مالیات بر ارزش افزوده در صدر منابع وصولی
بررسی آمار عملکرد مالیات بر کالا و خدمات در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد مجموع درآمدهای وصولی این بخش به ۵ هزار و ۸۱۰ هزار و ۳۰۱ میلیارد ریال رسیده که معادل ۳۴.۴ درصد از کل درآمدهای مالیاتی کشور را تشکیل میدهد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان؛ بر اساس جدول عملکرد منتشرشده، مالیات بر ارزش افزوده با وصول ۲ هزار و ۹۸۰ هزار و ۱۱۱ میلیارد ریال، بزرگترین منبع درآمدی در میان پایههای مالیات بر کالا و خدمات بوده و ۵۱.۳ درصد از کل درآمدهای این بخش را به خود اختصاص داده است. سهم این منبع از کل درآمدهای مالیاتی کشور نیز ۱۷.۶ درصد گزارش شده است.
در رتبه دوم، یک درصد مالیات بر ارزش افزوده موضوع ماده ۴۳ با وصول ۹۳۲ هزار و ۹۵۱ میلیارد ریال قرار دارد که ۱۶.۱ درصد از درآمدهای مالیات بر کالا و خدمات را شامل میشود. همچنین یک درصد مالیات بر ارزش افزوده برای متناسبسازی حقوق بازنشستگان با درآمدی معادل ۶۷۸ هزار و ۳۰۲ میلیارد ریال، سهمی ۱۱.۷ درصدی از این بخش را به خود اختصاص داده است.
آمارها همچنین نشان میدهد مالیات فروش فرآوردههای نفتی با وصول ۳۹۶ هزار و ۹۳۹ میلیارد ریال و سهم ۶.۸ درصدی، از دیگر منابع مهم درآمدی دولت در حوزه مالیات بر کالا و خدمات بوده است.
در ادامه این فهرست، مالیات نقل و انتقال خودرو با ۲۹۷ هزار و ۱۹۸ میلیارد ریال، مالیات شمارهگذاری خودرو با ۱۶۳ هزار و ۲۷۰ میلیارد ریال و مالیات فروش سیگار با ۱۴۵ هزار و ۶۷۲ میلیارد ریال درآمد، به ترتیب سهمهای ۵.۱ درصدی، ۲.۸ درصدی و ۲.۵ درصدی از کل درآمدهای مالیات بر کالا و خدمات را به خود اختصاص دادهاند.
همچنین درآمد حاصل از مالیات مصرف سیگار به ۸۳ هزار و ۲۱۷ میلیارد ریال رسیده است. سهم ورزش از مالیات بر ارزش افزوده نیز با وصول ۸۴ هزار و ۴۲۲ میلیارد ریال، حدود ۱.۵ درصد از درآمدهای این بخش را شامل میشود.
در بخش سایر درآمدها، عوارض خروج مسافر با ۲۶ هزار و ۳۹۳ میلیارد ریال و عوارض ارزش افزوده شرکتهای فناور با ۲۰ هزار و ۴۳۱ میلیارد ریال به ترتیب سهمهای ۰.۵ درصدی و ۰.۴ درصدی از کل درآمدهای مالیات بر کالا و خدمات را به خود اختصاص دادهاند.
گفتنی است پیش از این سید محمد هادی سبحانیان رئیس سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرده بود که سازمان مالیاتی مجری قانون است و نمیتوانند از سوی خود سیاستگذاری کند البته امکان برخی خوانشها برای تسهیل مؤدیان مالیاتی را داریم، به لحاظ کارشناسی فکر میکنیم فراخوان دادن به عموم مؤدیان در هر سطحی، نه عُقلایی است و نه اجرایی؛ اما، چون دستور قانون در حال حاضر فراخوان عمومی دادن است، لذا ملزم به اجرای آن هستیم ولی دنبال اصلاح این قانونیم.
وی با بیان اینکه اهداف ۵ گانه را در سازمان امور مالیاتی پیگیری میکنیم گفت: تامین بودجه عمومی کشور مهمترین هدف ماست، اما به دنبال اصلاح نظام مالیاتی برای رفع تبعیض و ارتقای عدالت مالیاتی هستیم؛ بهبود سلامت اداری و ساماندهی اقتصاد کشور نیز از دیگر اهداف ماست.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: سالها کشور به دنبال این بود که درآمدهای جاری از محل مالیات باشد نه نفت که در ۷ ماهه امسال درآمدهای مالیاتی ۵.۵ برابر درآمدهای نفتی بوده است. درآمدهای مالیاتی با تعدیل نرخ تورم سال ۱۴۹۳ در سال ۱۴۰۳ رشد ۱۴.۴ درصدی نسبت به ۱۴۰۲ داشت در سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ این روند هر ساله افزایشی بوده است.
سبحانیان با بیان اینکه سهم مالیات از جیدیپی به ۸.۳ درصد و محاسبات مرکز آمار به ۶.۳ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده گفت: سال گذشته ۶۵.۵ درصد هزینههای اجرایی کشور از محل مالیات تأمین شده است نسبت مالیات به منابع بودجه عمومی از زیر ۳۰ درصد در ۱۴۰۰ در ۱۴۰۳ به نزدیک ۵۰ درصد رسیده است. در ۸ ماهه امسال ۴۰ همت نسبت به مدت مشابه سال گذشته استرداد مالیاتی داشتهایم.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی اظهار داشت: علیرغم منفی یا صفر بودن رشد اقتصادی کشور، رشد درآمدهای مالیاتی داشتهایم که علت آن کشف فرارهای مالیاتی بوده است ما راهبرد سیستمی کردن نظام مالیاتی را پیگیری کردیم که شفافیت افزایش و تبعیض مالیاتی کاهش مییابد.
کارشناسان معتقدند تمرکز بیش از نیمی از درآمدهای مالیات بر کالا و خدمات بر پایه مالیات بر ارزش افزوده، نشاندهنده نقش محوری این پایه مالیاتی در تأمین منابع بودجهای دولت است؛ موضوعی که اهمیت توسعه شفافیت اقتصادی و گسترش پوشش نظام مالیات بر ارزش افزوده را بیش از پیش نمایان میکند.
