ایران و آفریقا؛ تجارت در مسیر توسعه
در سالهای اخیر، قاره آفریقا به یکی از بازارهای هدف تجارت خارجی ایران تبدیل شده است، بازاری که بیش از یک میلیارد نفر جمعیت و ظرفیتهای گسترده در حوزه انرژی، معدن، کشاورزی و خدمات فنی و مهندسی دارد.
اکنون تازهترین آمارهای سازمان توسعه تجارت ایران نشان میدهد که مبادلات تجاری ایران با ۳۹کشور آفریقایی در حال انجام است و روند صادرات به این قاره نیز از منظر ارزش افزوده رشد قابل توجهی داشته است.
در حال حاضر فرایند صادرات و واردات میان ایران و ۳۹کشور این قاره فعال است و تعاملات تجاری در سالهای اخیر روند رو به رشدی داشته است.
امیر روشنبخش، معاون ارتقای کسبوکارهای بینالمللی سازمان توسعه تجارت ایران میگوید: ارزش هر تن کالای صادراتی ایران به آفریقا از ۴۴۲دلار به ۵۵۴دلار افزایش یافته که رشدی ۲۵درصدی نشان میدهد.
این موضوع از نگاه کارشناسان اقتصادی بهمعنای حرکت صادرات ایران به سمت کالاهای دارای ارزش افزوده بالاتر است، موضوعی که میتواند به بهبود تراز تجاری و توسعه صادرات غیرنفتی کمک کند.
در مقابل، ارزش کالاهای وارداتی از آفریقا حدود ۱۱درصد کاهش یافته است. به گفته مسئولان سازمان توسعه تجارت، این روند نشان میدهد که ایران در حال واردات کالاهایی با ارزش افزوده کمتر و صادرات کالاهایی با ارزش افزوده بیشتر به بازار آفریقاست.
بررسی وضعیت جغرافیایی تجارت ایران در آفریقا نشان میدهد که روابط تجاری کشور در غرب آفریقا فعالتر از سایر مناطق است. افزایش رفتوآمد تجار و توسعه ارتباطات اقتصادی باعث تقویت مبادلات شده است.
کشورهای غرب آفریقا بهدلیل جمعیت بالا، نیاز گسترده به کالاهای صنعتی و همچنین ظرفیتهای کشاورزی و معدنی به یکی از بازارهای مهم صادراتی برای ایران تبدیل شدهاند. در این میان، محصولات پتروشیمی، مصالح ساختمانی، مواد غذایی، تجهیزات صنعتی و خدمات فنی-مهندسی ازجمله مهمترین کالاها و خدمات صادراتی ایران محسوب میشوند.
شمال آفریقا؛ بازاری کمتر فعال اما پرظرفیت
به گفته معاون سازمان توسعه تجارت، فعالیت اقتصادی ایران در شمال آفریقا هنوز به سطح مطلوب نرسیده است. با این حال کشورهایی مانند مصر، الجزایر، تونس و لیبی میتوانند در آینده به بازارهای مهمی برای کالاهای ایرانی تبدیل شوند.
کارشناسان معتقدند توسعه زیرساختهای حملونقل، افزایش خطوط بانکی و ایجاد توافقات تجاری میتواند زمینه حضور پررنگتر ایران در این منطقه را فراهم کند.
شرق آفریقا و تداوم همکاریهای سنتی
روابط تجاری ایران با کشورهای شرق آفریقا نیز سابقه طولانی دارد. تانزانیا، کنیا و اوگاندا ازجمله کشورهایی هستند که طی سالهای گذشته همکاریهای اقتصادی خود را با ایران حفظ کردهاند.
شرق آفریقا بهدلیل دسترسی به آبراههای مهم بینالمللی و موقعیت استراتژیک میتواند به دروازه صادرات کالاهای ایرانی به بازارهای آفریقایی تبدیل شود.
آفریقا؛ فرصت نوظهور تجارت خارجی ایران
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که تحولات جهانی و تغییر مسیر تجارت بینالملل باعث شده کشورهای آفریقایی به بازارهای جذابتری برای اقتصاد ایران تبدیل شوند.
افزایش تقاضا برای کالاهای صنعتی، نیاز به توسعه زیرساختها و رشد جمعیت شهری در آفریقا فرصت تازهای برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی، توسعه دیپلماسی اقتصادی، تقویت خطوط حملونقل دریایی، ایجاد مراکز تجاری دائمی و حمایت از بخش خصوصی میتواند سهم ایران از بازار آفریقا را در سالهای آینده افزایش دهد.
منبع: روزنامه همشهری
