کفایت سرمایه 18 بانک کشور غیراستاندارد

از 23 بانک، نرخ کفایت سرمایه 8 بانک منفی، شش بانک بین صفر تا 4 درصد، چهار بانک بین 4 درصد تا 8 درصد است و فقط 5 بانک نرخ کفایت سرمایه 8 درصد و بیشتر را دارا هستند.

نرخ کفایت سرمایه درواقع «حاصل تقسیم سرمایه پایه به مجموع دارایی‌های موزون‌‍شده به ضرایب ریسک برحسب درصد» است.

به گزارش خبرگزاری فارس، نرخ کفایت سرمایه یکی از شاخص‌های بسیار مهم در نظام بانکی هر کشوری است. نسبت اطمینان و درجه ریسک بانک و صیانت از سپرده‌های بانکی با نرخ کفایت سرمایه سنجش می‌شود.

طبق دستورالعمل‌های کمیته بین‌المللی «بال‌یک» حداقل نرخ کفایت سرمایه استاندارد یک بانک باید 8 درصد باشد تا اطمینان از نبود ورشکستگی بانک و نسبت ضریب ریسک به‌وجود بیاید. در دستورالعمل‌ «بال 2» حداقل نرخ کفایت سرمایه به 12درصد افزایش پیدا کرده است.

فقط 3 بانک خصوصی کفایت سرمایه استاندارد دارند

اما نگاهی به صورت‌های مالی بانک‌های بورسی کشور نشان می‌دهد نرخ کفایت سرمایه در 17 بانک و موسسه اعتباری بورسی بسیار پایین‌تر از نسبت استاندارد بال یک است و فقط 3 بانک سینا، خاورمیانه و کارآفرین نرخ کفایت سرمایه استاندارد دارند. در میان بانک‌های دولتی نیز بانک‌های ملی و توسعه صادرات نرخ کفایت سرمایه استاندارد داشته‌اند.

انتشار نیافتن صورت مالی حسابرسی‌شده سال‌های 98 و 99 بانک آینده

بانک آینده صورت مالی حسابرسی‌شده سال‌های 98 و 99 را منتشر نکرد و به همین دلیل امکان درج کفایت سرمایه سال 99 این بانک وجود نداشت. نرخ کفایت سرمایه 0.9درصد در حالی ثبت شد که زیان انباشته این بانک در سال 97 بالغ بر 11هزار و 700میلیارد تومان بوده است. در سال 99 زیان انباشته بانک آینده از 37هزار میلیارد تومان عبور کرده است و قطعا با این وضع نرخ کفایت سرمایه این بانک در پایان سال 99 بسیار کمتر از نرخ 0.9درصد است.

همچنین صورت مالی بانک شهر هم برای سال مالی 98 است و زیان انباشته این بانک در سال 99 حدود 2هزار میلیارد تومان رشد کرده است.

طبق این آمارها، سرمایه این 18بانک در مجموع 109هزار و 53میلیارد تومان و سرمایه نظارتی 17بانک (سرمایه نظارتی بانک ایران زمین درج نشده است) 82 هزار و 148میلیارد تومان است.

* ارقام به میلیارد تومان

بانک	سرمایه (1399)	سرمایه نظارتی	نرخ کفایت سرمایه (درصد)
سامان	1،150	1،189	2.1
آینده	1،600	2،170	0.9 (آمار سال 97)
ملت	20،704	26،724	7.5 (نظر حسابرس کمتر از این رقم است)
صادرات	17،535	6،089	0.05-
دی	9،714	460	34.9-
پارسیان	15،634	8،881	5.38-
پست بانک	323	55	0.18
تجارت	22،393	18،351	6.8 (نظر حسابرس کمتر است)
خاورمیانه	1،500	2،070	12.1
گردشگری	600	605	4-
کارآفرین	2،684	2،001	10.8
ایران زمین	400	اعلام نشده	0.3
سرمایه	400	579	397-
اقتصاد نوین	3،042	524	4.05
پاسارگاد	6،552	8،979	4.5 (نظر حسابرس)
سینا	2،538	1،799	8.9
شهر	1،557	1،060	35.69- (سال 98)
ملل	1،000	612	1.45
جمع	109،053	82،148*

اوضاع 5 بانک بزرگ دولتی

آخرین صورت مالی در دسترس از بانک‌های دولتی مربوط به سال 97 می‌شود که کفایت سرمایه بانک ملی در سال 97 با سرمایه 19هزار و 856 میلیارد تومان است، با وجود زیان انباشته 35هزار و 537میلیارد تومان، معادل مثبت 10.24درصد است.

صورت مالی بانک کشاورزی نشان می‌دهد که این بانک در سال 97 با سرمایه 9هزار و 102میلیارد تومان و زیان انباشته 9هزار و 769میلیارد تومان کفایت سرمایه 1.47درصدی دارد.

بانک مسکن هم با سرمایه 8 هزار و 73میلیارد تومانی، نرخ کفایت سرمایه منفی 1.5درصد را به ثبت رسانده است. البته بانک در صورت مالی خود رقم 4.5 درصد را درج کرد، اما حسابرس معتقد است این نرخ حداکثر منفی 1.5درصد است.

بانک سپه با 11هزار و 953میلیارد تومان و 8 هزار و 685 میلیارد تومان، نرخ کفایت سرمایه منفی 5.75 درصد را به ثبت رسانده است.

کفایت سرمایه بانک توسعه صادرات نیز در سال 99 معادل 12.5درصد محاسبه شده است.

در بین بانک‌های دولتی، (در صورت ادامه این روند تا پایان سال 99) تنها دو بانک ملی و توسعه صادرات نسبت استاندارد را کسب می‌کنند. در واقع بانک ملی 2.2 درصد بالاتر از نرخ تعیین‌شده از سوی مقررات کمیته بال‌یک و بانک توسعه صادرات 0.5درصد بیشتر از مقررات کمیته بال2 را کفایت سرمایه دارند.

رد ادعای همتی

برخلاف یادداشت عبدالناصر همتی، رئیس کل سابق بانک مرکزی خطاب به رئیس‌جمهور دولت سیزدهم، واژه علی‌الخصوص بانک‌های دولتی که با هدف بدتر جلوه دادن کفایت سرمایه بانک‌های دولتی درج شده بود، واژه درستی نیست چراکه اغلب بانک‌های خصوصی نرخ کفایت سرمایه غیراستانداردی دارند و همانطور که در جدول بالا مشاهده شد، کفایت سرمایه 5 بانک خصوصی هم منفی است.

 وضع بانک‌های محول‌شده به بانک مرکزی بدتر از قبل شد

نکته قابل تامل دیگر، وضع بانک‌هایی است که بانک مرکزی مسئولیت آنها را به عهده گرفته و هیات مدیره برای آنها تعیین کرده است. بررسی صورت‌های مالی سال‌های 97 تا 99 بهبودی در وضع بانک‌های دی، سرمایه و آینده نشان نمی‌دهد. ضمن اینکه بانک آینده نه صورت مالی حسابرسی‌شده در سال‌های 98 و 99 منتشر کرد و نه مجمع عمومی سالیانه برگزار کرده است. زیان انباشته بانک آینده در این مدت 3 برابر و وضع دو بانک دیگر بدتر از قبل شده است.

فقط تنها 5 بانک نسبت کفایت سرمایه 8 درصد را در به دست آورده‌اند

در مجموع بررسی وضع 23 بانک (5 بانک دولتی، 17 بانک خصوصی و غیردولتی و یک موسسه اعتباری) تنها 5 بانک نسبت کفایت سرمایه 8درصد را در به دست آورده‌اند و 18بانک دیگر، کفایت سرمایه غیراستاندارد دارند.

در مجموع، از این 23بانک، نرخ کفایت سرمایه 8 بانک منفی، شش بانک بین صفر تا 4 درصد، چهار بانک بین 4 درصد تا 8 درصد است و فقط 5 بانک نرخ کفایت سرمایه 8 درصد و بیشتر را دارا هستند.

این ارقام نشان می‌دهد وضع نظام بانکی در حوزه کفایت سرمایه به هیچ‌‌وجه مناسب نیست و یکی از تکالیف بانک مرکزی و وزارت اقتصاد در دوره جدید اصلاح نرخ کفایت سرمایه بانک‌ها است.