هادی بهرامی
بورس ۱۴۰۳؛ سالی پر از فراز و نشیب برای سهامداران؛ از غولهای صادراتی که یکهتازی کردند تا صنایع ریالی که نفسشان به شماره افتاد. آیا ۱۴۰۴ سال جبران است؟
طی یکسال اخیر، شاخص کل بورس ایران 36 درصد و شاخص هم وزن 18 درصد افزایش یافته است؛ در حالیکه نرخ تورم با توجه به افزایش قیمت های خوراکی در ماه بهمن بیشتر از این خواهد بود. همچنین شاخص صندوق های طلا 130 درصد، تمام سکه 128 درصد و بیت کوین 58 درصد رشد را تجربه کرده و با توجه به شرایط سخت معیشت و اقتصاد کشور به نظر میرسد بازار بورس در سال 1403 عملکرد مطلوبی را از خود نشان نداد! صندوق های درآمد ثابت و اوراق بدون ریسک تا 34 درصد سود سالانه پرداخت می کنند که نشان می دهد بازار سهام رشد کافی و متناسب با ریسک نداشته است.
در این آشفته بازار، برخی از صنایع به دلیل صادرات و دلاری محور بودن توانستند سودآوری و رشد قیمت خوبی را تجربه کنند لو ان که تولیداتشان و صادراتشان هم کاهش یافت؛ در مقابل، برخی صنایع ریالی و یا کوچک سال سختی را پشت سر گذاشتند.
1404، سال تبدیل تهدید به فرصت!
واگذاری شرکت ایران خودرو، طرح تجدید ارزیابی دارایی ها، حمایت موقت از بازار بورس، افزایش نرخ دلار نیما، گسترش بازار صندوق های طلا، بهبود گردش کالا و سودآوری بورس کالا، افزایش تعداد عرضه اولیه ها و زیر ذره بین بودن بانک های در معرض انحلال را می توان اثرگذار ترین اخبار بورسی در سال 1403 دانست.
اخباری که تحقق 100 درصدی آن ها ممکن است بنیاد شرکت های بورسی را زیر و رو کند و حتی منجر به رشد قیمت سهام شود؛ به طور مثال، رشد تعداد صندوق های طلا به عنوان سلاح بورس برای جذب سرمایه و سودآوری نهادها و همچنین جمع آوری نقدینگی، رهایی ایران خودرو از مدیریت نادرست و زیان انباشته، رشد سود خالص شرکت های صادراتی به دنبال افزایش نرخ دلار نیما و رسیدگی جدی به بانک های زیان ده می تواند برای بازار سرمایه، مردم و اقتصاد کشور اتفاق مثبتی باشد.
صنایع دلاری بورس در سالی که گذشت، سودآوری خوبی را تجربه کردند، در حالی که صنایع ریالی و شرکت های کوچک با چالش های متعددی دست و پنجه نرم کردند
در مقابل قطعی برق و گاز صنایع بخصوص پتروشیمی و فولادی باعث شد تا تولید به طور قابل توجهی کاهش یافته و در نهایت، سود خالص شرکت ها به دلیل ناترازی و مدیریت نادرست در بازه میان مدت ثابت بماند.
محدودیت دامنه نوسان سهام، عدم انحلال و حذف پروژه های بدون تولید و فروش از فرابورس، گردش نقدینگی ناسالم در بازارها و انباشت دارایی های غیرمولد دست به دست هم داده اند تا رشد قیمت سهام و سودسازی کل شرکت های بورس را متوقف کنند، اما در سال 1404 مدیران باید این مشکلات را حل کنند.
با تجدید ارزیابی دارایی ها، سرمایه گذاری هر چه بیشتر بر روی دارایی مولد، کنترل نرخ های بدون ریسک و اصلاح ساختار بازار می توان بورس را در سال های آتی تا حد زیادی از گرفتاری خلاص کرد!
آیا شاخص سازها قدرتمند تر می شوند؟
شاخص هم وزن در سال 1403 با اختلاف چشمگیر، کمتر از شاخص کل بورس رشد داشته است که با توجه به شاخص سازی ها، سهام شرکت های کوچک بسیار ضعیف تر از قبل شده اند و عملکرد مطلوبی نداشتند! دولت طی 4 ماه با ایجاد فشار خرید توانست سهام شرکت های بزرگ با ارزش بازار بیش از 50 همت را رشد داده و شاخص کل را از 1 میلیون و 970 هزار واحد به سقف تاریخی 2 میلیون و 950 هزار واحد برساند.
جالب است بدانید شاخص 30 شرکت بزرگ بازار سرمایه در همین مدت 63 درصد رشد کرده است و در مقایسه با شاخص کل می توان چنین برداشت کرد که تقریبا 90 درصد نقدینگی به صنایع بزرگ و شاخص ساز تزریق شده است تا شاخص نمایشی بازار را مثبت نشان دهند!
شاخص 30 شرکت بزرگ بازار بورس درگیر مقاومت 185 هزار واحد است که احتمال دارد در بازه کوتاه مدت تا حمایت 150 هزار واحد ریزش داشته باشد و پس از چند ماه دوباره به سمت اهداف 185 و 258 هزار واحد صعود کند. هدف 258 هزار واحدی برای این شاخص در دسترس می باشد که 48 درصد بازدهی در دل خود دارد و لمس شدن آن میتواند منجر به رشد بیش از 100 درصدی قیمت سهام اکثر شرکت های شاخص ساز شود.
پیش بینی می شود سهام شرکت های شاخص ساز بتوانند تا اواسط سال 1404 یک رشد دیگر داشته باشند و نقدینگی اضافه را از بازار های موازی به خود جذب کنند!
افزایش سود شرکت های دلاری در سال آینده
جالب است بدانید 14 درصد از کل ارزش بازار بورس را گروه پتروشیمی با 47 نماد تشکیل می دهد که با P/E گذشته نگر 7.9 ارزش بازار 1217 همتی دارد و با توجه به حاشیه سود 23 درصدی، عملکرد شرکت های تاثیرگذار و پوشش سود 9 ماهه امسال نسبت به 1402، سود خالص صنعت برای سال 1404 بیش از 140 همت با P/E فوروارد 8.6 برآورد می شود.
صنعت فلزات اساسی نیز، نسبتا عملکرد خوبی از لحاظ بنیادی در سال 1403 داشته است و می تواند برای سال آتی 224 همت سود خالص بسازد که P/E را به 4.2 می رساند. پالایشی ها به دلیل شدت تحریم، افت قیمت نفت و مالیات سنگین کمی در سودآوری عقب افتاده اند به همین خاطر فروش کل صنعت 1154 همت با حاشیه سود خالص 11 درصد و P/S فوروارد 1 پیش بینی می شود.
اخبار مهم بورسی 1403 از واگذاری ایران خودرو تا افزایش نرخ دلار نیما، همگی میتوانند بنیاد شرکتها را متحول کرده و فرصتهای جدیدی خلق کنند
معدنی ها در دسته بندی استخراج کانه های فلزی هم عملکرد نسبتا ضعیف تری داشتند که بخش عمده آن مربوط به تحریم ها و مشکلات معادن می شد، اما با توجه به شرایط خاص صنعت و نوسانات نرخ فروش به نظر می آید شرکت های فعال در این صنعت در سال 1404 بتوانند حدود 110 همت سود خالص بسازند که P/E forward را به 4.7 خواهد رساند و همین موارد ممکن است بر قیمت سهام در سال 1404 تاثیر قابل توجهی بگذارد! شاخص صنعت کانه های فلزی کمی با کلیت بازار سرمایه متفاوت حرکت می کند و همین متفاوت بودن ممکن است سال 1404 را همگام با سودسازی مناسب برای شرکت های معدنی مثبت کند؛ البته ناگفته نماند که این گروه هم شرکت های متنوعی از لحاظ ارزش بازار و فروش دارد و باید در چینش پرتفوی آن را لحاظ کرد.
1404، سال طلایی برای شاخص سازها؟
شاخص گروه های پتروشیمی و فلزات اساسی با کمی اصلاح و پولبک به حمایت استاتیک می توانند در سال 1404 رشد خوبی را تجربه کنند، اما این رشد ممکن است جبران کننده ریسک های تورمی و غیرسیستماتیک نباشند؛ پس بهترین استراتژی در سال آینده می تواند حفظ تعادل بین دارایی های ریسک گریز و سهام شرکت های سودساز و ارزان قیمت باشد.
شاخص صنعت کانه های فلزی با شکست مقاومت سنگین 695 هزار واحد می تواند تا 850 هزار واحد رشد کرده و منجر به رشد بیش از 100 درصدی قیمت سهام شرکت های معدنی شود! با توجه به کنترل عمدی و سیاست های ناعادلانه در صنعت فرآورده های نفتی، پیشنهاد می شود تنها سهام شرکت های کوچک تر و بنیادی را برای سرمایه گذاری در سال 1404 انتخاب کنید؛ زیرا شرکت های بزرگ پتانسیل زیادی ندارند. پیش بینی می شود شاخص گروه فلزات اساسی با یک ریزش 15 درصدی در کوارتر اول 1404 مواجه شده و سپس رشد خود را شروع کنند و ATH های بالاتری به ثبت برسانند.
صنعت پتروشیمی، تاپ گینر بورس در سال 1403!
شاخص صنعت پتروشیمی 63 درصد، فلزات اساسی 32 درصد، فرآورده های نفتی 31 درصد و کانه های فلزی 10 درصد در سال 1403 رشد داشته است که نشان می دهد سهام شرکت های پتروشیمی یا همان شیمیایی نسبت به کل بورس و 30 شرکت بزرگ، بازده خوبی را به ثبت رسانده اند.
لیدر صنعت پتروشیمی، سهام نوری است که 264 همت ارزش بازار دارد و در همین مدت 125 درصد بازدهی نصیب سرمایه گذاران خود کرده است! پس از پتروشیمی نوری، شدوص 125 درصد، شخارک 120 درصد، شکربن 90 درصد، شجم 82 درصد و پارس 58 درصد رشد قیمت را در یکسال اخیر، تجربه کرده است.
برای رهایی بورس از گرفتاریها، مدیران باید در سال 1404 با تجدید ارزیابی داراییها و اصلاح ساختار بازار، به دنبال راهکارهای اساسی باشند
از گروه فرآورده های نفتی نیز، سهام شپنا 25 درصد به ارزش بازار 142 هزار میلیاردی خود افزود و شبندر 28 درصد رشد قیمت را تجربه کرد که با توجه به نصف شدن سود خالص این دو شرکت در 9 ماهه 1403 به نظر میرسد عملکرد مطلوبی نداشته اند. در مقابل، شبریز، شراز و شنفت تاپ گینر صنعت شدند و بازده متناسب با رشد شاخص ایجاد کردند؛ به طوری که شبریز با رشد 23 درصدی سود خالص 9 ماهه توانست 110 درصد بازده قیمت برای سرمایه گذاران خود ایجاد کند و شراز و شنفت هم به ترتیب 85 و 86 درصد رشد قیمت را به ثبت رساندند.
در صنعت فلزات اساسی نیز، شاهد عملکرد مطلوب برخی از شرکت ها بودیم که در سال 1403 با وجود مشکلات کاهش تولید ناشی از قطعی برق و گاز، تحریم ها، مالیات سنگین دولت و افزایش بهای تمام شده توانستند بازده خوبی از لحاظ حقوق مالکانه، قیمت سهام و سود خالص داشته باشند. سهام فملی 72 درصد، فسپا 49 درصد، فولاد 44 درصد و فافزا 53 درصد در این یکسال افزایش یافته است.
در مقابل، صنعت کانه های فلزی و معادن به غیر از سهام شرکت پویا زرکان آق دره با نماد فزر که 111 درصد بازدهی داشته است، نقدینگی قابل توجهی را مانند سایر صنایع دلاری به خود جذب نکرده و به همین دلیل رشد مناسبی نداشته است.
