پتانسیل ایران برای تولید و صادرات نفت چقدر است؟

صنعت نفت حتی در زمان تحریم نیز به حرکت خود ادامه داد و همانطور که در دور گذشته برجام شاهد بازگشت پرقدرت ایران به بازار بودیم، باز هم ایران می تواند در زمانی کوتاه بازار را بدست آورد؛ طبق گفته کارشناسان هرچند این مساله چندان باب میل غول های نفتی نخواهد بود اما مهم این است که نمی توانند مانعی جدی بر سر راه ایران بگذارند.

 اعمال تحریم‌ها نتوانست موجب تعطیلی تولید از میادین شود و توسعه میادین در قالب قراردادهای IPC و نگهداشت و افزایش تولید نیز ادامه پیدا کرد اما نمی توان این موضوع را نادیده گرفت که مانع تراشی ها موجب کاهش سرعت تولید شد اما آنطور که مسوولان بارها اعلام کردند آمادگی برای افزایش سریع تولید نفت بیشتر وجود دارد.

زمانی که برجام اتفاق افتاد حتی بسیاری از کارشناسان نیز بر این باور بودند که ایران نمی تواند در زمانی کوتاه به تولید سابق بازگردد اما شاهد بودیم که توان فروش نفت از ۹۰۰ هزار بشکه به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه افزایش یافت و اعتبار تمام طرح‌هایی که سال گذشته به افتتاح ‌رسید، بیش از ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان بود که در سایه برجام به‌دست آمد، طبق اعلام حسن روحانی توافق هسته‌ای برجام صددرصد به نفع کشور بود، البته ممکن است به همه آنچه مدنظر داشتیم نرسیده باشیم، اما بی‌شک بیش از ۸۰ درصد انتظارها برآورده شده است، به‌گونه‌ای که پس از برجام و در سال ۱۳۹۵ بالاترین رشد اقتصادی جهان را داشتیم و تورم در مواردی تک‌رقمی شد و محال است که این دستاورد بزرگ در تاریخ مستور بماند.

اکنون نیز شرایط نفت ایران وضعیت امیدوارکننده ای را دنبال می کند اسحاق جهانگیری- معاون اول رئیس جمهور به تازگی اعلام کرد که اکنون شرایط بهتر است و بر اوضاع مسلط‌تر شده‌ایم و امکان افزایش صادرات نفت تا ۲.۵ میلیون بشکه را پس از رفع تحریم داریم البته بیژن زنگنه- وزیر نفت نیز بارها آمادگی صنعت نفت را برای تولید بیشتر در صورت رفع تحریم ها اعلام کرده است.

ایران در جایگاه چهارمین تولیدکننده نفت اوپک قرار گرفت

از سوی دیگر تازه‌ترین گزارش اوپک گویای این است که تولید نفت خام ایران در ماه آوریل (فروردین‌ماه – اردیبهشت‌ماه) با افزایش ۷۳ هزار بشکه‌ای به ۲ میلیون و ۳۹۳ هزار بشکه رسید و با پشت سرگذاشتن کویت در جایگاه چهارمین تولیدکننده نفت اوپک قرار گرفت.

۱۳ عضو این سازمان براساس گزارش منابع ثانویه در ماه آوریل ۲۵ میلیون و ۸۳ هزار بشکه نفت خام تولید کردند که ۲۶ هزار بشکه بیشتر از ۲۵ میلیون و ۵۷ هزار بشکه ماه مارس است.

بر اساس گزارش ماه مه اوپک پس از عربستان با تولید روزانه ۸ میلیون و ۱۳۲ هزار بشکه، عراق با تولید روزانه ۳ میلیون و ۹۲۰ هزار بشکه و امارات با تولید روزانه ۲ میلیون و ۶۱۴ هزار بشکه ایران در جایگاه چهارمین تولیدکننده این سازمان قرار گرفته است.  تولید نفت خام ونزوئلا و لیبی در ماه آوریل به ترتیب ۸۱ هزار و ۶۷ هزار بشکه‌ در روز کاهش یافت که بیشترین کاهش تولید در این اعضا بوده است.

بازگشت پرقدرت نفت ایران

در این راستا مرتضی بهروزی فر- کارشناس ارشد حوزه انرژی با اشاره به پتانسیل و ظرفیت ایران برای صادرات و تولید نفت گفت:اگر تحریم ها برداشته شود و ایران مشکلی برای صادرات نفت نداشته باشد به راحتی می تواند میزان تولید خود را به ۳.۸ تا ۴ میلیون بشکه حداکثر در شش ماه و حتی کمتر از این زمان برساند.

وی با بیان اینکه صادرات نفت ایران می تواند ۱.۵ تا ۲ میلیون بشکه افزایش یابد، اظهار کرد: وضعیت بازار جهانی نفت اکنون به دلیل کرونا مناسب نیست و قیمت ها طی یک یا دو سال گذشته به دلیل کرونا در سطوح پایینی بود اما با این حال اوپک پلاس با اعمال سیاست هایی توانست قیمت ها را مهار کند ولی بازهم قیمت هایی که بتواند غول های نفتی را راضی کند بالاتر از عدد فعلی است.

این کارشناس افزود: به طور مثال عراق چهار میلیون بشکه صادرات نفت داشته و به راحتی آن را وارد بازار می کند همچنین کشورهای روسیه و عربستان نیز همین شرایط را دارند اما میزان صادرات نفت ایران به دلیل تحریم ها بسیار کاهش یافت و برای فروش نیز می بایست تخفیف هایی را اعمال می کرد و از آن مهمتر امکان وصول مطالبات خود را نیز نداشت.

بهروزی فر با بیان اینکه اگر حتی ورود ایران موجب کاهش قیمت ها شود در کوتاه مدت به ضرر ایران نخواهد بود و درآمد آن نه تنها کمتر نخواهد شد بلکه بیشتر نیز می شود، گفت: البته این موضوع چندان باب میل غول های نفتی همچون عربستان، روسیه، عمارات و عراق نخواهد بود و وقوع جنگ قیمتی اصلا به نفع این کشورها نیست.

وی با اشاره به ظرفیت فنی ایران در حوزه نفت، اظهار کرد: در این مساله که تجهیزات نفتی ما قدیمی است، شکی نیست و ما به دلیل تحریم دچار یک عقب ماندگی در این مساله هستیم اما ظرفیت هایی وجود دارد و در کوتاه مدت دچار مشکل نخواهیم شد ولی اگر ایران بخواهد ظرفیت های بالقوه خود را به ظرفیت های بالفعل تبدیل کند و متناسب با ذخایر خود تولید داشته باشد قطعا با این سرمایه و دانش و تجهیزات فعلی امکان پذیر نیست.

به گفته این کارشناس حوزه انرژی برگشت به شرایط پیش از تحریم کار دشواری نیست و ایران به راحتی می تواند به ظرفیت تولید سابق بازگردد و برای این موضوع نیز آمادگی وجود دارد.