نرخسازی مجازی، بازار مسکن را ملتهب میکند
آیدا برخورداری
بازار مسکن ایران، بهویژه در کلانشهرها، مدتی است بیش از آنکه از واقعیتهای میدانی تبعیت کند، زیر سایه «نرخسازی مجازی» و آگهیهای غیرواقعی قرار گرفته است.
سخنان داوود بیگینژاد، نایبرئیس اتحادیه املاک، نشان میدهد که سکوهای آنلاین خانهیابی بهجای آنکه شفافیت و سهولت در دسترسی به اطلاعات ایجاد کنند، در نبود نظارت مؤثر، به یکی از کانونهای اصلی التهاب قیمتی تبدیل شدهاند.
آگهیهایی که در بسیاری موارد نه مالک مشخصی دارند، نه هویت آگهیدهنده روشن است و نه حتی خود ملک وجود خارجی دارد؛ اما همان «عدد»های ثبتشده در این آگهیها، در ذهن فروشنده و خریدار بهعنوان معیار جدید قیمت جا میافتد و بهتدریج به مرجع روانی بازار تبدیل میشود.
این وضعیت در دورهای رخ میدهد که بهدلیل نااطمینانیهای اقتصادی، بخشی از سرمایهها از بازارهای دیگر به سمت مسکن بهعنوان پناهگاه امنتر در حال حرکت است؛ بنابراین هر موج روانی در قیمتها، چند برابر اثر میگذارد.
در کنار این عامل، افزایش هزینه مصالح ساختمانی و حاملهای انرژی نیز جبهه هزینه را سنگینتر کرده و روند رشد قیمتها را تشدید کرده است.
نتیجه نهایی این ترکیب، فشار فزاینده بر مستأجران و خریداران مصرفی است؛ گروهی که در نبود سامانه جامع اطلاعاتی و سیاستگذاری کارآمد، بیشترین هزینه این آشفتگی و نرخسازیهای مجازی را پرداخت میکنند، بیآنکه ابزار مؤثری برای دفاع از قدرت خرید خود در اختیار داشته باشند.
رواج آگهیهای جعلی
نایب رئیس اتحادیه املاک با اشاره به رواج آگهیهای جعلی در سکوهای خانهیاب، گفت: این آگهیهای فاقد هویت با ایجاد قیمتسازی و بار روانی، بازار مسکن را ملتهب کردهاند.
طبیعی است که قیمت اجارهبها نیز تحت تأثیر افزایش قیمت املاک قرار بگیرد و بازار اجاره از تحولات بازار خرید و فروش تأثیر مستقیم بپذیرد
داوود بیگینژاد، نایب رئیس اتحادیه املاک در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به افزایش انتشار آگهیهای جعلی در سکوهای خانهیاب و تأثیر آن بر افزایش جعلی قیمت مسکن، اظهار کرد: آگهیهای منتشرشده در فضای مجازی همچنان بدون کنترل و نظارت مؤثر فعالیت میکنند و همین موضوع موجب شده بازار مسکن تحت تأثیر نرخسازیهای غیرواقعی قرار گیرد.
وی افزود: واقعیت این است که در همه بازارها، حاکمیت بهعنوان تنظیمگر اصلی وظیفه نظارت و کنترل را بر عهده دارد و این مسئولیت را به نهادهایی واگذار میکند که باید بازار را مدیریت کنند. در بازار مسکن نیز بهصورت اسمی قرار بود کنترل بازار در اختیار مشاوران املاک باشد، اما اکنون این اتفاق رخ نداده و بخش عمدهای از آگهیها و آگهیدهندگان فاقد هویت مشخص هستند.
نایب رئیس اتحادیه املاک تصریح کرد: زمانی که هویت آگهیدهنده و حتی محتوای آگهی مشخص نباشد، عملاً نمیتوان یک بازار مجازی امن و قابل اعتماد ایجاد کرد. امروز بسیاری از آگهیهای منتشرشده در سکوهای خانهیاب دارای تصاویر و محتوای جعلی هستند و تنها با هدف قیمتسازی در بازار منتشر میشوند.
بسیاری از آگهیهای مسکن در فضای مجازی اساساً وجود خارجی ندارند
وی یادآور شد: در بسیاری از موارد، متقاضیان پس از تماس با آگهیدهنده متوجه میشوند که اساساً چنین ملکی وجود خارجی ندارد، اما همین آگهیهای جعلی بار روانی سنگینی به بازار وارد میکند و باعث التهاب و افزایش انتظارات تورمی در بازار مسکن میشود.
بیگینژاد درباره وضعیت فعلی بازار مسکن پساز دوره جنگ گفت: در حال حاضر به دلیل افزایش نسبی تقاضا در بازار مسکن، مراجعات نسبت به گذشته بیشتر شده است. بخشی از سرمایهها از بازارهای دیگر به سمت بازار امن مسکن در حال انتقال است و همین موضوع موجب رشد تقاضا شده است.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، افزایش قیمت مصالح ساختمانی و تغییر در هزینه حاملهای مختلف باعث شده قیمت مسکن نسبت به قبل از عید افزایش پیدا کند. بررسیهای ما در برخی مناطق نشان میدهد نرخها نسبت به گذشته گرانتر شده و بازار با رشد قیمت مواجه است.
فصلی به زیان مستاجران
نایب رئیس اتحادیه املاک در پاسخ به سوالی درباره میانگین افزایش قیمت مسکن بیان کرد: به دلیل نبود سامانه جامع و دقیق، امکان اعلام میانگین مشخص برای افزایش قیمتها وجود ندارد، اما مشاهدات میدانی نشان میدهد قیمتها در بسیاری از مناطق روند افزایشی داشته است.
وی با اشاره به ورود بازار به فصل جابهجایی مستأجران و بازار اجاره مسکن اظهار کرد: طبیعی است که قیمت اجارهبها نیز تحت تأثیر افزایش قیمت املاک قرار بگیرد و بازار اجاره از تحولات بازار خرید و فروش تأثیر مستقیم بپذیرد.
بیگینژاد درباره طرح تمدید خودکار قراردادهای اجاره نیز گفت: تجربه سالهای گذشته نشان داده اینگونه تصمیمها کنترل مؤثری بر بازار اجاره نداشته است.
نمیتوان گفت این سیاستها به نفع مستأجران تمام شده، زیرا مستأجران پس از چند سال متوجه میشوند قدرت خرید و توان مالی آنها به شدت کاهش یافته است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: متأسفانه شرایط بهگونهای پیش رفته که برخی مستأجران با مبالغی که در گذشته امکان انجام بسیاری از کارها را داشتند، امروز حتی توان تأمین مسکن در جنوبیترین نقاط تهران را نیز ندارند.
