نسخه جدید دولت برای ناترازی برق
سکینه مهرائی
دولت با کلید زدن همزمان توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، بهینهسازی مصرف و فعالسازی بازارهای جدید برق، نسخهای تازه برای مهار ناترازی مزمن شبکه پیچیده است، نسخهای که بار اصلی آن بر دوش سرمایهگذاری بخش خصوصی و اصلاح الگوی مصرف قرار دارد.
به گزارش عصراقتصاد، پویش بزرگ و سراسری افتتاح طرحهای مهم صنعت آب و برق، صبح روزگذشته، با حضور وزیر نیرو و جمعی از مقامات کشوری و استانی برگزار شد، رویدادی که بهواسطه مقیاس، تنوع و پیامدهای اقتصادی و زیستمحیطی آن، به یکی از مهمترین نقاط عطف توسعه انرژی کشور در سال جاری تبدیل شد. در قالب این پویش، بهرهبرداری از ۳۰۳ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر آغاز و عملیات اجرایی ۷۱۵ مگاوات پروژه جدید نیروگاهی و همچنین ۱۰۰ مگاوات طرح بهینهسازی مصرف برق بهصورت همزمان در نقاط مختلف کشور کلید خورد، پروژههایی که مجموع ظرفیت آنها از مرز ۱۲۰۰ مگاوات عبور میکند.
با آغاز بهرهبرداری از ۳۰۳ مگاوات نیروگاه پاک و اجرای ۷۱۵ مگاوات طرح جدید، صنعت برق وارد مرحله تازهای از سرمایهگذاری و بهرهوری شد
تمرکز اصلی این پویش بر توسعه انرژیهای پاک، کاهش ناترازی برق، افزایش تابآوری شبکه و حرکت به سمت تولید پایدار انرژی بود، اهدافی که در سالهای اخیر به اولویت اصلی سیاستگذاری در حوزه انرژی کشور تبدیل شده است.
طبق اعلام وزارت نیرو، پروژههای افتتاح و آغازشده در این پویش، با سرمایهگذاری بالغ بر ۳۳ هزار میلیارد تومان اجرا میشوند و علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، زمینه اشتغال بیش از ۱۰ هزار نفر را بهصورت مستقیم و غیرمستقیم فراهم میکنند.
صرفهجویی سالانه حدود ۷۱۵ میلیون مترمکعب گاز و ۵۶۲ هزار مترمکعب آب از دیگر دستاوردهای کلیدی این طرحهاست، ارقامی که نشان میدهد توسعه تجدیدپذیرها صرفاً محدود به تولید برق نیست و نقش مهمی در مدیریت منابع حیاتی کشور دارد.
توسعه تجدیدپذیرها از سیاست تا اجرای سراسری
وزیر نیرو در این مراسم با تأکید بر اینکه توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و تکمیل واحدهای سیکل ترکیبی بهطور جدی در دستور کار دولت قرار دارد، گفت: مسیر پیشرو مبتنی بر ایجاد نیروگاههایی با راندمان بالا در محل مصرف، کاهش تلفات شبکه و استفاده حداکثری از ظرفیت بخش خصوصی است. علیآبادی با اشاره به تغییر ریل سیاستگذاری انرژی تصریح کرد که امروز بازار انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان «بازار سبز» تعریف شده و در کنار بازار آزاد انرژی، زمینه معامله برق تولیدی و استفاده از ابزارهایی مانند گواهی ظرفیت و گواهی صرفهجویی فراهم شده است.
به گفته او، این ابزارها با همکاری قوه مقننه و اصلاح فرآیندهای قانونی، امکان حضور فعالتر بخش خصوصی را فراهم کرده و اتکای دولت به سرمایهگذاری مستقیم را کاهش داده است. وزیر نیرو تأکید کرد که هنر اصلی حکمرانی انرژی در شرایط کنونی، فعالسازی ظرفیتهای بازار و ایجاد جذابیت پایدار برای سرمایهگذاران است، موضوعی که در صف طولانی متقاضیان ورود به حوزه تجدیدپذیرها بهخوبی مشهود است.
آمارها نیز این سخنان را تأیید میکند. بنابر اعلام ساتبا، با بهرهبرداری از ۳۰۳ مگاوات نیروگاه جدید، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۳۵۰۰ مگاوات عبور کرده و اکنون مجموع ظرفیت در حال نزدیک شدن به مرز ۴۰۰۰ مگاوات است، در حالی که در ابتدای دولت، ظرفیت منصوب نیروگاههای خورشیدی حدود ۶۰۰ مگاوات بود. نیروگاههای جدید افتتاحشده، در ۱۶ استان کشور احداث شدهاند و نشان میدهند که توسعه برق پاک به یک برنامه سراسری و فراگیر تبدیل شده است.
بهینهسازی مصرف و نقش پررنگ بخش خصوصی
در کنار افزایش ظرفیت تولید، بُعد دوم این پویش ملی به بهینهسازی مصرف برق اختصاص داشت. آغاز اجرای ۱۰۰ مگاوات پروژه بهینهسازی مصرف، با ارزشی بالغ بر ۲ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان، نشاندهنده تغییر نگاه سیاستگذاران از تمرکز صرف بر تولید به مدیریت هوشمند مصرف است. وزیر نیرو در اینباره گفت که تمامی اقدامات در حوزه آب و برق بهصورت همزمان و با محوریت هوشمندسازی و استفاده از ابزارهای نوین، از جمله هوش مصنوعی، در حال اجراست.
علیآبادی همچنین از طراحی و راهاندازی سازوکار گواهی صرفهجویی آب خبر داد و اظهار داشت: همانگونه که در بخش برق ابزارهای بازارمحور فعال شدهاند، در حوزه آب نیز اصلاحات اقتصادی و مدیریتی در دستور کار قرار دارد. توسعه تصفیهخانههای فاضلاب، بازچرخانی پساب بهویژه در صنایع و فراهمسازی زمینه مشارکت گسترده بخش خصوصی از جمله محورهای اصلی این برنامههاست. در همین راستا، پروژههای بزرگ شیرینسازی آب دریا برای تأمین آب نوار ساحلی کشور نیز در مرحله مطالعه و آمادهسازی قرار دارند.
پویش سراسری وزارت نیرو با سرمایهگذاری ۳۳ هزار میلیارد تومانی، میدان را برای حضور گسترده بخش خصوصی و عبور تدریجی از ناترازی انرژی هموار کرد
استاندار تهران نیز در این مراسم با اشاره به سختیهای سالهای اخیر، گفت: توسعه انرژیهای تجدیدپذیر به یک گفتمان ملی تبدیل شده است. به گفته معتمدیان، برای حدود ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاهی جدید مجوز صادر شده و احداث نیروگاههای خورشیدی در جوار شهرکهای صنعتی، پاسخ مستقیمی به چالش قطعی برق در بخش تولید است. وی همچنین از تجهیز ۱۲۰۰ مدرسه به پنلهای خورشیدی در ایام دهه فجر خبر داد و بر ضرورت توسعه زیرساختهای هوشمندسازی مصرف برق، بهویژه در استان تهران، تأکید کرد.
انرژی، آب و نگاه به آینده پایدار
در حاشیه این مراسم، وزیر نیرو به آخرین وضعیت دریافت حقابه ایران از افغانستان نیز اشاره کرد و از دستور رئیسجمهور به مقامات سیاسی برای ورود جدیتر به این موضوع خبر داد.
علیآبادی با تأکید بر آمادگی ایران برای همکاری، اعلام کرد: مذاکرات برای دریافت حقابه رودخانه هریرود و سد دوستی ادامه دارد و در صورت لزوم، هیأتی از ایران برای پیگیری مستقیم این موضوع به افغانستان اعزام خواهد شد.
در مجموع، پویش بزرگ افتتاح طرحهای صنعت آب و برق، تصویری روشن از رویکرد جدید دولت در مدیریت همزمان تولید، مصرف و منابع ارائه داد، رویکردی که توسعه تجدیدپذیرها، افزایش بهرهوری، مشارکت بخش خصوصی و توجه به ملاحظات زیستمحیطی را در کنار هم قرار داده است.
با توجه به گستردگی پروژهها در بیش از هزار نقطه کشور و چشمانداز افزایش سهم برق پاک، انتظار میرود آثار این اقدامات از سال آینده بهطور ملموس در پایداری شبکه، کاهش خاموشیها و تقویت امنیت انرژی کشور نمایان شود.
