پیوند نفت و سلامت؛ گریز از خام‌فروشی

آیدا برخورداری

تداوم خام‌فروشی و توقف در لایه‌های ابتدایی زنجیره هیدروکربوری همواره یکی از چالش‌های بنیادین ساختار اقتصادی کشور بوده است، در حالی که صنایع پایین‌دستی با ارزش افزوده بالا می‌توانند پیشران رشد پایدار و تاب‌آوری اقتصادی باشند.

صنعت داروسازی به عنوان یکی از راهبردی‌ترین بخش‌های مصرف‌کننده مواد پیشرفته شیمیایی، سال‌هاست به دلیل غیبت حلقه‌های حد واسط، بخش عمده‌ای از نیاز حیاتی خود به مواد مؤثره را از مسیر واردات و با تحمیل هزینه‌های سنگین ارزی بر پیکره تجارت خارجی تأمین می‌کند.

اکنون امضای تفاهم‌نامه راهبردی میان شرکت ملی صنایع پتروشیمی و سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته‌بندی، نقطه آغازی برای بازآرایی نظام تخصیص منابع صنعتی و هدایت ظرفیت‌های عظیم پتروشیمی به سمت تأمین نهاده‌های تخصصی بخش درمان به شمار می‌رود.

این هم‌افزایی ساختاری در صورت عبور از تشریفات اداری و دستیابی به توجیه فنی و اقتصادی، نه تنها گره کور وابستگی صنعت سلامت به بازارهای جهانی را باز خواهد کرد، بلکه بهره‌وری زنجیره ارزش نفت و گاز را ارتقا خواهد بخشید.

شرکت ملی صنایع پتروشیمی و سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته‌بندی دارویی با هدف تکمیل زنجیره ارزش پتروشیمی تا تولید مواد مؤثره دارویی و تقویت تأمین پایدار مواد اولیه، تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند.

به گزارش عصراقتصاد به نقل از شرکت ملی صنایع پتروشیمی، محمد متقی مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به سومین سال حضور این شرکت در هشتمین نمایشگاه فارمکس گفت: هدف اصلی از این حضور، شناسایی ظرفیت‌های موجود در زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی تا صنعت دارو و بررسی زمینه‌های توسعه این زنجیره است.

وی با تأکید بر اینکه باید نیازهای زنجیره دارویی کشور شناسایی و اولویت‌بندی شود، افزود: این نیازها را باید در مقابل ظرفیت‌ها و محصولات قابل تولید در صنعت پتروشیمی قرار دهیم تا مشخص شود در چه بخش‌هایی امکان توسعه زنجیره و ایجاد ارزش افزوده بیشتر وجود دارد.

مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی با بیان اینکه در بخش‌هایی از این زنجیره هنوز ظرفیت‌های توسعه‌نیافته و حلقه‌های مفقوده وجود دارد، تصریح کرد: تمرکز ما باید بر شناسایی همین حلقه‌ها باشد تا بتوانیم فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشخصی را طراحی و به سرمایه‌گذارانی که علاقه‌مند به فعالیت در این حوزه هستند، معرفی کنیم.

متقی ادامه داد: با اتصال صنعت پتروشیمی به صنعت دارو افزون‌بر تکمیل زنجیره ارزش، می‌توان ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کرد و زمینه برای اشتغال و توسعه فعالیت‌های صنعتی در کشور فراهم می‌شود.

وی با اشاره به تفاوت استانداردهای مورد استفاده در صنایع پتروشیمی و دارویی گفت: زمانی که محصولات پتروشیمی تولید می‌شوند، بیشتر بر اساس استانداردهای صنعتی تعریف و عرضه می‌شوند، اما هنگامی که قرار است این محصولات وارد زنجیره دارویی شوند، باید الزام‌ها و استانداردهای خاص این صنعت را نیز رعایت کنند.

تولید مواد اولیه دارویی براساس استانداردهای صنعت دارو

مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی توضیح داد: برخی مواد پتروشیمی برای تبدیل شدن به مواد اولیه دارویی نیازمند خالص‌سازی و آماده‌سازی‌های خاصی هستند و این فرآیند باید مطابق استانداردهای صنعت دارو انجام شود.

متقی یکی از بخش‌های مهم مورد توجه را حلقه مواد حد واسط دانست و گفت: میان محصولات پتروشیمی و محصول نهایی دارویی، یک لایه مهم به نام مواد حد واسط وجود دارد که باید برای توسعه آن تمرکز بیشتری انجام شود.

وی تأکید کرد: بخشی از تمرکز ما این است که بتوانیم مواد اولیه پتروشیمی را به مواد حد واسط مورد نیاز صنعت دارو تبدیل کنیم و از این طریق، یک حلقه مهم میان صنعت پتروشیمی و تولید مواد اولیه دارویی ایجاد شود.

مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی به ظرفیت‌های صنعت پتروشیمی در حوزه تجهیزات پزشکی و محصولات پلیمری اشاره کرد و افزود: بخش دیگری از این زنجیره به محصولات پلیمری و مواد مورد استفاده در تجهیزات و ملزومات پزشکی و بسته‌بندی مربوط می‌شود.

تفاهم‌نامه‌ای برای آغاز یک مسیر اجرایی

متقی با اشاره به اینکه اهمیت تفاهم‌نامه همکاری میان شرکت ملی صنایع پتروشیمی و سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته‌بندی به مسیری است که از امروز باید آغاز شود، بیان کرد: صنعت پتروشیمی کشور ظرفیت بزرگی از مواد پایه و میانی را در اختیار دارد و صنعت دارو نیز نیازهای مشخص و راهبردی در حوزه مواد اولیه، مواد حدواسط و مواد مؤثره دارویی دارد؛ بنابراین مسئله اصلی این است که بتوانیم این دو ظرفیت را به یکدیگر متصل کنیم.

وی با تأکید بر اینکه هدف این همکاری فقط اضافه کردن یک عنوان جدید به زنجیره پتروشیمی یا صحبت درباره کاهش واردات نیست، تصریح کرد: باید مشخص شود کدام زنجیره‌ها از نظر فنی، اقتصادی و فناوری قابلیت توسعه دارند، چه حلقه‌هایی در کشور مفقود هستند و برای تکمیل آنها چه پروژه‌هایی می‌توان تعریف کرد.

مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفت: در این تفاهم‌نامه موضوعاتی ازجمله تدوین نقشه زنجیره ارزش پتروشیمی ـ دارو، شناسایی مواد اولیه مورد نیاز صنعت دارو، فناوری‌های مورد نیاز، استانداردهای مواد اولیه و ایجاد سبد پروژه‌های راهبردی پیش‌بینی شده است.

متقی با تأکید بر اینکه اجرای مفاد تفاهم‌نامه باید از همین امروز آغاز شود، گفت: نخست باید نیازهای واقعی صنعت دارو را به‌صورت دقیق شناسایی و اولویت‌بندی کنیم؛ سپس ظرفیت‌ها و محصولات قابل تولید در صنعت پتروشیمی را در مقابل این نیازها قرار دهیم.

وی ادامه داد: در گام سوم باید حلقه‌های مفقوده شناسایی و برای آنها پروژه‌های مشخص با توجیه فنی و اقتصادی تعریف شود و در گام چهارم، این پروژه‌ها به سرمایه‌گذاران و شرکت‌های توانمند معرفی شوند تا از مرحله مطالعه و ایده به مرحله سرمایه‌گذاری و تولید برسند.

مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی افزود: به همین منظور، تشکیل کارگروه راهبری مشترک و دبیرخانه نیز در این تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است تا این مسیر به‌صورت مستمر دنبال و قابل پیگیری باشد.

ظرفیت پتروشیمی پشتوانه تأمین مواد پایه صنعت دارو

فرامرز اختراعی؛ رئیس هیئت‌مدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته‌بندی دارویی نیز در این آیین با اشاره به تفاهم‌نامه همکاری با مجموعه‌های پتروشیمی کشور گفت: این تفاهم‌نامه می‌تواند زمینه توسعه محصولات پتروشیمی از مواد پایه تا محصولات نهایی و ایجاد ارزش افزوده بیشتر در این زنجیره را فراهم کند.

وی با تأکید بر ظرفیت‌های همکاری مشترک میان دو صنعت بیان کرد: امیدواریم با اجرای این تفاهم‌نامه، افزون‌بر تأمین مواد پایه مورد نیاز صنعت دارو، زمینه سرمایه‌گذاری و اجرای پروژه‌های مشترک میان سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی و مجموعه‌های پتروشیمی کشور نیز فراهم شود.