حسین سلیمانی؛ فعال حوزه اقتصاد گردشگری
گردشگری امروز یکی از مهمترین پیشرانهای اقتصادی در بسیاری از کشورهاست؛ صنعتی پاک، اشتغالزا و درآمد آفرین که میتواند بدون نیاز به منابع زیرزمینی، ارزآوری پایدار ایجاد کند.
با این حال، توسعه گردشگری تنها به داشتن جاذبههای طبیعی، تاریخی یا فرهنگی محدود نمیشود. آنچه یک مقصد گردشگری را به انتخاب اول مسافران داخلی و خارجی تبدیل میکند، زیرساختهای مناسب بهویژه در حوزه اقامت است. ایجاد هتلها و مراکز اقامتی استاندارد، نقش تعیینکنندهای در جذب و ماندگاری گردشگر دارد.
یکی از چالشهای مهم بسیاری از مناطق گردشگری، کمبود یا ضعف زیرساختهای اقامتی است. ممکن است منطقهای دارای طبیعتی بکر، آثار تاریخی ارزشمند یا رویدادهای فرهنگی شاخص باشد، اما نبود هتل مناسب یا اقامتگاه باکیفیت، باعث شود گردشگر تنها برای چند ساعت از آن بازدید کرده و سپس مقصد را ترک کند.
در چنین شرایطی، فرصت ایجاد ارزش افزوده اقتصادی از طریق اقامت، صرف غذا، خرید سوغات و استفاده از خدمات محلی از دست میرود. بنابراین توسعه مراکز اقامتی، مستقیماً به افزایش مدت اقامت و در نتیجه افزایش درآمد منطقه منجر میشود.
بهویژه احداث هتلها و اقامتگاهها در کنار جاذبههای گردشگری، اهمیت دوچندانی دارد. مراکزی که در مجاورت دریا، جنگل، کوهستان، کویر یا بناهای تاریخی ساخته میشوند و چشماندازی ماندگار و بهاصطلاح «ابدی» دارند، تجربهای متفاوت و بهیادماندنی برای گردشگر خلق میکنند.
امروزه گردشگران تنها به دنبال محل خواب نیستند؛ آنان به دنبال تجربه هستند. اقامت در هتلی با چشمانداز طلوع خورشید بر فراز کوهها یا غروب در ساحل دریا، خود به یک جاذبه مستقل تبدیل میشود و انگیزه سفر را تقویت میکند.
چنین مراکزی علاوه بر جذابیت بصری، امکان طراحی بستههای متنوع گردشگری را نیز فراهم میکنند. برای مثال، اقامتگاههای نزدیک به جاذبههای طبیعی میتوانند خدماتی همچون تورهای پیادهروی، دوچرخهسواری، عکاسی طبیعت یا ورزشهای آبی ارائه دهند. این تنوع خدمات، مدت ماندگاری گردشگر را افزایش داده و درآمدزایی را چند برابر میکند. همچنین نزدیکی محل اقامت به جاذبهها، هزینه و زمان رفتوآمد را کاهش میدهد و رضایت گردشگر را بالا میبرد.
از منظر اقتصادی، سرمایهگذاری در احداث هتلها و مراکز اقامتی یکی از سودآورترین حوزههای خدماتی به شمار میرود. این مراکز بهطور مستقیم برای نیروهای خدماتی، مدیریتی و فنی اشتغال ایجاد میکنند و بهطور غیرمستقیم نیز موجب رونق کسبوکارهای محلی مانند رستورانها، صنایعدستی، حملونقل و تولیدات بومی میشوند. هر هتل میتواند به هستهای برای شکلگیری یک زنجیره اقتصادی پویا در منطقه تبدیل شود.
در حوزه گردشگری خارجی نیز وجود اقامتگاههای استاندارد و مطابق با معیارهای بینالمللی اهمیت ویژهای دارد. گردشگران خارجی پیش از انتخاب مقصد، به کیفیت هتلها، امکانات رفاهی، ایمنی و خدمات توجه میکنند. اگر زیرساخت اقامتی مناسب فراهم نباشد، حتی غنیترین جاذبههای تاریخی نیز نمیتوانند گردشگر خارجی را برای اقامت طولانیتر ترغیب کنند.
بنابراین ارتقای کیفیت ساخت، طراحی معماری متناسب با اقلیم و فرهنگ منطقه، و ارائه خدمات حرفهای، از الزامات جذب گردشگر بینالمللی است. نکته مهم دیگر، توجه به معماری بومی و هماهنگی مراکز اقامتی با محیط طبیعی است.
هتلهایی که با حفظ چشمانداز طبیعی و کمترین آسیب به محیط زیست ساخته میشوند، نهتنها جذابترند بلکه به پایداری گردشگری نیز کمک میکنند. استفاده از مصالح بومی، طراحی سازگار با اقلیم و بهرهگیری از انرژیهای پاک میتواند این مراکز را به نمونههایی موفق از گردشگری پایدار تبدیل کند. در نهایت، توسعه هتلها و مراکز اقامتی در کنار جاذبههای گردشگری با چشماندازهای ماندگار، نهتنها یک ضرورت اقتصادی بلکه یک سرمایهگذاری راهبردی برای آینده است.
چنین زیرساختهایی باعث افزایش ماندگاری گردشگر، تقویت برند مقصد، ایجاد اشتغال گسترده و رونق کسبوکارهای محلی میشود. اگر برنامهریزی دقیق، حمایت سرمایهگذاری و رعایت استانداردهای حرفهای در این مسیر مدنظر قرار گیرد، صنعت گردشگری میتواند به یکی از پایدارترین منابع درآمدی و ابزارهای توسعه متوازن منطقهای تبدیل شود.
