پساب در مسیر جایگزینی تامین آب صنایع

معاون شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: با توجه به الزامات برنامه هفتم توسعه در تأمین آب صنایع از منابع نامتعارف، آب بازیافتی می‌تواند به‌عنوان منبعی پایدار و قابل برنامه‌ریزی، بخشی از نیاز آبی بخش صنعت را تأمین کند.

احمدرضا محمدی‌ده‌چشمه با اشاره به ظرفیت‌های موجود در زمینه استفاده از آب بازیافتی اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۵۶۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تولید آب بازیافتی در استان تهران وجود دارد و بخشی از این ظرفیت در بخش‌های کشاورزی، صنعت و فضای سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از این میزان، حدود ۳۳۰ میلیون مترمکعب در بخش کشاورزی، ۷۰ میلیون مترمکعب در صنعت و ۴۵ میلیون مترمکعب در فضای سبز شهری مصرف می‌شود.

وی با اشاره به جایگاه آب بازیافتی در تأمین آب صنایع گفت: در برنامه هفتم توسعه، تأمین آب مورد نیاز صنایع از منابع آبی نامتعارف مورد تأکید قرار گرفته است و این موضوع، زمینه استفاده بیشتر از آن را در بخش صنعت فراهم کرده است. تقریباً همه صنایع استان تهران، به‌جز صنایع غذایی و دارویی، قابلیت استفاده از آب بازیافتی را دارند و بسته به نوع فرآیند تولید، ممکن است به تصفیه تکمیلی نیاز داشته باشند.

معاون بهره‌برداری و توسعه طرح‌های فاضلاب آبفای استان تهران، استفاده از آب بازیافتی را برای صنعت از منظر پایداری تولید حائز اهمیت دانست و گفت: مهم‌ترین اثر استفاده از این منبع برای صنعت، ایجاد یک منبع پایدار و قابل برنامه‌ریزی است تا چرخه تولید کمتر تحت تأثیر محدودیت‌های منابع آب قرار گیرد.

وی با اشاره به تجربه استفاده در پالایشگاه تهران افزود: این مجموعه در حال حاضر از پساب استفاده می‌کند و متناسب با نیاز فرآیندهای خود، تصفیه بیشتری روی آن انجام می‌دهد. آب بازیافتی در مقایسه با منابع آب سطحی و زیرزمینی، قابلیت برنامه‌ریزی بیشتری دارد؛ زیرا حتی در شرایط خشکسالی، با تداوم تولید فاضلاب شهری، امکان تولید آب بازیابی نیز وجود خواهد داشت.

وی درباره زیرساخت‌های مورد نیاز برای توسعه در بخش مصرف، گفت: در بخش صنعت، ایجاد زیرساخت متناسب با نوع مصرف بر عهده مصرف‌کننده است و در حوزه فضای سبز نیز برای انتقال آب بازیافتی به شبکه مصرف، توسعه زیرساخت‌های انتقال ضروری است.

معاون بهره‌برداری و توسعه طرح‌های فاضلاب آبفای استان تهران همچنین از افزایش ۱۱۸ میلیون مترمکعبی ظرفیت تولید پساب در استان تا پایان امسال خبر داد و گفت: این افزایش ظرفیت با بهره‌برداری از واحدهای هفتم و هشتم تصفیه‌خانه جنوب تهران، فاز دوم تصفیه‌خانه فاضلاب پرند، توسعه تصفیه‌خانه شهرک غرب و تصفیه‌خانه‌های رودهن و بومهن محقق خواهد شد.

در برنامه هفتم توسعه، تأمین آب مورد نیاز صنایع از منابع آبی نامتعارف مورد تأکید قرار گرفته است و این موضوع، زمینه استفاده بیشتر از آن را در بخش صنعت فراهم کرده است

وی افزود: طی سال گذشته نیز پروژه‌هایی با ظرفیت مجموع ۸۰ میلیون مترمکعب در سال آغاز شده که عمده آنها شامل طرح‌های شهر آفتاب، خرگوش‌دره، پاکدشت و قرچک است و پیش‌بینی می‌شود این طرح‌ها تا پایان برنامه هفتم (سال ۱۴۰۷) به بهره‌برداری برسند.

محمدی‌ده‌چشمه از اجرای طرح‌های جدید برای تأمین آب فضای سبز نیز خبر داد و گفت: شهرداری تهران با همکاری شرکت آب و فاضلاب، سه تصفیه‌خانه فاضلاب با ظرفیت مجموع ۱۰۰ میلیون مترمکعب را برای تأمین آب مورد نیاز فضای سبز در دست اجرا دارد.

مهم‌ترین مزیت این منبع برای صنعت، استمرار و پایداری تولید است و در شرایطی که محدودیت منابع آب متعارف تشدید می‌شود، استفاده از منابع نامتعارف می‌تواند نقش مهمی در تأمین پایدار آب صنایع داشته باشد.   آب می‌تواند پس از تصفیه و آماده‌سازی، بارها در چرخه مصرف مورد استفاده قرار گیرد و توسعه این رویکرد در کشور ما نیازمند تکمیل زیرساخت‌ها، کاهش هزینه‌های واحد و ورود آب بازیابی به چرخه تولید است.

محمدی‌ده‌چشمه با تأکید بر ضرورت توسعه حکمرانی تخصصی آب گفت: با توجه به تداوم خشکسالی، استفاده از آب بازیابی می‌تواند برای بخش صنعت نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد و لازم است استانداردها و سازوکارهای تخصصی لازم برای استفاده ایمن و پایدار از این منابع بیش از گذشته توسعه یابد.