بورس و آزمون قله 6 میلیونی
مریم غدیرپور
بورس تهران پس از پشتسر گذاشتن ماههایی پرنوسان، اکنون در شرایطی قرار گرفته که نشانههای بازگشت اعتماد به این بازار بیش از گذشته قابل مشاهده است.
عبور شاخص کل از مرز روانی ۴ میلیون واحد، آن هم در فضایی که بخش مهمی از نقدینگی از بازارهای موازی همچون طلا فاصله گرفته و به سمت سهام حرکت کرده، این پرسش را پررنگتر از قبل مطرح کرده است که آیا تالار شیشهای در آستانه ورود به یک ابرروند صعودی تازه قرار دارد یا آنچه امروز دیده میشود، صرفاً موجی هیجانی و کوتاهمدت است.
واقعیت آن است که سبزپوشی مستمر بازار در روزهای اخیر، در کنار شکلگیری صفهای خرید سنگین و وجود ظرفیتی در حدود ۳۰ همت تقاضای بالفعل، از تقویت جدی سمت تقاضا حکایت دارد؛ موضوعی که میتواند بستر لازم برای عبور بورس از مقاومتهای پیشرو را فراهم کند.
با این حال، دستیابی به قلههای بلندتری همچون ۶ میلیون واحد، صرفاً به تداوم ورود پول وابسته نیست و متغیرهایی چون ثبات سیاسی، ماندگاری جریان نقدینگی، وضعیت نرخ ارز، سودآوری شرکتهای بزرگ و نحوه رفتار سیاستگذار نیز در این مسیر تعیینکننده خواهند بود.
از این منظر، بازار سهام در نقطهای ایستاده که میتواند آغازگر یک صعود تاریخی باشد یا درگیر وقفهای فرسایشی شود.
بورس، ارزانترین دارایی بازار
برای پاسخ به این پرسش که آیا سبزپوشی این روزهای بورس میتواند به فتح قلههای بالاتری همچون ۶ میلیون واحد منتهی شود یا خیر، و اینکه صفهای خرید سنگین تا چه اندازه از تداوم ورود نقدینگی هوشمند حکایت دارد، عصر اقتصاد در گفتوگو با فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، ابعاد این روند را بررسی کرده که ماحصل آن در ادامه آمده است.
هرچه تصمیمگیریها از فضای هیجان فاصله بگیرد، امکان ماندگاری رشد و تثبیت بورس در سطوح بالاتر نیز بیشتر خواهد شد
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است یکی از مهمترین پیشرانهای این روزهای بورس را باید در انتشار گزارشهای مثبت عملکرد ۱۴۰۴ شرکتها و نزدیکشدن به فصل مجامع جستوجو کرد؛ عواملی که در مجموع سیگنال روشنی از تداوم سودآوری بنگاهها به بازار مخابره کرده و نگاه سهامداران را دوباره متوجه ارزندگی سهام ساخته است.
بهگفته وی، حذف رانت ارز دولتی در گزارشهای اردیبهشتماه نیز سبب شده تصویر شفافتری از وضعیت واقعی شرکتها نمایان شود و همین موضوع به تقویت ارزندگی بازار سهام انجامیده است.
وی در ادامه با اشاره به مقایسه بورس با بازارهای موازی تاکید کرد: در شرایطی که بازارهایی همچون خودرو و مسکن با رشدهای قیمتی سنگین مواجه شدهاند، سهام بسیاری از شرکتها با وجود سودسازی مناسب، همچنان در سطوح قیمتی پایین معامله میشوند و از این منظر بورس را میتوان ارزانترین دارایی در اقتصاد ایران دانست.
آقابزرگی همچنین کاهش قیمت طلا و نقره را از دیگر عوامل موثر بر چرخش نقدینگی به سمت بازار سهام عنوان کرد.
بورس، چشمبهراه ۶ میلیون
این کارشناس بازار سرمایه، درباره چشمانداز پیشروی بورس معتقد است روند صعودی بازار سهام را باید در پیوند با واقعیتهای تورمی اقتصاد ایران و رشد درآمد ریالی شرکتها تحلیل کرد.
بهگفته وی، در شرایطی که سطح عمومی قیمتها همچنان در مسیر افزایشی قرار دارد، ارزش اسمی داراییها و همچنین سودآوری شرکتهای بورسی نیز تحتتاثیر همین متغیرها تقویت میشود و از این منظر، بازار سهام همچنان ظرفیت رشد بیشتری دارد.
وی تاکید کرد: متناسب با افزایش درآمد ریالی بنگاهها و با درنظر گرفتن تورم پیشرو، بورس این پتانسیل را دارد که در افق پیشرو به سطوح بالاتری دست یابد.
آقابزرگی با اشاره به اینکه این مسیر بدون نوسان و ریسک نخواهد بود، افزود: بازار سرمایه بهطور طبیعی درگیر ریسکهای مقطعی، اصلاحهای مقطعی و واکنش به متغیرهای بیرونی خواهد بود، اما برآیند کلی متغیرهای اقتصادی نشان میدهد شاخص کل میتواند در یک افق میانمدت تا سطح ۶ میلیون واحد نیز پیشروی کند؛ مشروط بر آنکه جریان نقدینگی در بازار حفظ شود و متغیرهای کلان دچار شوک ناگهانی نشوند.
سایه دولت بر شاخص
آقابزرگی، در ادامه یادآور شد: بازار سهام ایران را نمیتوان جدا از ساختار کلی اقتصاد کشور تحلیل کرد، زیرا بورس در اصل بازتابدهنده عملکرد بازار اصلی، یعنی بخش تولید و بنگاههای اقتصادی است.
بهگفته وی، زمانی که بورس بهعنوان بازار ثانویه عمل میکند، طبیعی است که تحولات آن نیز از شرایط حاکم بر صنایع، شرکتهای بزرگ و فضای عمومی اقتصاد تاثیر بپذیرد.
وی افزود: از آنجا که بخش عمدهای از صنایع و بنگاههای اقتصادی مهم کشور در اختیار دولت یا نهادهای وابسته به آن قرار دارد، نوع حمایتها، سیاستگذاریها و جهتگیریهای دولت میتواند در روند شاخص و تقویت یا تضعیف بازار سهام موثر باشد.
بورس تا ۶ میلیون میتازد؟
بازار سهام در شرایطی به مسیر صعودی خود ادامه میدهد که برخلاف انتظار بخشی از فعالان، در زمان بازگشایی نهتنها دچار افت معنادار نشد، بلکه با اتکا به ارزندگی سهام و رفتار محتاطانه بازیگران بزرگ، توانست موقعیت خود را حفظ کند.
این موضوع نشان میدهد بدنه بازار در مقطع کنونی بیش از گذشته به متغیرهای بنیادی تکیه دارد و رشد شاخص صرفاً حاصل موجهای هیجانی کوتاهمدت نیست. در چنین فضایی، تداوم حمایتهای سیاستی در کنار انتشار دادههای سودآور از عملکرد شرکتها، این گزاره را تقویت کرده که بورس بار دیگر در حال بازیابی جایگاه خود در میان بازارهای مالی است.
با این حال، ادامه این مسیر صعودی و نزدیکشدن به قله ۶ میلیون واحد، به پایداری چند متغیر کلیدی وابسته است؛ نخست آنکه ریسکهای غیرسیستماتیک و تنشهای ناگهانی جدید به بازار تحمیل نشود و دوم آنکه جریان نقدینگی ورودی به بازار حفظ شود.
در کنار این موارد، پرهیز سهامداران از رفتارهای احساسی نیز اهمیت بالایی دارد، زیرا هرچه تصمیمگیریها از فضای هیجان فاصله بگیرد، امکان ماندگاری رشد و تثبیت بورس در سطوح بالاتر نیز بیشتر خواهد شد.
