بی اعتنایی اقتصاد ایران به بازگشت ترامپ

تحلیلگران اقتصادی از هفته‌های گذشته تاکنون که ترامپ به عنوان رئیس جمهور آمریکا انتخاب شده است، پیش بینی‌های متعددی از وضع اقتصاد ایران داشته اند اما اکثر آنها معتقدند که شاهد جهش شدیدی در فضای بازارهای مالی و اقتصاد نخواهیم بود و تاثیرات بازگشت ترامپ کوتاه مدت خواهد بود بنابراین اقتصاد ایران به بازگشت ترامپ بی اعتنا خواهد بود کما اینکه در اولین روز کاری بازار ایران پس از انتخاب ترامپ تاحدودی شاهد کاهش قیمت طلا و ارز و افزایش شاخص بورس و سبزشدن تابلوی آن پس از یک هفته کاهش بودیم.

به گزارش عصراقتصاد، آلبرت بغزیان، اقتصاددان، درباره اثرات پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری بر اقتصاد ایران و اظهارات برخی از مسئولان و نمایندگان مجلس مبنی بر اینکه نتایج این انتخابات هیچ اثری بر اقتصاد ایران ندارد، گفت: مسلما وقتی این انتخابات بر روی اقتصاد جهانی اثر می‌گذارد بر اقتصاد ایران هم اثرگذار خواهد بود و نمایندگان ایران بسیار خوشبین هستند.

به هر حال اقتصاد منزوی و بسته ایران از گوشه‌ای با صادرات نفت به دنیا وصل می‌شود و همچنین وقتی ترامپ در تبلیغات درباره ایران صحبت می‌کند یعنی نتیجه این انتخابات بر ایران هم اثر دارد.

تاثیر مثبت بر اقتصاد ایران

وی تاکید کرد: ادعای ترامپ در ایام تبلیغات درباره ایران این بود که با عربستان وارد مذاکره می‌شویم و یک روزه جنگ اسراییل را به پایان می‌رسانیم و تمام این صحبت‌ها و اظهارات اگر عملی شود تاثیر مثبت بر اقتصاد ایران خواهد گذاشت.

موسی غنی نژاد اقتصاددان و استاد دانشگاه نیز در رابطه با روی کار آمدن ترامپ و تاثیر آن بر اقتصاد کشور گفت: ترامپ در مناظرات انتخاباتی خود بیان کرد که جلوی صادرات نفتی ایران را خواهد گرفت و احتمال می‌رود که این سیاست دنبال شود. همچنین این عوامل به موضع و عکس العمل ایران نسبت به انتخاب ترامپ نیز بستگی دارد.

همچنین وحيد شقاقي‌شهري، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در این باره گفت: صادرات نفت ايران در دوران رياست‌جمهوري ترامپ به زير 500 هزار بشكه در روز رسيده بود كه فشار سنگيني را بر بخش نفت ايران وارد كرد و به خصوص شركاي نفتي ايران را وادار كرد تا واردات نفت ايران را كاهش دهند. سناريوي بعدي ترامپ هدف گرفتن صنعت پتروشيمي بود.

اين اقتصاددان ادامه داد: حتي در سال‌هاي پاياني هم ترامپ تلاش كرد تا صادرات پتروشيمي ايران را هم از كار بيندازد كه فرصت آن برايش فراهم نشد و پيروز انتخابات هم نشد و آن سناريوي بدي كه براي ايران در نظر داشتند به نوعي متوقف شد.

شقاقي‌شهري تصريح كرد: ترامپ از بخش نفت آغاز كرد و پس از آن به صادرات پتروشيمي ورود و با روش تهديد شركاي تجاري ايران اين تصميمات را اجرايي كرد تا عملا رابطه اقتصادي كشورها را با ایران كاهش دهد.

اين كارشناس ارشد اقتصادي در ادامه افزود: كشورهاي مختلف نيز به دليل ريسك‌هاي بالايي كه ارتباط با ايران داشت، سعي داشتند تا مراودات تجاري‌شان با ايران را كاهش دهند و حتي در «معاهده كاتسا» كه تحريم‌هاي ثانويه و شديدترين تحريم‌ها را عليه ايران اجرايي كرد تا نيروهاي نظامي ايران را مشمول تحريم‌ها كنند و آنها را تروريستي اعلام كنند كه در زمان ترامپ انجام شد.

اين اقتصاددان با بيان اينكه رفتارشناسي ترامپ با كامالا هريس كاملا متفاوت است، افزود: برخي صاحب‌نظران و اقتصاددان‌ها و مسوولان كشور كه مدعي هستند بين ترامپ و هريس تفاوتي وجود ندارد كاملا در اشتباه هستند، چراكه هر چند در بلندمدت استراتژي آنها شبيه هم هست، اما در كوتاه‌مدت تاكتيك و روش متفاوتي دارند و آمدن ترامپ هزينه‌هاي اقتصادي ايران را بالاتر مي‌برد، اما در صورتي كه هريس برنده اين انتخابات باشد، مي‌توان اميدوار بود كه مذاكرات برجامي را پس از فروكش كردن تنش‌هاي منطقه‌اي، داشته باشيم.

تاثیرات کوتاه مدت انتخابات امریکا بر اقتصاد ایران

در عین حال مرتضی عزتی؛ استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، درباره تاثیر انتخابات امریکا بر اقتصاد ایران گفت: براساس تجارب قبلی به نظر می‌رسد انتخاب آقای ترامپ تاثیرات کوتاه مدتی بر اقتصاد ایران داشته باشد و اثر معناداری در اقتصاد ایران نخواهد داشت و اگر تغییرات مختصری هم ایجاد شد، گذرا خواهد بود.

وی در این باره یادآور شد: بررسی دیدگاه‌های یک ماه گذشته آقای ترامپ حاکی از آن است که وی به دنبال گسترش جنگ و نزاع در منطقه نیست، بلکه بیشتر مایل به توافقات منطقه‌ای و استقرار صلح است، این موضوع مانع هیجانات نرخ ارز و تنش‌هایی می‌شود که اصولا بازار‌ها را در شوک فرو می‌برد.

عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس معتقد است: در صورتی که آقای ترامپ به آنچه درباره عدم گسترش جنگ در منطقه گفته وفادار باشد تنشی در منطقه رخ نمی‌دهد بنابراین در بلند مدت وضعیت ثبات اقتصادی بر کل منطقه و در نهایت جهان حاکم می‌گردد.

عزتی استاد اقتصاد معتقد است: به نظر می‌رسد دیدگاه جمهوری خواهان به نسبت از دموکرات‌ها به ایران بهتر است؛ عملکرد منفی دموکرات‌ها نسبت به ایران گویای این واقعیت است، حضور آنها در قدرت همواره شرایط متلاطم تری را برای ایران ایجاد کرده است؛ هر چند در کل دیدگاه سیاسیون آمریکایی نسبت به ایران نرمال نیست، اما تفاوت‌هایی هر چند کوچک محرز است.

کارشناس و تحلیلگر اقتصادی خاطر نشان کرد: اگر ترامپ حسب آنچه بیان کرده واقعا به دنبال توافق با ایران باشد و به سمت افزایش تنش نرود احتمالا نتایج منفی متغیر‌های اقتصادی در نرخ ارز و تورم و شاخص بورس در بلند مدت از بین می‌رود و دلالان و سوداگران بازنده‌های بازی ورود به بازار و تحمیل تقاضای ارز و سکه در شرایط هیجانات سیاسی و نظامی خواهند بود.

آمدن ترامپ آسیبی به اقتصاد ایران نمی‌زند
‌

از سوی دیگر منصورملکی؛ کارشناس مسائل اقتصادی درباره نتایج انتخابات آمریکا و نشستن ترامپ بر کرسی ریاست جمهوری، گفت: طی دهه‌های اخیر در ایران، مردم و فعالان اقتصادی با تنش‌های سیاسی و بحران‌های مختلف مانند تحریم و درگیری‌های سیاسی داخلی و خارجی مواجه بودند، این تجربه باعث شده تا بسیاری از افراد جامعه به نوعی در برابر این تنش‌ها سازگاری پیدا کنند؛ برای همین نسبت به برخی رویدادهای سیاسی کمتر واکنش نشان می‌دهند.

این کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به عادی‌سازی تنش‌ها بیان کرد: با تکرار تنش‌های سیاسی، بسیاری از مردم و فعالان اقتصادی تا حد زیادی نسبت به اخبار و وقایع حساسیت خود را از دست داده‌اند و اغلب به سرعت به وضعیت طبیعی باز می‌گردند، در واقع تکرار رویدادهای سیاسی و تحریم‌ها سبب شده که بازیگران بازار یاد بگیرند چگونه با این شرایط کنار بیایند.

وی افزود: مردم ایران از تنش‌های سیاسی تجربه‌های مختلفی دارند؛ اما این تجربه‌ها به آن‌ها نشان داده که بسیاری از بحران‌ها، علی‌رغم شدت اولیه، پس از مدتی فروکش کرده یا به نوعی مدیریت می‌شوند. درباره نتایج انتخابات آمریکا و روی کار آمدن ترامپ نیز به همین صورت است و ما شاهد جهش شدیدی در فضای بازارهای مالی و اقتصاد نخواهیم بود.

ملکی با بیان اینکه با آمدن ترامپ طوفانی برای اقتصاد ایران در کار نیست، گفت: با روی کار آمدن ترامپ شاید در کوتاه مدت بازارهای مالی اثر بگیرند و به نوعی انتظارات تورمی تحریک شود؛ اما این اثر مقطعی است و ریاست جمهوری او به اقتصاد ایران آسیبی نمی‌زند.

این کارشناس مسائل اقتصادی تاکید کرد: اگر با این پیش فرض جلو برویم که ترامپ بخواهد با ایران توافق کند می‌توانیم دوباره به سمت کاهش دلار و گسترش صادرات و واردات حرکت کنیم.

تغییر رویکرد بورس بعد از انتخاب ترامپ

بازار سرمایه در اولین روزکاری بعد از انتخاب ترامپ مثبت شد و رد پای برخی خریدهای حمایتی هم زیر آن وجود داشت تا با فضایی پر ابهام بعد از پیروزی ترامپ جو مثبت حاکم شود. درواقع این واکنش سبز شدن بعد از ترامپ مبتنی بر خوشبینی و بدبینی نیست.

از طرف دیگر ترامپ قبل از هر چیز به جنگ‌ خاورمیانه خاتمه می‌دهد این مساله به دلیل از بین بردن ریسک‌های ژیوپولتیک اثر کوتاه مدت مثبت دارد. هرچند برخی مقامات ایران نسبت به این رویکرد ترامپ خوشبین نیستند. بنابراین در مقطع کنونی نباید در ارزیابی اقتصاد نسبت به تغییر دولت آمریکا خیلی خوشبین یا بدبین بود چون فعلاً سیاست‌های دور جدید او مشخص نیست. از طرف دیگر ارزیابی ترامپ با دور قبلی قطعاً مثبت نیست.

او فروش نفت ایران را به حداقل رساند، گلوی بازارهای جهانی و چین را فشرده بود، با ایران رفتاری چکشی داشت. از سوی دیگر درخواست مذاکره می‌داد.

به طور کلی ترامپ فعلاً بر مسند قدرت ننشسته ممکن است ریسک‌های سیاسی را قوی‌تر و جدی‌تری داشته باشد و حال بازارهای موازی و رقیب بهتر شود. با این حال پیش‌بینی اینکه چه چیزی در انتظار بازار و اقتصاد ماست کاملاً وابسته دولت ایران است نه ترامپ و آمریکا و هر جای دیگر.

این سیاست‌گذاری‌های کلان داخلی مسئولان است که مسیر بازار را روشن می‌کند. با ترامپ یا بی ترامپ حتی با رشد دلار آزاد یک سیاست گذار در حوزه اقتصاد می‌تواند ضربات جبران‌ناپذیری به بازار و اقتصاد وارد کند. بنابراین سرنوشت بازار و اقتصاد را نه این شخص بلکه سیاست‌های گرفته شده از سوی دولت برای مواجه با رفتار ترامپ تعیین می‌کند. اثر این سیاست‌هاست که تعیین کننده مسیر بازار و اقتصاد ایران است.