راهکارهای مقابله با ناترازی انرژی، با الگو‌پذیری از کشورهای اروپایی

رکسانا نیکنامی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

در زمینه راهکارهای اتحادیه اروپا برای مقابله با بحران انرژی گفت؛ اتحادیه اروپا می‌تواند به عنوان الگویی برای ناترازی انرژی در ایران مورد توجه قرار گیرد.

اتحادیه اروپا به‌عنوان بزرگترین واردکننده گاز و انرژی در دنیا محسوب می شود، که همواره توانسته امنیت تامین انرژی را حفظ کند، این درحالی‌است که ایران که دومین کشور دارنده ذخایر گازی دنیاست چندسالی‌است با مشکلات تامین انرژی و ناترازی انرژی روبه‌رو است.

اروپایی هایی ها از بحران انرژی ۲۰۱۴ تجربه‌های زیادی گرفتند و این موجب شد بتوانند با سیاست‌گذاری‌های درست و تنوع‌ بخشی در تأمین انرژی هرچه بیشتر تلاش کنند و امنیت تامین انرژی را در فصول مختلف حفظ کنند.

 روسیه که به عنوان اصلی‌ترین تامین‌کننده انرژی اتحادیه اروپا محسوب می‌شد؛ انرژی را به عنوان سلاح در سیاست‌خارجی و ابزاری برای همراه کردن کشورهای اروپایی تبدیل کرده بود.

اما درحال حاضر جایگاه تامین‌کنندگی روسیه به مقام دوازدهم نزول پیدا کرده زیرا اتحادیه اروپا اهمیت تنوع‌بخشی سبد کشورهای تامین کننده را ضروری دانستنه و در این زمینه سیاست‌گذاری و سبد تولید انرژی رو متنوع کرده‌ و به افزایش استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر پرداخته‌است؛ در سال ۲۰۲۲ و زمستان سختی که ایران برای اروپا پیش‌بینی می‌کرد ۹۰ درصد ذخایر انرژی اتحادیه اروپا تکمیل بود و حتی بازارهای جهانی با کاهش قیمت انرژی روبه‌رو بودند.

سیاست‌های کشورهای اروپایی برای استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر چیست؟

اتحادیه اروپا سیاست‌گذاری کرده که تا سال ۲۰۵۰ به قاره کربن‌خنثی تبدیل شود و اکنون ۴۸ درصد تولید برق اتحادیه اروپا از انرژی‌های تجدید پذیر است.

چرا روسیه توانسته در تامین انرژی کشورهای اتحادیه اروپا ورود کند ولی ایران نه تنها در بازار تامین انرژی اروپا نیست بلکه با ناترازی‌انرژی روبه‌رو است؟

سیاست‌های انرژی روسیه به نوعی بوده، که هیچ‌گاه اجازه حذف و جایگزینی در تامین انرژی به کشورهای دیگر داده‌نشده و این سبب شده است که ایران باوجود داشتن ذخایر انرژی غنی و دومین کشور دارای ذخایر گازی در دنیا نتواند در بازارهای جهانی جایگاهی داشته باشد و بلکه در تامین گاز داخلی و مصارف صنعتی خود دچار مشکل شود.

که وجود تحریم‌های بی‌رحمانه و متداوم علیه ایران از دیگر مواردی است که موجب جاماندگی ایران شده درحالی که کشورهای اروپایی و آمریکا هرگز تحریم‌های مشابه ایران علیه روسیه نداشتند و تحریم‌ها علیه روسیه موردی و مقطعی بوده است.

همچنین وجود سیاست‌گذاری اشتباه، سیاست‌ساز اشتباه و تصمیم‌گیر اشتباه موجب عدم امنیت تامین انرژی در ایران شده که کشور را با فقر سرمایه‌گذاری مواجه کرده است که حتی در کشور ترمینال گاز LNG برای صادرات وجود ندارد.

نیاز است ایران در فرصت های سیاسی‌ بین‌المللی که پیش می‌آید برنامه‌های بلند مدت برای حل چالش انرژی را بیان کند و همچنین در عرصه سیاست‌گذاری و سیاست خارجی از بی‌کفایتی‌ها کاسته شود و به مدیریت چالش‌ها با نگاه تعاملی پرداخته شود.