فرصت طلایی صادراتی برای ایران با استمرار تعرفه ترجیحی اوراسیا

دبیر میز اوراسیا عنوان کرد که ایران در فهرست کشورهای دریافت‌کننده ترجیحات تعرفه‌ای مشترک اوراسیا (GSP) می‌ماند.

به گزارش سازمان توسعه تجارت، الهام حاجی‌کریمی، دبیر میز اوراسیا با بیان اینکه شورای‌عالی اتحادیه اقتصادی اوراسیا فهرست جدید کشورهای برخوردار از تخفیفات تعرفه‌ای این اتحادیه را اعلام کرد، گفت: براساس این فهرست و با حذف تعدادی از کشورهای رقیب ایران در این بازار، موقعیت ممتازی را برای کالاهای صادراتی کشورمان در اوراسیا رقم می‌زند.

او افزود: طبق آخرین تصمیمات شورای عالی اتحادیه اقتصادی اوراسیا در اکتبر ۲۰۲۰ و پیشنهاد برخی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، مقرر شد کشورهای بهره‌مند از تخفیفات تعرفه‌ای مشترک اتحادیه اقتصادی اوراسیا که در واقع همان نظام عمومی ترجیحات (GSP) روسیه است که بعد از ایجاد اتحادیه اقتصادی اوراسیا به سایر کشورهای عضو تسری یافته، بازنگری شود و تعداد کشورهای بهره‌مند از امتیاز محدودتر شود.

حاجی‌کریمی ادامه داد: در همین چارچوب در تاریخ ۵ مارس ۲۰۲۱ فهرست جدید کشورهای برخوردار از این تخفیفات تعرفه‌ای تدوین شد که به تازگی در وبسایت رسمی این اتحادیه نیز منتشر شده است که بر اساس آن، تعداد کشورهای در حال توسعه مشمول دریافت این تخفیفات تعرفه‌ای از ۱۰۳ کشور به ۲۹ کشور کاهش یافته است و تعداد کشورهای کمتر توسعه‌یافته مشمول از ۵۰ به ۴۸ کشور رسیده است.

به گفته دبیر میز اوراسیا نکته حائز اهمیت در فهرست جدید مربوط به کشورهای درحال توسعه برخوردار از نظام تخفیف تعرفه گمرکی (تخفیف ۲۵ درصدی) است که ۷۴ کشور از جمله ترکیه، چین، هند، کره جنوبی، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، عراق، برزیل، ویتنام، هنگ‌کنگ، اندونزی، لبنان، سنگاپور، تایلند، مالزی که کالاهای تولیدی آن‌ها می‌توانست رقیب محصولات ایرانی در بازار اوراسیا باشد، حذف شده و از تاریخ ۵ مارس ۲۰۲۱ به بعد از این امتیاز برخوردار نیستند.

حاجی‌کریمی اظهار کرد: این رویداد موقعیت ممتازی را در بازار اوراسیا برای ایران ایجاد می‌کند و محصولات ایرانی مشمول تخفیفات از لحاظ قیمت، رقابت‌پذیری بیشتری را نسبت به کالاهای سایر کشورها که در این لیست نیستند، دارند.

او توضیح داد: طبق قاعده موسوم به ترجیحات مشترک اتحادیه اقتصادی اوراسیا، ۲۵درصد تخفیف تعرفه‌ای برای حدود ۱۵۰۰ ردیف کالا (کد HS شش رقمی) که عمدتاً محصولات کشاورزی هستند به کشورهای در حال توسعه تعیین شده، اعطا خواهد شد.

البته درباره کشورهای کمتر توسعه‌یافته فهرست اقلام مشمول تخفیف گسترده‌تر و میزان تخفیف تا حدود تعرفه صفر تعیین شده است.

طبق اظهارات این مقام مسئول، لازم است صادرکنندگان، همچون گذشته فرم‌های گواهی مبدا فرم آ (A) را از طریق اتاق‌های بازرگانی تهران و شهرستان‌ها دریافت کرده و اطلاعات و الزامات مورد نیاز آن از جمله مدارک مربوط به اثبات ایرانی بودن محصول صادراتی و حداقل ۵۰ درصد محتوای داخلی آن را به دقت رعایت و ارائه کنند، همچنین مدارک و اسناد مربوطه را حداقل تا سه سال برای پاسخگویی به درخواست‌های بررسی احتمالی از سوی گمرک‌های طرف‌های اوراسیایی و اتاق‌های بازرگانی ایران نزد خود نگه دارند.

نظام عمومی ترجیحات (GSP) از سال ۱۹۷۱ و با حمایت آنکتاد (کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد) و برای ایجاد فضایی برای توانمندسازی کشورهای در حال توسعه، به ویژه کمتر توسعه‌یافته، در تجارت بین‌الملل و ارتقای سطح توسعه کشورها پایه‌ریزی شد که در این نظام کشورهای توسعه‌یافته به صورت یک‌جانبه دسترسی به بازارهای خود را برای کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه‌یافته با ارائه تخفیف‌های تعرفه‌ای یک جانبه در مورد بخش قابل توجهی از اقلام وارداتی خود از این کشورها فراهم می‌کنند.

در همین چارچوب ارزیابی دوره‌ای در مورد فهرست کشورهای واجد شرایط برخورداری از این امتیاز انجام می‌شود و طبق قواعد هر یک از کشورهای ارائه‌دهنده این امتیازات، معیارهایی از جمله افزایش درآمد کشورها (درآمد متوسط به بالا) و یا افزایش سهم از تجارت جهانی کشورها می‌تواند منجر به حذف کشورها از فهرست دریافت این امتیاز شوند.

در همین چارچوب اتحادیه اروپا که تا فوریه سال ۲۰۱۴ ایران را در فهرست اعطای این امتیازات داشت به دلیل اعلام درآمد بالاتر از متوسط ایران(GDP)  از سوی بانک جهانی برای سه سال متوالی ایران را از فهرست کشورهای واجد شرایط دریافت (GSP) حذف کرد.