیک‌ها در گفتگو با خبرنگار عصر اقتصاد می‌گوید: هر روز مشتری‌هایی دارم که با شمع نو می‌آیند ولی موتور ماشین‌شان ریپ می‌زند. وقتی باز می‌کنم می‌بینم شمع بی‌کیفیت است. راننده هم فکر می‌کند من کارم را درست انجام نداده‌ام، در حالی که مشکل از جنس قطعه است.

کارشناسان صنعت خودرو معتقدند؛ این شرایط حاصل سال‌ها بی‌برنامگی و بی‌ توجهی به تولید داخلی است. در حالی که ایران توان فنی برای ساخت شمع با کیفیت را دارد، تولیدکنندگان داخلی به بهانه نبود حمایت و افزایش هزینه‌ها، یا بازار را رها کرده‌اند یا محصولاتی با کیفیت پایین عرضه می‌کنند. نتیجه روشن است: رانندگان ایرانی مجبورند بین قطعه گران و بی‌کیفیت خارجی یا تولید داخلی بی‌دوام یکی را انتخاب کنند. انتخابی که در هر صورت به ضررشان تمام می‌شود.

بازار قطعات یدکی حالا به صحنه‌ای تبدیل شده که در آن دلال‌ ها و قاچاقچی‌ها بیشترین سود را می‌برند و رانندگان و مصرف‌کنندگان، بازنده اصلی ماجرا هستند. اگر همین امروز نظارت دقیق و سیاست‌گذاری شفاف در این حوزه انجام نشود، فردا باید شاهد بحرانی عمیق‌تر باشیم؛ بحرانی که نه‌تنها امنیت جاده‌ها را تهدید می‌کند بلکه اعتماد مردم به کل صنعت خودرو را هم بر باد خواهد داد.