بازگشت کورسوی امید به بورس
مریم غدیرپور
پس از یک هفته ریزش هیجانی تحتتاثیر تنشهای منطقهای، بازار سرمایه سرانجام در معاملات روز گذشته به مدار سبز بازگشت.
این چرخش بیش از آنکه صرفاً یک نوسان مقطعی باشد، نشانهای از تخلیه فشار فروش و بازنگری معاملهگران در برآورد ریسکهای سیاسی به شمار میرود.
رشد همزمان شاخص کل و هموزن در کنار سبزپوشی ۹۴ درصد نمادها نشان داد که تقاضا تنها به چند سهم بزرگ محدود نبوده و بدنه بازار نیز در این صعود مشارکت کرده است.
از سوی دیگر، ورود ۳.۷ همت پول حقیقی به سهام و خروج همزمان سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت، از تغییر ترجیحات معاملهگران به نفع داراییهای ریسکپذیر حکایت دارد.
در این میان، ثبت ارزش معاملات خرد ۲۳.۵ همتی و ایستادن ۸.۴ همت نقدینگی در صفهای خرید، فرضیه بهبود نقدشوندگی و بازسازی نسبی اعتماد را تقویت میکند. با این حال، برای آنکه این بازگشت به یک روند پایدار تبدیل شود، بازار به کاهش ماندگار ریسکهای غیراقتصادی و تداوم جریان پول حقیقی نیاز دارد.
در غیر این صورت، سبزپوشی روز چهارشنبه صرفاً یک واکنش کوتاهمدت به اصلاحات شدید روزهای گذشته ارزیابی میشود.
ریسکهای سیاسی همچنان پابرجا
همایون دارابی، کارشناس برجسته بازار سرمایه، در گفتگو با «عصر اقتصاد» تداوم روند سبزپوشی بازار را به کاهش تدریجی هیجانات سیاسی و ورود معنادار نقدینگی حقیقی نسبت میدهد. او معتقد است که بازگشت ۳۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی، بخش مهمی از اعتمادِ آسیبدیده سهامداران را ترمیم میکند.
دارابی تأکید دارد: اگر سیاستهای حمایتی دولت و بهبود نقدشوندگی در کنار ارزندگی بنیادی نمادها تداوم یابد، روند صعودی تثبیت میشود. با این حال، او نسبت به سایه سنگین متغیرهای غیراقتصادی هشدار میدهد و نوسانهای مقطعی را همچنان ممکن میداند. در نهایت، او بازگشت جریان پول را نویدبخشِ بازسازی عمق بازار قلمداد میکند.
بازگشت پول حقیقی، شرط لازم است اما کافی نیست
به گفته همایون دارابی، تداوم سبزپوشی بازار سرمایه بیش از هر چیز به پایداری جریان ورود پول حقیقی وابسته است؛ جریانی که در روزهای اخیر پس از تخلیه هیجان ناشی از تنشهای منطقهای دوباره به سمت سهام بازگشته است. او معتقد است اگر این ورود نقدینگی فقط در حد واکنش کوتاهمدت به ریزشهای اخیر باقی نماند و در روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند، بازار میتواند از فاز نوسانی خارج شود و به مسیر متعادلتری برسد.
دارابی در عین حال تصریح کرد: صرف ورود پول کافی نیست و بازار برای حفظ روند صعودی به کاهش ریسکهای سیاسی و ثبات در متغیرهای کلان نیاز دارد. از نگاه او، هرگونه تشدید تنشهای بیرونی یا ابهام در سیاستگذاری اقتصادی میتواند اعتماد تازهواردها را تضعیف کند و دوباره سمت عرضه را در بازار فعال سازد.
او همچنین به نقش سیاستهای حمایتی سازمان بورس و دولت اشاره میکند و میگوید تقویت نقدشوندگی، کنترل رفتارهای هیجانی و پرهیز از تصمیمهای ناگهانی، از الزامات حفظ آرامش بازار است.
این کارشناس بازار سرمایه معتقد است ارزندگی نسبی بسیاری از نمادها، در کنار رشد ارزش معاملات خرد، بستر مناسبی برای ادامه تقاضا فراهم کرده است؛ اما این مزیت تنها زمانی به رشد پایدار تبدیل میشود که به بهبود سودآوری شرکتها و ثبات انتظارات تورمی منتهی شود. در غیر این صورت، سبزپوشی فعلی میتواند موقتی و شکننده باشد.
بازگشت نقدشوندگی به تالار شیشهای
این کارشناس بازار سرمایه، علت اصلی احیای بورس در معاملات روز گذشته را همزمانی دو متغیر تعیینکننده میداند: بازگشت پول حقیقی و افزایش معنادار ارزش معاملات خرد. به گفته او، بازار سهام در هفتههای نخست پس از بازگشایی، زیر سایه احتیاط و تردید معاملهگران حرکت میکرد و همین موضوع مانع شکلگیری یک روند باثبات میشد. اما در روز گذشته، افزایش جریان نقدینگی تازه در کنار رشد ارزش معاملات، این پیام را به بازار مخابره کرد که بخشی از نگرانیهای هیجانی تخلیه شده است و سطح مشارکت سرمایهگذاران نیز افزایش یافته است.
دارابی معتقد است ورود پول حقیقی به تنهایی نمیتواند ضامن تداوم رشد شاخصها باشد، مگر آنکه با تعمیق معاملات و بهبود نقدشوندگی همراه شود. از نگاه او، رشد ارزش معاملات خرد نشان میدهد بازار از رکود معاملاتی فاصله گرفته است و خریداران با اطمینان بیشتری به تابلو بازگشتهاند. همین تغییر رفتار، بستر لازم را برای سبزپوشی گسترده نمادها فراهم کرده است.
سیگنال ارزندگی سهام
این تحلیلگر همچنین بر نقش ارزش دلاری بازار در احیای بورس تاکید میکند. به باور دارابی، هرچند ارزش دلاری بورس تهران هنوز با سطوح اوج فاصله دارد، اما رشد شاخص کل در کنار ثبات نسبی نرخ ارز، باعث شده نگاه سرمایهگذاران دوباره به ارزندگی سهام جلب شود. او میگوید بخشی از تقاضای روز گذشته از این برداشت ناشی شد که بسیاری از نمادها همچنان پایینتر از ارزش ذاتی خود معامله میشوند و همین موضوع، انگیزه بازگشت خریداران را تقویت کرد.
ریسک بازگشت نوسان
دارابی، معتقد است احتمال بازگشت ریزش در هفته پیشرو را نمیتوان صفر دانست، اما در شرایط فعلی نیز نمیتوان با قطعیت از تکرار افتهای هیجانی سخن گفت. به گفته او، بازار سهام پس از تجربه یک بازگشت نسبی، اکنون در موقعیتی قرار گرفته است که بیش از هر چیز به پایداری جریان تقاضا و ثبات فضای بیرونی واکنش نشان میدهد.
اگر ورود پول حقیقی در روزهای آینده تداوم پیدا کند و ارزش معاملات خرد در سطوح قابل قبول باقی بماند، احتمال آنکه بازار دوباره وارد فاز اصلاح شدید شود، کاهش مییابد.
دارابی تاکید میکند که مهمترین تهدید برای بورس در کوتاهمدت، نه متغیرهای بنیادی شرکتها، بلکه بازگشت نااطمینانیهای سیاسی و افزایش رفتارهای احتیاطی در میان معاملهگران است.
از نگاه او، بازار هنوز از شوکهای قبلی فاصله کامل نگرفته و به همین دلیل نسبت به اخبار منفی، حساسیت بالایی دارد. در چنین وضعیتی، هرگونه افت در جریان نقدینگی یا عقبنشینی خریداران میتواند زمینهساز نوسان منفی شود.
شرط ماندگاری تعادل
او در مجموع بر این باور است که سناریوی محتملتر برای هفته آینده، نوسان در محدوده تعادل است، نه ریزش سنگین. با این حال، تداوم سبزپوشی بازار در گرو کاهش ریسکهای غیراقتصادی، حفظ نقدشوندگی و استمرار حضور فعال سرمایهگذاران حقیقی باقی میماند.
