طلا؛ بازگشت قدرتمند به مرکز تصمیمگیریهای مالی جهان
چشمانداز سال ۲۰۲۶ نیز از نگاه گزارش شورای جهانی طلا، همچنان به نفع حفظ سطوح بالای قیمتی ترسیم میشود. سید حسینی توضیح میدهد که تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی، احتمال کاهش نرخهای بهره و ضعف ساختاری بازار اوراق قرضه، محیطی ایجاد کرده که جذابیت طلا را حفظ میکند. «کاهش نرخ بهره حقیقی و نوسانات بازار بدهی، سرمایهگذاران را به سمت داراییهایی با ریسک سیستماتیک کمتر سوق میدهد.»
او معتقد است ظرفیت رشد سرمایهگذاری در ETFهای طلا، بهویژه در آمریکا، اروپا و آسیا، هنوز به پایان نرسیده است. در کنار آن، بانکهای مرکزی نیز اگرچه با شتابی کمتر از سالهای اوج، همچنان نقش مهمی در حمایت از تقاضای طلا دارند. «ترکیب تقاضای سرمایهگذاران خصوصی و خریدهای رسمی، مانع از ورود بازار به فاز نزولی عمیق میشود.»
کتاب معاملهگری طلا و شاخصها میتواند منبع خوبی برای کسب آگاهی در مورد این فلز گرانبها و عوامل اثرگذار بر قیمت آن باشد.
در بخش تقاضای فیزیکی، بازار جواهرات تصویری متفاوت ارائه داد. سال ۲۰۲۵ از نظر وزنی، ضعیفترین سال پنجساله اخیر بود و مصرف جهانی جواهرات به حدود ۱۵۴۰ تن کاهش یافت. با این حال، سید محمد سید حسینی مالک برند ثانیا واچ (Sania Watch) تاکید میکند که این کاهش به معنای افت علاقه به طلا نیست. «افزایش قیمت، قدرت خرید را محدود کرد، اما ارزش دلاری خرید جواهرات به رکورد تاریخی بیش از ۱۷۰ میلیارد دلار رسید.»
در چین، مصرف وزنی جواهرات به پایینترین سطح بیش از ۱۵ سال اخیر رسید؛ عاملی که ترکیبی از قیمتهای رکوردی، ضعف اقتصاد و اصلاحات مالیاتی بود. بخشی از این تقاضا به سمت شمش و ابزارهای سرمایهگذاری حرکت کرد، هرچند ارزش هزینهکرد همچنان بالا باقی ماند. در هند نیز روند مشابهی مشاهده شد؛ مقدار خرید کاهش یافت، اما ارزش مصرف با ثبت حدود ۴۹ میلیارد دلار به رکورد جدیدی رسید. «در هر دو کشور، خانوارها طلای کمتری خریدند، اما سهم بیشتری از بودجه خود را به آن اختصاص دادند.»
در خاورمیانه، تورم بالا و نااطمینانیهای سیاسی موجب افت مقدار تقاضا شد، اما ارزش بازار افزایش یافت. ایران در این میان وضعیت متفاوتی داشت. به گفته سید حسینی، «در ایران تقاضای طلا تقریبا ثابت ماند و نقش آن بهعنوان دارایی امن پررنگتر شد؛ موضوعی که جایگاه طلا را در تصمیمات مالی خانوارها تقویت کرد.»
با این حال، نقطه کانونی بازار طلا در سال ۲۰۲۵ بخش سرمایهگذاری بود. تقاضای سرمایهگذاری نهتنها رکورد سال ۲۰۲۰ را پشت سر گذاشت، بلکه به بالاترین سطح تاریخی رسید و از نظر ارزشی نیز از ۲۴۰ میلیارد دلار عبور کرد. صندوقهای ETF مبتنی بر طلا بزرگترین محرک این رشد بودند و موجودی آنها به بیش از ۴ هزار تن رسید. آمریکای شمالی بیشترین سهم را داشت و پس از آن آسیا، بهویژه چین و هند، قرار گرفتند.
در سطح نهادی، بانکهای مرکزی جهان در سال ۲۰۲۵ به خرید طلا ادامه دادند، هرچند با سرعتی کمتر. مجموع خرید سالانه به حدود ۸۶۳ تن رسید که پایینتر از سه سال گذشته، اما همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت است. سید حسینی این رفتار را نوعی «احتیاط قیمتی» میداند و میگوید: «افزایش شدید قیمت باعث شد برخی بانکها خرید را آهستهتر انجام دهند، اما انگیزههای راهبردی همچنان پابرجاست.»
در سمت عرضه نیز، بازار طلا با وجود قیمتهای تاریخی واکنش سریعی نشان نداد. مجموع عرضه جهانی با رشدی حدود یک درصدی به نزدیک ۵۰۰۰ تن رسید. تولید معدنی و بازیافت هر دو افزایش محدودی داشتند. به اعتقاد سید حسینی، «این وضعیت نشان میدهد که عرضه طلا با محدودیتهای ساختاری مواجه است و حتی قیمتهای بالا هم نمیتوانند بهسرعت تولید را افزایش دهند.»
او در پایان میگوید: «بازار طلا در سال ۲۰۲۵ نشان داد که این فلز بار دیگر به مرکز تصمیمگیریهای مالی جهان بازگشته است. با تداوم نااطمینانیهای سیاسی، رشد اقتصادی ضعیف و سیاستهای پولی متمایل به تسهیل، انتظار میرود طلا در سال ۲۰۲۶ نیز جایگاه راهبردی خود را حفظ کند؛ هرچند با نوسانات مقطعی، اما با پشتوانهای قوی از تقاضای ساختاری.»
