قابلیت مولد سازی صندوق های ارزی
مریم غدیرپور
تصویب دستورالعمل صندوق سرمایهگذاری در دارایی ارزی با درآمد ثابت ارزی، گامی مهم در تنوعبخشی ابزارهای سرمایهگذاری و حفظ قدرت خرید مردم در برابر تورم است.
این صندوقها با هدف جمعآوری منابع ارزی از سرمایهگذاران و سرمایهگذاری در داراییهای ارزی (مانند اوراق ارزی و گواهی سپرده مدتدار ویژه) طراحی شدهاند.
سوددهی این صندوقها عمدتا از دو مسیر تأمین میشود: نخست، سود ارزی حاصل از سرمایهگذاری در پروژههای صادراتمحور و اوراق ارزی که بازدهی مناسبی در قالب ارز (معمولا دلار) ارائه میدهند؛ دوم، صرفهجویی ناشی از مقیاس و مدیریت حرفهای ریسک که بازدهی کل را بهبود میبخشد.
از آنجا که کلیه عملیات ورود، خروج و محاسبه خالص ارزش داراییها به ارز منتخب (عمدتادلار) انجام میشود، سرمایهگذاران در معرض نوسانات نرخ برابری ریال قرار نمیگیرند و سود دلاری دریافت میکنند. این سازوکار نهتنها به جذب ارزهای راکد و هدایت آن به سمت فعالیتهای مولد کمک میکند، بلکه ابزاری مؤثر برای پوشش تورم و حفظ ارزش داراییها در بلندمدت فراهم میآورد.
بازار دلاری امن می شود
عباسعلی حقانینسب، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با این عصر اقتصاد با اشاره به تصویب دستورالعمل صندوقهای سرمایهگذاری در دارایی ارزی با درآمد ثابت ارزی، این اقدام را گامی مهم در توسعه ابزارهای مالی و جذب منابع ارزی سرگردان ارزیابی کرد.
در اقتصادی که تورم و نوسانات ارزی بخشی جداییناپذیر از آن است، این صندوقها میتوانند نقش مؤثری در پوشش ریسک ارزی سرمایهگذاران ایفا کنند
وی با تاکید بر اینکه سوددهی این صندوقها مبتنی بر درآمدهای ارزی پروژههای صادراتمحور و اوراق ارزی است، گفت: پرداخت سود و اصل سرمایه به ارز، ریسک کاهش ارزش دارایی را برای سرمایهگذاران کاهش میدهد.
حقانینسب معتقد است این صندوقها میتوانند همزمان به حفظ قدرت خرید مردم و تأمین مالی بخش مولد اقتصاد کمک کنند.
گام پرسود حفظ ارزش دارایی
وی با اشاره به اینکه بازار سرمایه که پیشتر تجربه موفق جذب سرمایههای خرد در قالب صندوقهای طلا و ابزارهای کالایی را پشت سر گذاشته، اینبار میزبان ابزار تازهای با ماهیت ارزی شده است؛ اظهار کرد: اعلام خبر عرضه صندوقهای درآمد ثابت ارزی در بورس، نشانهای از تغییر رویکرد سیاستگذار در مواجهه با ارزهای خانگی و تلاش برای هدایت آنها به مسیر تأمین مالی فعالیتهای واقعی اقتصادی است؛ اقدامی که میتواند همزمان دغدغه حفظ ارزش داراییها را برای مردم کاهش داده و ظرفیت ارزآوری و تولید در کشور را تقویت کند.
پوشش تورم در بحران کاهش ارزش ریال
این کارشناس بازار سرمایه، صندوقهای سرمایهگذاری ارزی را پاسخی حرفهای به دغدغه حفظ ارزش داراییها دانست و گفت: در اقتصادی که تورم و نوسانات ارزی بخشی جداییناپذیر از آن است، این صندوقها میتوانند نقش مؤثری در پوشش ریسک ارزی سرمایهگذاران ایفا کنند.
به گفته وی، صندوقهای ارزی ضمن پوشش تورم و حفظ سرمایه در برابر کاهش ارزش ریال، میتوانند در بلندمدت به افزایش ارزش داراییها بهصورت ریالی نیز منجر شوند.
تصمیم پر مزیت
وی افزود: صندوقهای ارزی مشابه صندوقهای طلا، بستری امن، شفاف و قانونمند برای سرمایهگذاری ایجاد میکنند و ریسک نگهداری فیزیکی ارز را از بین میبرند. همچنین راهاندازی این صندوقها موجب میشود بخشی از منابع ارزی که پیش از این در بازارهای غیررسمی و سفتهبازانه معامله میشد، به بازار رسمی و شفاف سرمایه هدایت شود و به جای انجماد، در خدمت تأمین مالی فعالیتهای واقعی اقتصادی قرار گیرد.
معافیت مالیاتی، نقدشوندگی مناسب، امکان انتخاب ارز مبنا و شفافیت اطلاعاتی، از دیگر مزایای این ابزار جدید عنوان شده است.
قابلیت مولد سازی صندوق های ارزی
حقانی نسب با اشاره به جذابیت تاریخی سرمایهگذاری در ارز و طلا گفت: تورم بالا در سالهای اخیر، تمایل مردم به نگهداری ارزهای خارجی را افزایش داده، اما نگهداری فیزیکی ارز با ریسک بالا و بدون بازدهی همراه است.
به گفته وی، تجربههای گذشته در سپردههای ارزی، بهویژه در دورههای نوسان شدید ارزی، موجب سلب اعتماد سپردهگذاران خرد شده است.
این کارشناس بازار سرمایه با مقایسه صندوقهای ارزی با تجربه موفق ابزارهای طلا در بازار سرمایه افزود: همانطور که با راهاندازی گواهی سپرده و صندوقهای طلا، اعتماد سرمایهگذاران به بورس کالا بازگشت، ساختار شفاف و مقرراتمحور صندوقهای ارزی نیز میتواند اعتماد بالایی ایجاد کند.
بهویژه آنکه برخلاف طلا که قابلیت مولدسازی در اقتصاد ندارد، ارزهای خارجی میتوانند در چرخه اقتصادی فعالانه به کار گرفته شوند.
وی خاطرنشان کرد: صندوقهای ارزی با خرید اوراق ارزی شرکتها، ضمن تضمین بازگشت اصل ارز در سررسید، بازدهی مناسبی برای سرمایهگذاران ایجاد میکنند و همزمان به تأمین مالی پروژههای ارزآور کمک خواهند کرد.
برخلاف طلا که قابلیت مولدسازی در اقتصاد ندارد، ارزهای خارجی میتوانند در چرخه اقتصادی فعالانه به کار گرفته شوند
به گفته حقانی نسب، فعالسازی بازار ارز از سوی بانک مرکزی در هفتههای اخیر و اجرای طرح «رویش» وزارت اقتصاد برای مولدسازی ارزهای خانگی، میتواند نقطه عطفی در بهبود تعاملات اقتصادی و افزایش ارزآوری کشور باشد.
الگوبرداری با چشم انداز روشن
وی در ادامه تصریح کرد: راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی در بورس، نهتنها پاسخی به نیاز سرمایهگذاران برای حفظ ارزش داراییها در برابر تورم و نوسانات ارزی است، بلکه میتواند پلی میان بازار غیررسمی ارز و بازار شفاف سرمایه ایجاد کند.
در صورت اجرای موفق این ابزار، بخشی از ارزهای راکد خانگی وارد چرخه تأمین مالی شده، پروژههای صادراتمحور تسریع میشوند و همزمان، اعتماد عمومی به سرمایهگذاری ارزی در بستر رسمی تقویت خواهد شد؛ مسیری که میتواند در نهایت به افزایش تولید، رشد اقتصادی و ارزآوری پایدار برای کشور منجر شود. لازم به ذکر است که این صندوق ها در جهان امتحان خود را پس داده اند.
کلام آخر
راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی در بورس، با توجه به تجربه جهانی، میتواند افق تازهای برای مدیریت بازار ارز و تعمیق بازار سرمایه ایران ترسیم کند. در بسیاری از کشورها، صندوقهای ارزی و دلاری بهعنوان ابزاری کارآمد برای جذب پساندازهای ارزی خرد، کاهش سفتهبازی و هدایت منابع به سمت تولید و صادرات بهکار گرفته شدهاند.
نفوذ این تجربه جهانی نشان میدهد که اگر چارچوبهای نظارتی شفاف، ثبات مقررات و مدیریت حرفهای داراییها بهدرستی اجرا شود، این صندوقها میتوانند به تدریج مرجع مطمئنی برای سرمایهگذاری ارزی شوند.
در آینده، با توسعه این صندوقها، بخشی از ارزهای راکد خانگی بهجای حضور در بازارهای غیررسمی، وارد مسیر تأمین مالی پروژههای صادراتمحور خواهد شد؛ امری که هم بازدهی ارزی پایدار برای سرمایهگذاران ایجاد میکند و هم به افزایش ارزآوری و رشد تولید کمک میکند.
از سوی دیگر، تقویت پیوند میان بازار ارز و بازار سرمایه میتواند به کاهش شکاف نرخها، افزایش شفافیت و ارتقای اعتماد عمومی منجر شود. در چنین مسیری، صندوقهای ارزی قادر خواهند بود به یکی از ارکان ثبات مالی و ابزارهای مؤثر سیاستگذاری اقتصادی در کشور تبدیل شوند.
