گره به گره از کلاف سردرگمی اقتصاد باز کنیم

کیومرث فتح اله کرمانشاهی؛ کارشناس تجارت بین الملل

ناترازی انرژی و تعطیلی کشور ضربه کاری به ستون فقرات اقتصاد کشور تلقی شده و به مثابه تیر خلاصی به پیکره نیمه جان اقتصاد کشور عمل می نماید.

هر روز تعطیلی صنایع باعث کاهش تولید و گسترش فقر و بیکاری است که با توقف صنعت و نبود ارزش افزوده اتفاق می افتد. متاسفانه سالهاست کشور بصورت تصادفی و روزمره با توجه به انواع بحران ها و ناترازی ها اداره می‌شود.

آنچه مسلم است تحریم ها و عدم عضویت در کمیته اقدام مالی مشترک ( FATF ) باعث ایجاد خسارت هنگفتی بر پیکره اقتصاد کشور شده که امروزه عدد و رقم ناشی از این خسارت ها غیر قابل جبران است و برگشت به شرایط عادی و قرار گرفتن در مسیر توسعه و حصول ۸ درصدی رشد اقتصادی، بنا به توصیه کارشناسان نیازمند صدور روزانه حدود ۵ میلیون بشکه نفت و جذب حدود ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی است و تا زمانی که کشور همچنان در تحریم است و مدام موضوع برگشت شدیدتر تحریم ها و اسنپ بک مطرح است و در لیست سیاه  FATF قرار دارد؛ قطعا” قدم موثری در این ماجرا و سردرگمی در اقتصاد ایران اتفاق نخواهد افتاد.

 توسعه نیازمند طرح و برنامه  است و لازم بود کشور برای دوران تحریم، عبور از تحریم و پس از تحریم و برگشت به دوران عادی توسعه اقتصادی، تولید و تجارت طرح و برنامه مجزا می داشت.

متاسفانه در دوران تحریم، اقتصاد مقاومتی در حد حرف ، شعار و برگزاری سمینار و همایش باقی ماند و به ۲۴ بند راهبردهای مدیریتی آن عمل نشد و همانطور مطرح شد؛ کشور بصورت روزمره اداره شد و در حال حاضر و در صورت رفع تحریم هم شاید مهمترین برنامه کشور همان برنامه هفتم توسعه اقتصادی کشور است که برای تحقق اهداف آن و جدول پیشرفت هنوز هیچ گونه تقسیم کار ملی و برنامه اجرایی و عملیاتی تدوین نشده است.

اداره روزمره کشور باعث شد که حمایت ها بصورت مسکن و بدون آینده نگری و به صورت روزمره اعمال شود که نمونه آن حمایت های موقت از بازار سرمایه است که علیرغم چندین مرحله حمایت صندوق توسعه ملی از این بازار، به خوبی معلوم بود که شاخص و نماد کل بازار سرمایه پس از مدتی بهبود، مجددا” روند کاهشی و ریزشی را تجربه خواهد نمود که علیرغم گوشزد این موضوع مهم، متاسفانه پس از دوره ای کوتاه و افزایش شاخص کل، مجددا” بازار سرمایه به مسیر و روند کاهشی و ریزشی قبل بازگشته است.

در صورتیکه حمایت ها هدفمند می بود و بطور مثال به جای تزریق این منابع به بازار سرمایه، منابع به موقع و بطور مثال خرج تامین انرژی ها تجدید پذیر می‌شد، قطعا” از تعطیلی کشور و ایجاد خسارت و کاهش تولید و صادرات جلوگیری می‌شد.

توضیح اینکه افزایش صادرات فعلی که در چند ماهه اخیر مطرح شده؛ ناشی از افزایش بی رویه نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی بعلت تورم و رکود اقتصادی ایجاد شده در کشور بوجود آمده است و این وضعیت در صورت عدم تجدید نظر پایدار نخواهد ماند.

هدایت منابع مالی و تزریق هدفمند نقدینگی به سمت زیرساخت های تولیدِ مزیت دار با ایجاد اشتغال و ارزش افزوده و توسعه صادرات، بویژه توسعه صادرات غیرنفتی، مستلزم راهبرد توسعه تجارت با ایجاد تراز تجاری مثبت است.

بنظر می رسد وقت آن رسیده که از اداره روزمره کشور فاصله گرفته و ضرورت دارد در همه بخش‌های کلان اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی کشور را با برنامه اداره کرد و در حوزه اقتصاد هم با برنامه ریزی از صنعت، معدن، کشاورزی و تجارت به نحوی حمایت نمود که توسعه صادرات غیرنفتی راهبرد اصلی توسعه اقتصادی کشور باشد.

به امید آنروز