محمد ارفع
کلیات لایحه بودجه 1400 کشور روز گذشته در مجلس رد شد. نمایندگان گرچه پیش از این مخالفتهای جدی با لایحه تقدیمی دولت ابراز کرده بوند، کمیسیون تلفیق به کلیات لایحه رای داده بود تا موارد اختلافی در بررسی جزئیات حلوفصل شود؛ اما هنگامی که دیروز لایحه با تغییرات کمیسیون تلفیق به صحن علنی آمد، به این نتیجه رسیدند که کلیات بودجه تقدیمی را حتی با اصلاحات صورت گرفته رد کنند.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نشست علنی روز گذشته (سه شنبه 14 بهمن ماه) پس از اسماع سخنان موافق و مخالف همچنین دفاع رئیس سازمان برنامه و بودجه به عنوان نماینده دولت، کلیات لایحه بودجه 1400 کشور را مجلس رد کردند.
در تاریخ جمهوری اسلامی تا دیروز، تنها یک بار کلیات لایحه بودجه سال بعد از سوی مجلس رد شده بود و آن هم سال گذشته بود که نمایندگان در بحبوحه آغاز همهگیری کرونا ترجیح دادند با رد کلیات لایحه تقدیمی دولت به مجلس از حضور مداوم برای بررسی لایحه سرباز زنند. با این حال مصوبات کمسیون تلفیق در لایحه بودجه 99 در تعطیلی کرونایی مجلس با اذن مقام معظم رهبری مبنای عمل قرار گرفت.
در ابتدای جلسه علنی روز گذشته مجلس رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه سال 1400 در گزارشی از بررسیهای این کمیسیون به نمایندگان گفت: بسیاری از اعضای کمیسیون تلفیق با کلیات لایحه بودجه ارائهشده دولت موافق نبودند اما به صورت مشروط کلیات لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق رأی آورد و اصلاحاتی در آن صورت گرفت.
سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه 1400 مجلس اظهار کرد: در حوزه درآمدی لایحه بودجه ارائهشده به کمیسیون تلفیق، درآمدها 317 هزار میلیارد تومان بود که این مقدار در مصوبه کمیسیون تلفیق به 455 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرد.
او افزود: در لایحه بودجه واگذاری داراییهای سرمایهای 252 هزار میلیارد تومان بود که این میزان در کمیسیون تلفیق به میزان 368 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده و واگذاری داراییهای مالی در لایحه دولت 298 هزار میلیارد تومان بوده که در مصوبه تلیق به 370 هزار میلیارد تومان رسیده است.
زارع خاطرنشان کرد: در لایحه دولت 841 هزار میلیارد تومان به عنوان منابع بودجه عمومی آمده است، اما در بند و تبصره 2 یک اعتبار 90 هزار میلیارد تومانی آمده بود که در ردیفهای بودجه نیامده بود.
او افزود: علاوه بر این یک 35 هزار میلیارد تومان اوراق تسویه نیز آمده که این 35 هزار میلیارد تومان هم باید به 841 هزار میلیارد تومان اضافه شود و 50 هزار میلیارد تومان از تبصره 4 لایحه بودجه که آقای رئیسجمهور نامه زدهاند، این به این معناست که سرجمع تبصره 4، 90 هزار میلیارد تومان است که در لایحه بوده و در ردیفها محاسبه نشده است.
سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه سال 1400 مجلس اظهار داشت: من فکر میکنم لایحه دولت به جای 841 هزار میلیارد تومان حداقل 1050 هزار میلیارد تومان بوده است.
زارع خاطرنشان کرد: جمع منابع عمومی دولت 841 هزار میلیارد تومان است که این منابع در مصوبات کمیسیون تلفیق به 1194 هزار میلیارد تومان رسیده، درآمدهای اختصاصی در لایحه 88 هزار میلیارد تومان بوده که در مصوبه تلفیق به 95 هزار میلیارد تومان رسیده است.
سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه سال 1400 مجلس اظهار داشت: منابع بودجه عمومی دولت در لایحه 929 هزار میلیارد تومان بوده که کمیسیون تلفیق آن را به 1289 هزار میلیارد تومان رسانده است.
صحبت نمایندگان مخالف و موافقنمای مجلس
در ادامه جلسه مخالفان و موافقانی که در واقع آنها هم مخالف کلیات لایحه بودجه 1400 بودند، به تشریح دلایل خود پرداختند.
علی باباییکارنامی، نماینده مردم ساری در مخالفت با لایحه بودجه 1400، فقدان کاهش اتکای به نفت و افزایش نیافتن شفافیت را در لایحه تقدیمی دولت مورد نقد قرار داد و تصریح کرد: انضباط مالی شرکتهای دولتی را که منشأ فساد در کشور هستند، در بودجه 1400 مشاهده نمیکنیم ضمن اینکه فساد و رانت هم در بودجه وجود دارد.
البته موافقان لایحه بودجه بیشتر ساز مخالفت با کلیات لایحه بودجه کوک کرده بودند و در واقع موافقنما بودند به صورتی که احمد امیرآبادی، عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی، در موافقت با کلیات لایحه بودجه اظهار کرد: بنده به عنوان موافق کلیات لایحه دولت سخن نمیگویم چرا که کلیات لایحه دولت به هیچ وجه قابل دفاع نیست چرا که یک لایحه کاملاً سیاسی به مجلس ارائه شده است و مجلس را در تنگنا قرار داد که چه لایحه را بپذیریم و چه نپذیریم به ضررمان باشد.
نوبخت: چرا مجلس اصلاح ساختار بودجه را در لایحه 1400 عملیاتی نکرد؟
محمدباقر، نوبخت معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان برنامه و بودجه که به عنوان نماینده دولت در این جلسه حضور داشت بعد از بیان نظرات موافق و مخالف، درباره بودجه 1400 اظهار کرد: 12 آذر که لایحه بودجه 1400 تقدیم مجلس شد، اظهاراتی از سوی نمایندگان مجلس درباره اشکالات بودجه بیان شد؛ این سوال وجود دارد که آیا این اشکالات برطرف شده است؟
او افزود: به محض تقدیم لایحه بودجه به مجلس که در دوره دولت یازدهم و دوازدهم که در همه این سالها قانون رعایت شده است و من هماکنون طبق اصل 126 قانون اساسی که امور برنامه و بودجه از اختیارات رئیسجمهوری است و میتواند به فردی تفویض شود و هماکنون به من تفویض شده در حال صحبت با نمایندگان براساس این اصل قانون اساسی هستم.
رئیس سازمان برنامه و بودجه تصریح کرد: اولین انتقادی که درباره بودجه مطرح میشد مربوط به منابع و مصارف در لایحه بودجه 1400 است که با تعابیر مختلف از آن انتقاد شد.
نوبخت اظهار کرد: امروز ملت ایران مشابه نمایندگان منتظر هستند که مجلس بعد از دو ماه که لایحه را در اختیار داشته و اختیار برای تغییرات داشته و از آن استفاده کرده در راستای رفع آن اشکالات قدم برداشته است یا در تائید آن؟
معاون رئیس جمهوری خاطرنشان کرد: منابع عمومی دولت در سال آتی 841 هزار میلیارد تومان بوده و رشد 47 درصدی را نشان میدهد اما امروز این رقم به 1120 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.
نوبخت گفت: سوال ملت ایران این است که اگر انتقادی به این رقم و رشد زیاد این منابع وجود داشته است، چرا نمایندگان آن را اصلاح نکردند و این رقم را افزایش دادند؛ مگر نگفتید که باید اصلاح ساختار بودجه عملیاتی شود؟
رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: ساختار بودجه را مدون و کامل به رئیس مجلس و نمایندگان دادیم و انتظار داشتیم که اصلاح ساختار بودجه در مجلس انجام شود.
