کاهش چشمگیر قیمت نفت فعلاً بعید است
رییس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی ایران معتقد است تفاهم آتشبس دو هفتهای میان ایران و ائتلاف متجاوز آمریکایی ـ صهیونیستی نمیتواند بهطور کامل شرایط بازار جهانی انرژی را عادی کند و کاهش اخیر قیمت نفت بیشتر به معنای تخلیه بخشی از حباب قیمتی ایجاد شده در هفتههای گذشته است.
هاشم اورعی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به تحولات اخیر بازار انرژی و اثرات تنشهای نظامی بر قیمت نفت و گاز اظهار داشت: بازار جهانی انرژی بهشدت نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی حساس است و هرگونه درگیری یا نااطمینانی در مناطق راهبردی میتواند به سرعت بر قیمتها اثر بگذارد.
در جریان درگیریهای اخیر نیز چنین اتفاقی رخ داد و نگرانی از اختلال در عرضه باعث شد قیمت نفت در مدت کوتاهی افزایش قابل توجهی پیدا کند.
وی با تاکید بر نقش راهبردی تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی گفت: تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انتقال نفت و گاز در جهان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از صادرات انرژی کشورهای تولیدکننده خلیج فارس از طریق این مسیر انجام میشود. به همین دلیل هرگونه اختلال در تردد کشتیها و نفتکشها در این منطقه بلافاصله در بازارهای جهانی بازتاب پیدا میکند و موجب واکنش سریع معاملهگران میشود.
اورعی ادامه داد: از ابتدای درگیریها در منطقه، تعداد قابل توجهی از کشتیها در محدوده تنگه هرمز یا مسیرهای اطراف آن با احتیاط حرکت میکردند و برخی نیز بهطور موقت متوقف شده بودند. بر اساس برآوردها، حدود سه هزار کشتی در این محدوده منتظر تعیین تکلیف وضعیت یا عبور از منطقه بودند که بخش قابل توجهی از آنها حامل محمولههای انرژی از جمله نفت خام و گاز بودند. همین موضوع باعث شد نگرانی از اختلال در عرضه جهانی انرژی افزایش یابد و بازار نفت با موجی از افزایش قیمت روبهرو شود.
به گفته وی، در چنین شرایطی حتی احتمال محدود شدن تردد نفتکشها نیز میتواند تاثیر قابل توجهی بر قیمتها داشته باشد، زیرا بازار انرژی بهطور طبیعی نسبت به کاهش احتمالی عرضه واکنش نشان میدهد. از این رو در هفتههای گذشته شاهد افزایش شدید قیمت نفت در بازارهای جهانی بودیم.
رییس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی ایران با اشاره به تفاهم آتشبس دو هفتهای اظهار کرد: اگر این آتشبس بهطور کامل اجرا شود، به تدریج روند طبیعی حملونقل انرژی در منطقه از سر گرفته خواهد شد و کشتیهایی که در انتظار عبور هستند میتوانند حرکت خود را ادامه دهند. این موضوع به کاهش فشار روانی وارد شده به بازار کمک خواهد کرد و احتمالاً باعث افت نسبی قیمتها میشود.
وی افزود: در حال حاضر نیز نشانههایی از کاهش قیمت در بازار انرژی مشاهده میشود و این روند نشان میدهد بخشی از نگرانیهای کوتاهمدت معاملهگران در حال فروکش کردن است. با این حال نباید انتظار داشت که تنها با یک آتشبس کوتاهمدت، بازار به شرایط کاملاً عادی بازگردد.
اورعی توضیح داد: دوره این آتشبس تنها دو هفته است و هنوز مشخص نیست پس از پایان آن چه اتفاقی خواهد افتاد. به همین دلیل نااطمینانی همچنان در بازار وجود دارد و معاملهگران با احتیاط عمل میکنند. آنچه اکنون در قالب کاهش قیمت نفت مشاهده میشود، در واقع تخلیه بخشی از حباب قیمتی است که در نتیجه نگرانیهای شدید درباره اختلال در عرضه شکل گرفته بود.
وی با اشاره به جهش قیمت نفت در هفتههای گذشته گفت: در مقاطعی حتی قیمت هر بشکه نفت به حدود ۱۱۰ تا ۱۱۶ دلار رسید که بسیاری از تحلیلگران آن را رقم بالایی برای شرایط فعلی بازار میدانستند. این افزایش شدید تا حد زیادی ناشی از نگرانیهای سیاسی و امنیتی بود و نه صرفاً عوامل بنیادین بازار.
این استاد دانشگاه ادامه داد: با کاهش تنشها و احتمال بازگشت تدریجی کشتیها به مسیرهای عادی، طبیعی است که بخشی از این افزایش قیمت اصلاح شود. اما این کاهش به معنای بازگشت کامل بازار به شرایط پیش از درگیریها نیست.
اورعی تاکید کرد: تصور نمیکنم قیمت نفت در کوتاهمدت به محدودههای ۵۰ یا ۶۰ دلار بازگردد. هنوز سطحی از نااطمینانی در بازار وجود دارد و بسیاری از بازیگران بازار منتظرند ببینند نتیجه مذاکرات و تحولات سیاسی در هفتههای آینده چه خواهد بود.
وی پیشبینی کرد: در صورت تداوم آتشبس و کاهش نسبی تنشها، احتمالاً قیمت نفت در محدوده حدود ۸۰ تا ۹۰ دلار تثبیت خواهد شد. این سطح قیمتی میتواند تا زمانی که وضعیت سیاسی منطقه روشنتر شود ادامه داشته باشد.
رییس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی ایران در پایان خاطرنشان کرد: بازگشت قیمتها به سطوح پایینتر مانند ۵۰ یا ۶۰ دلار تنها در صورتی امکانپذیر است که شرایطی پایدار و بلندمدت در بازار شکل بگیرد؛ شرایطی که در آن عوامل بنیادین عرضه و تقاضا تعیینکننده اصلی قیمت باشند.
در حالی که در شرایط فعلی، عامل نااطمینانی سیاسی همچنان بر بازار انرژی سایه انداخته و اجازه نمیدهد قیمتها صرفاً بر اساس منطق عرضه و تقاضا تعیین شوند.
