محمد شریعتمداری؛ مدیر عامل گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس
امروز، در نگاه جهانی محیطزیست در صدر همه موضوعات و رویدادها نشسته است. زیرا سرنوشت نسل امروز و فردای ساکنان سیّاره رنجور ما در گرو علاج زخمهای ناسور محیط زیستی است.
لازمه ادای دین ما به طبیعت جفا دیده از انسان و تکنولوژی در این است که پیوسته و بیوقفه، کارنامه عملکرد محیط زیستی همگان زیر ذرّه بین قضاوت عمومی قرار بگیرد، نسبت نگاه و رفتار کارگزاران و تصمیمگیران با ابعاد بحران زیست محیطی سنجش شود و برنامه و راهبرد آینده همه دستگاهها و شرکتهای بزرگ و کوچک با محاسبه آثار عینی آنها در کاهش چالش محیطزیست بازبینی و وارسی شود.
بشر امروز، تاوان سختی را بابت بیمهری به طبیعت، مصرف بیرویه مواهب و منابع خدادادی و بیمبالاتی در مراقبت از عناصر بنیادین آن پرداخته است. این چرخه غفلت و بیمهری، به اینجا منجر شده که زیستگاه مشترک ما زمینیان، با خطر زوال و انهدام روبهروست. لذا هیچ عذر و تقصیری و هیچ تردید و تعللی در این عرصه جایز نیست.
فلات ایران و زیستگاه تمدنی ما، بالاترین سهم از چالش محیط زیستی را به ارث برده است. خانه مشترک ما، اکنون با تلخترین اشکال بحران محیط زیستی دست به گریبان است. دادهها و برآوردها جملگی حاکی از این است که بسیاری از عناصر طبیعت گوهرین ما، از خاک حاصلخیز تا هوای پاک و آب و انرژیهای حیاتبخش رو به فرسایش است. در این شرایط، چارهاندیشی برای بازگرداندن تعادل و پایداری به طبیعت ایران زمین، تکلیف اول و آخر ماست و ترک این مسئولیت گناهی نابخشودنی نزد نسل امروز و فردا.
نقطه عزیمت ما در مأموریت خطیر «نجات محیط زیست» تغییر نگاهها و رفتارها است و حرکت جمعی برای احیای محیط زیست ایران، باید به دور از نسخههای شعاری، در برنامهریزیها، عملکردها و سرمایهگذاریها تبلور عینی یابد.
در این مسیر، فرض است که اجماع بزرگ جامعه بینالمللی حول محیط زیست را مغتنم بشماریم. جنبش خودجوش نخبگان و فعالان محیطزیست و نگاه تیزبین آنها در پایش رفتار دولتها و سازمانها فرصتی گرانبهاست. این نظریه که «هر طرح توسعه اقتصادی و صنعتی بیاعتنا به محیط زیست محکوم به ناکامی است» را باید بهعنوان «کمال عقلانیت بشر» راهنمای عمل قرار دهیم. این اتفاقی امیدبخش است که جهان مدرن، توان و ظرفیت فناوری و نوآوری خویش را وقف چالشهای جانسخت محیط زیست کرده است.
ما در خانواده بزرگ صنعت پتروشیمی به استقبال یافتهها و دستاوردهای محیط زیستی جامعه جهانی رفتهایم. استانداردها، موازین و پروتکلهای زیستمحیطی باید جزء به جزء پیاده شود.
خوشبختانه در این مدت، گامهای ارزشمندی برای بهرهمندی فناوریهای نوین در جهت مهار چالشهای محیط زیستی برداشته شده است، از سرمایهگذاری در حوزه مهم تولید انرژی پاک و تجدیدپذیر تا جمعآوری فلرهای آلاینده و از کربنزدایی تا فناوری پساب صنعتی و بهینهسازی مصرف انرژی. جزو بدیهیات ماموریت ما در مناطق عملیاتی و تولیدی این است که راهبرد مصرف بهینه منابع، بهبود فرایندهای تولید، گسترش فضای سبز و نجات گونههای زیستی و جانوری نصبالعین قرار گیرد.
اراده و اندیشه جمعی ما باید بر این اصل استوار شود که شرکت صنایع پتروشیمی خلیجفارس، پیشگام حرکتهای زیست محیطی باشد. در همین راستا هیچ پروژه و طرحی بدون پیوست محیط زیستی جواز اجرا نخواهد یافت.
مایه خرسندی است که شرکتهای این مجموعه، ابتکارها و طرحهای چشمگیری را در حوزه محیطزیستی پیش گرفتهاند اما هنوز فاصله میان انتظارات و اقدامها بسیار است.
این انتظار بهحقی است که حوزه صنعت در ایران ما، با بیشترین مطالبه از سوی فعالان و نخبگان محیط زیست روبهروست و پیگیری و پایش آنها در جهت بهحداقل رساندن آثار منفی فعالیتهای حوزه صنعت بر محیط زیست را باید مغتنم شمرد.
تردید نباید داشت که هر تلاشی برای «توسعه پایدار» کاهش آلام و التیام زخمهای طبیعت ایران زمین روزنهای از امید به فردا میگشاید. حرکت به سمت چشمانداز «صنعت سبز» را باید مزیت رقابتی برای صنعت پتروشیمی در عصر جدید قلمداد کرد. به امید آنکه در سایه نوآوری و بهرهگیری شایسته از فناوریهای نوین، توسعهای بر محور صنعتی سبز و سازگار با طبیعت رقم بزنیم.
