پایان عصر هیجان در بازار طلا

مریم غدیرپور

بازار طلا در اردیبهشت‌ماه روزهای پرنوسانی را پشت سر گذاشت؛ به‌طوری که بازگشایی و فعالیت مجدد بازار بورس نیز به عنوان یکی از متغیرهای کلیدی، بر روند قیمت‌ها در این ماه بی‌تأثیر نبود.

برخلاف انتظارات سنتی که در شرایط جنگی و التهابات منطقه‌ای (جنگ رمضان)، تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا افزایش می‌یابد، بازار در اردیبهشت‌ماه شاهد واکنش متفاوتی بود.

محمد کشتی‌آرای، کارشناس برجسته این حوزه، با اشاره به تخلیه هیجانات کاذب تأکید دارد که به دلیل نیاز مردم به نقدینگی و تغییر جهت بخشی از سرمایه‌ها به سمت بازار مسکن، تقاضای اضافی از بازار طلا خارج شده است.

در حالی که اونس جهانی به دلیل تغییر واکنش بازارها نسبت به پیش‌بینی‌ها کاهش یافت، در داخل نیز با کاهش حباب سکه و همسویی قیمت‌ها با نرخ‌های جهانی، بازار به نوعی ثبات و تعادل میان عرضه و تقاضا رسیده است.

در نهایت، اردیبهشت‌ماه با عبور از شوک‌های اولیه و فروکش کردن هیجانات سفته‌بازانه، فضایی آرام‌تر را تجربه کرد که در آن، قیمت‌های داخلی طلا بیش از هر زمان دیگری با واقعیت‌های اقتصاد جهانی و نرخ ارز همخوانی یافته و از نوسانات غیرمنطقی ناشی از پیش‌بینی‌های نادرست بازارسازان فاصله گرفته است.

هیجان از بازار رفت

محمد کشتی‌آرای، صاحب‌نظر حوزه طلا و جواهر، در گفت‌وگویی اختصاصی با «عصر اقتصاد» به بررسی تحولات اخیر بازار طلا پرداخت.

او با اشاره به نوسان‌های ماه‌های گذشته و تاثیر رخدادهای منطقه‌ای، تاکید کرد تب‌وتاب و هیجان کاذب در بازار فروکش کرده است.

به گفته کشتی‌آرای، کاهش حباب قیمتی و تعادل عرضه و تقاضا باعث شده قیمت‌های داخلی بیش از گذشته با نرخ جهانی همسو شود و بازار به سمت ثبات حرکت کند.

دادوستدها در مسیر طبیعی

کشتی‌آرای در توضیح شرایط معاملات بازار طلای داخلی معتقد است که پس از بازگشایی بازارها، روند دادوستدها به مسیر طبیعی و متعارف خود بازگشته و نشانه‌های روشنی از آرامش در فضای خرید و فروش دیده می‌شود.

به گفته او، در روزهای اخیر میزان عرضه و تقاضا در سطحی قرار گرفته که می‌توان از آن به عنوان «وضعیت متناسب» یاد کرد؛ یعنی نه کمبود عرضه وجود دارد که قیمت‌ها را به شکل مصنوعی بالا ببرد و نه موج تقاضای فزاینده‌ای شکل گرفته که بازار را وارد فاز هیجانی کند.

یعنی نه کمبود عرضه وجود دارد که قیمت‌ها را به شکل مصنوعی بالا ببرد و نه موج تقاضای فزاینده‌ای شکل گرفته که بازار را وارد فاز هیجانی کند

همین تعادل باعث شده قیمت‌ها نیز رفتار منطقی‌تری داشته باشند و از نوسان‌های ناگهانی و جهش‌های کوتاه‌مدت که معمولاً در دوره‌های التهاب مشاهده می‌شود، فاصله بگیرند.

از نگاه کشتی‌آرای، نکته مهم این است که بازار در حال حاضر با «تقاضای اضافی» مواجه نیست؛ تقاضایی که معمولاً به قصد سفته‌بازی یا از ترس افزایش شدید قیمت‌ها وارد بازار می‌شود و با ایجاد صف خرید، حباب قیمتی را تشدید می‌کند.

او تاکید می‌کند: در شرایط فعلی، چنین نشانه‌هایی در بازار مشاهده نمی‌شود و خبری از فضای روانی ملتهب یا تبلیغات تحریک‌کننده برای خرید نیست. بنابراین، آنچه بازار تجربه می‌کند بیش از آنکه محصول هیجان کاذب باشد، نتیجه برقراری توازن میان عرضه و تقاضا و نزدیک شدن قیمت‌ها به واقعیت‌های اقتصادی است؛ وضعیتی که معمولاً به ثبات کمک می‌کند.

افت محسوس فروش زیورآلات

با این حال، رئیس پیشین اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر، نقره و سنگ‌های قیمتی ایران به یک تغییر مهم در سمت تقاضا اشاره می‌کند: کاهش محسوس خرید زیورآلات.

او می‌گوید: مدتی است تمایل عمومی برای خرید مصنوعات طلا افت کرده و این موضوع می‌تواند ریشه در کاهش قدرت خرید خانوارها، تغییر الگوی مصرف و حتی احتیاط مردم در هزینه‌کرد داشته باشد.

در کنار این عامل، بخشی از نقدینگی و سرمایه‌هایی که پیش‌تر در بازار طلا فعال بودند، به سمت بازارهای دیگربه‌ویژه مسکن حرکت کرده‌اند.

از دید او، همین جابه‌جایی سرمایه باعث شده فشار تقاضا از بازار سکه و طلا کمتر شود و در نتیجه حباب سکه نسبت به دوره‌های قبل کاهش پیدا کند؛ نشانه‌ای که می‌تواند از منطقی‌تر شدن قیمت‌ها و فروکش کردن رفتارهای هیجانی در بازار حکایت داشته باشد.

قیمت طلا بر دوش نرخ ارز

به گفته محمد کشتی‌آرای، کاهش قیمت هر گرم طلا در هفته جاری بیش از هر چیز نتیجه هم‌زمانی چند عامل اثرگذار در بازار داخلی و خارجی است. از یک سو، با وجود آنکه اونس جهانی در سطح بالای ۴۵۱۰ دلار قرار دارد، اما در داخل کشور وزن اصلی تعیین قیمت طلا بر دوش نرخ ارز است.

در روزهای اخیر، با تغییر جهت بخشی از نرخ‌ها در بازار ارز و عقب‌نشینی برخی ارزها مانند یورو، فشار افزایشی از بازار طلا برداشته شده و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به محدوده ۱۸ میلیون و ۷۶۸ هزار تومان رسیده است.

از سوی دیگر، کشتی‌آرای تاکید می‌کند که بازار طلا در شرایط فعلی دچار هیجان خرید نیست و تقاضای اضافی شکل نگرفته است؛ همین تعادل عرضه و تقاضا باعث شده حباب قیمتی کاهش پیدا کند و قیمت‌ها واقعی‌تر شوند.

همچنین کاهش تقاضا برای زیورآلات و حرکت بخشی از نقدینگی به سمت بازارهایی مثل مسکن، موجب افت تقاضای سرمایه‌ای در سکه و طلا شده و در نتیجه، بازار در مسیر اصلاح آرام قرار گرفته است.

ریزش دسته جمعی قیمت ها

بررسی آخرین قیمت اعلام شده از سوی اتحادیه طلا و جواهر تهران نشان می دهد که دیروز سوم خرداد ماه و در روز تعطیلی بازارهای جهانی، قیمت سکه طرح جدید نسبت به دیروز ۷.۵ میلیون تومان کاهش داشته و به ۱۸۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

سکه طرح قدیم با ۸.۵ میلیون تومان کاهش به ۱۷۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، نیم سکه با ۳ میلیون تومان افت به ۹۳ میلیون تومان، ربع سکه با ۱.۷ میلیون تومان کاهش به ۵۱ میلیون تومان و سکه یک گرمی بانک مرکزی ۱.۳ میلیون تومان افت به ۲۶ میلیون تومان رسید.

طلای ۱۸ عیار با حدود ۹۰۰ هزار تومان کاهش به ۱۷ میلیون و ۸۷۹ هزار و ۵۰۰ تومان و طلای ۲۴ عیار با حدود یک میلیون تومان کاهش به ۲۳ میلیون و ۸۳۶ هزار تومان رسید.