دومینوی ناکارآمدی به شبکه مخابرات رسید

مریم غدیرپور

دیروز هم برق بدون کوچک ترین خبر قبلی پرید و تاریکی همه جا را فرا گرفت، اما قصه پرغصه ای که امسال خیلی بیشتر از سال های قبل روی اعصاب مردم راه می رود و من به عنوان کارشناس درگیر مسائل اقتصادی هر لحظه آن را با پوست و گوشت حس می کنم، قطع شدن آنتن دهی موبایل و به تبع آن از بین رفتن کامل اینترنت است که به محض رفتن برق اتفاق می افتد.

باور کنید این ناترازی انرژی، نه تنها چرخ صنایع را از کار می اندازد، بلکه آنتن های مخابراتی را هم در ساعاتی که من باید به امور کاری برسم و با فعالان این حوزه در ارتباط باشم، فلج می کند و گوشی موبایل که بیچاره شده است، به دلیل تلاش بیهوده برای وصل شدن به شبکه، کل شارژ باطری اش را در چند دقیقه خالی می کند.

اما دردناک تر از آن، وضعیتی است که بعد از وصل شدن برق رخ می دهد، چرا که برخلاف انتظار همه، اینترنت و آنتن شبکه تا ساعت ها پس از آمدن جریان الکتریسیته همچنان قطع می ماند و هیچ کس هم نمی گوید چرا زیرساخت های مخابراتی ما این چنین در برابر یک نوسان برقی از هم می پاشند و این همه خسارت زمانی و کاری را به فعالان اقتصادی تحمیل می کنند.

من هر روز شاهد این هستم که چه طور این بی تدبیری، سرمایه های انسانی و فرصت های کاری را می سوزاند و ما همچنان در این حلقه معیوب قطع و وصلی سرگردان مانده ایم و هیچ صدایی هم از هیچ نهاد مسئولی برای حل ریشه ای این بحران زیرساختی شنیده نمی شود.

جدای از عتاب و خطابی که به خاطر نبود آنتن از سوی مدیر مسئول تحمل می‌کنم، چرخ کاری بقیه همکارانم نیز به دلیل این قطعی‌های بی‌موقع کاملا از حرکت باز می‌ماند.

در نهایت، من می‌مانم و آنتن‌دهی فیک گوشی که فقط نمادی از سیگنال است؛ مشکلی که این روزها خیلی‌ها با آن دست‌به‌گریبان هستند اما دریغ از یک پیامک اطلاع‌رسانی ساده یا پاسخگویی مسئولانی که نسبت به این بحران زیرساختی بی‌تفاوت مانده‌اند.

سقوط سیگنال در تاریکی

عصر اقتصاد در گفت و گویی صریح با محمد عباباف کارشناس خبره مخابرات، ابعاد تاریک این ناترازی و چرایی سقوط شبکه در زمان قطعی برق را به زیر تیغ جراحی سپرده است.

اپراتورها در گرداب تورم و ناترازی ارزی گرفتار شده‌ اند و به جای نوسازی زیرساخت‌ ها، سودآوری آنی را بر امنیت شبکه ترجیح می‌ دهند

وی با اشاره به فرسودگی زیرساخت ها و فقدان سرمایه گذاری لازم، تاکید می ورزد که وقتی سایت های مخابراتی به دلیل ضعف باتری های پشتیبان در مدیریت بحران شکست می خورند، کل اکوسیستم دیجیتال در گرداب ناترازی انرژی غرق می شود.

این تحلیل کارشناسی پرده از این واقعیت برمی دارد که چگونه استمرار این وضعیت، علاوه بر ایجاد اختلال در زندگی روزمره، امنیت روانی بازار و کیفیت سودآوری شرکت های متکی به فناوری را با چالش های بنیادین روبرو می سازد و به اعتماد عمومی آسیب جبران ناپذیر وارد می سازد.

سرانجام این بی تدبیری چیزی جز تعمیق شکاف میان نیاز جامعه و کارایی شبکه نیست و متاسفانه تا زمانی که این نگاه هزینه محور بر مدیریت زیرساخت ها سایه افکنده است، ما همچنان شاهد سقوط تدریجی کیفیت خدمات مخابراتی در سایه قطعی های مکرر خواهیم ماند.

دکل ها آماده نیستند

عباباف همچنین در ادامه توضیح داد: باتری‌های سایت‌های موبایل برای قطعی‌های محدود طراحی شده‌اند و در خاموشی‌های چندساعته، استفاده از ژنراتور ضرورت بیشتری پیدا می‌کند.

البته تأمین ژنراتور برای تمام سایت‌های شبکه تلفن همراه ساده نیست. تعداد بالای BTSها، محدودیت فضای نصب، هزینه نگهداری و نیاز مستمر به سوخت باعث می‌شود این راهکار بیشتر برای سایت‌های حساس و نقاط کلیدی کاربرد داشته باشد.

وی خاطر نشان کرد: موضوع آسیب‌پذیری شبکه موبایل در برابر قطعی برق، مسئله جدیدی نیست. در سال ۱۴۰۰ نیز وزیر وقت ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره اختلال شبکه پس از خاموشی‌ها توضیح داده بود که باتری دکل‌های تلفن همراه ظرفیت محدودی برای تأمین برق دارند و پس از تخلیه، به چندین ساعت برق مستمر برای شارژ مجدد نیاز خواهند داشت.

اهمیت این مسئله در شرایطی که خاموشی‌ها پشت سر هم رخ می‌دهند بیشتر می‌شود؛ زیرا باتری ممکن است فرصت کافی برای رسیدن به ظرفیت کامل را پیدا نکند.

از سوی دیگر، شبکه موبایل در طول این سال‌ها توسعه پیدا کرده و تجهیزات بیشتری به سایت‌ها اضافه شده است. اگر سیستم برق اضطراری متناسب با افزایش مصرف انرژی به‌روزرسانی نشده باشد، زمان پشتیبانی باتری نیز می‌تواند کاهش پیدا کند.

حراج امنیت در بازار انحصاری

وی در ادامه این کالبدشکافی انتقادی، با صراحت بیان می‌دارد که ریشه اصلی این بحران نه تنها در استهلاک تجهیزات، بلکه در سوءمدیریت منابع و نبود استراتژی کلان برای آینده است؛ چرا که اپراتورها در گرداب تورم و ناترازی ارزی گرفتار شده‌ اند و به جای نوسازی زیرساخت‌ ها، سودآوری آنی را بر امنیت شبکه ترجیح می‌ دهند.

وی معتقد است که این ناترازی مخابراتی، تیشه به ریشه پیش‌ بینی‌ پذیری اقتصاد می‌ زند و اعتماد فعالان بازار را سلب می‌ کند، چرا که وقتی ما در اوج معاملات حساس خود با اختلال شبکه مواجه می‌ شویم، نه تنها ابزارهای دیجیتال کارایی خود را از دست می‌ دهند، بلکه زیان‌ های پنهان این بی‌ تدبیری در صورت‌ های مالی شرکت‌ ها خودنمایی می‌ کند و هیچ مقام مسئولی نیز برای جبران این خسارات انباشته پاسخگو نیست.

پایان عصر پاسخگویی

در نهایت وی با لحنی گلایه‌ مند هشدار می‌ دهد : این وضعیت، تنها یک نقص فنی ساده نیست، بلکه نمادی از آشفتگی در حکمرانی اقتصادی است که باعث شده کیفیت سودآوری شرکت‌ ها به شدت آسیب ببیند.

ناترازی مخابراتی، تیشه به ریشه پیش‌ بینی‌ پذیری اقتصاد می‌ زند و اعتماد فعالان بازار را سلب می‌ کند، چرا که وقتی ما در اوج معاملات حساس خود با اختلال شبکه مواجه می‌ شویم

وی بر این باور است که تا زمانی که مدیران این صنعت، امنیت زیرساختی را مقدم بر منافع کوتاه‌ مدت نمی‌ دانند و دکل‌ های فرسوده را با تجهیزات مدرن جایگزین نمی‌ کنند، این چرخه معیوب قطع و وصلی همچنان تداوم می‌ یابد و ما در این عصر ارتباطات، بیش از پیش در انزوای دیجیتال فرو خواهیم رفت.

کلام آخر

من به عنوان خبرنگار اقتصادی که هر لحظه با نبض تپنده بازار در ارتباطم، به خوبی لمس می‌کنم که وقتی یک سایت مخابراتی از مدار خارج می‌شود، داستان تازه آغاز می‌شود، چرا که بار ترافیکی آن به دوش سایت‌های مجاور می‌افتد و این دومینوی ناکارآمدی، به سرعت کل شبکه را به زانو در می‌آورد.

این اختلال تنها یک نقص فنی گذرا نیست، بلکه فلج شدن موتور محرک اقتصاد دیجیتال است که تمامی امور بانکی، حمل‌ونقل و کسب‌وکارهای آنلاین را به تعطیلی می‌کشاند و به شدت کیفیت سودآوری شرکت‌ها را تنزل می‌دهد.

جای تأسف است که متولیان امر به جای نوسازی باتری‌های فرسوده و تقویت زیرساخت‌های انرژی که اصلی‌ترین راهکار جلوگیری از این فروپاشی است، تنها به تماشا نشسته‌اند و اجازه می‌دهند این بحران ناترازی انرژی، تمام شریان‌های ارتباطی کشور را در خود ببلعد.

من در راهروهای کاری، شاهد عجز همکارانی هستم که با وجود آنتن‌های فریبنده، پشت سد ترافیکی شبکه مانده‌اند و هیچ راهی برای ارتباط امن ندارند، اما بدتر از همه سکوت مطلق مسئولانی است که حتی در حد یک پیامک اطلاع‌رسانی هم برای مردم ارزش قائل نیستند و ما را در این تاریکی مطلق ارتباطی رها کرده‌اند تا هر روز بیش از پیش به انزوای اقتصادی فرو برویم.