ایران در مسیر بحران غذایی

طی سال‌های اخیر، اراضی کشاورزی ایران در حال خرد شدن هستند، به‌طوری که هم‌اکنون ۷۰ درصد زمین‌های کشاورزی کشور مساحتی کمتر از پنج هکتار دارند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر این روند ادامه یابد، تا ۱۰ سال آینده، ۹۰ درصد اراضی کشاورزی به زیر سه هکتار کاهش خواهد یافت و این مسئله توان تولید محصولات اساسی کشاورزی را از بین خواهد برد.

به گزارش عصراقتصاد، سیدطه‌حسین مدنی، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند، با اشاره به آمارهای رسمی اعلام کرد: متوسط زمین کشاورزی در ایران کمتر از پنج هکتار است، در حالی که این عدد در روسیه ۱۷۰۰ هکتار، در آمریکا ۴۴۴ هکتار و در کانادا ۸۰۰ هکتار است. او تأکید کرد که خرد شدن زمین‌ها، بهره‌وری کشاورزی را به شدت کاهش داده و امکان استفاده از ماشین‌آلات پیشرفته مانند کمباین را از بین می‌برد.

علیرضا مهاجر نیز هشدار داد: کشاورزی در ۷۰ درصد اراضی کشور دیگر اقتصادی نیست و اگر این روند ادامه یابد، ایران توان تولید گندم و دیگر محصولات استراتژیک را از دست خواهد داد. وی افزود: تولید گندم در زمین‌های بزرگ ۶ تا ۸ تن در هکتار است، اما در زمین‌های خردشده به ۱ تا ۳ تن کاهش می‌یابد.

قوانین متناقض و اجرای ضعیف

مدنی به تناقضات قانونی در این زمینه اشاره کرد و گفت: هفت قانون مختلف درباره جلوگیری از خرد شدن اراضی وجود دارد، اما این قوانین گاه یکدیگر را نقض می‌کنند. همچنین، قوه قضائیه به دلیل قوانین ارث، زمین‌ها را بین ورثه تقسیم می‌کند، در حالی که این کار مانند تقسیم یک کمباین به قطعات کوچک، کاربری زمین را از بین می‌برد.

تجربه جهانی و لزوم تجمیع اراضی

کارشناسان خواستار الگوبرداری از کشورهایی مانند روسیه و ترکیه شدند که با تجمیع زمین‌های خرد و تشکیل تعاونی‌ها، میانگین مساحت اراضی خود را افزایش داده‌اند. درویش خضری از اقدامات اخیر وزارت جهاد کشاورزی برای یکپارچه‌سازی اراضی خبر داد، اما اذعان کرد که تاکنون فقط ۱۶ هزار هکتار زمین تجمیع شده است.

بحران غذایی در راه است

بنابراین به اعتقاد کارشناسان، اگر چاره‌ای اندیشیده نشود، ایران در آینده‌ای نزدیک با کاهش شدید تولید محصولات اساسی و وابستگی بیشتر به واردات روبه‌رو خواهد شد. این مسئله امنیت غذایی کشور را به خطر انداخته و تبعات اقتصادی و اجتماعی سنگینی به همراه خواهد داشت.