زنان و بهبود فضای فرهنگی ورزشگاه ها

وحید حاج سعیدی

زنان به عنوان بخشی پویا و زنده از بدنه جامعه در بسیاری از امورات اجتماعی، فرهنگی، ورزشی، سیاسی و … فعالیتی مستمر، عادی و روزانه دارند. این فعالیت ها و روزمرگی ها بدون در نظر گرفتن جنسیت، توان بدنی، سن و سطح تحصیلات در لایه ها و مشاغل مختلف از وزارت و فرمانداری و مدیریت در ادارات گرفته تا اعمال جراحی و تدریس در دانشگاه و مدرسه و حتی دستفروشی در کف خیابان دیده می شود.

با وجود این تساوی در انجام فعالیت های روزمره و گاهی سنگین شدن کفه و میزان فعالیت بانوان به جهت کار در خارج از منزل و رسیدگی به امورات منزل، در مواقعی ملاحظاتی در خصوص حضور بانوان در برخی مکان ها یا انجام برخی فعالیت ها ( ورزش در فضای باز) و کسب برخی مهارت ها ( گواهینامه رانندگی و …) لحاظ می شود.

صرف از نظر از دلایل سیاسی یا مذهبی ممانعت از این فعالیت ها، باید اذعان داشت گاهی اوقات شرایط لامحاله به سمتی سوق پیدا می کند که دلایلی به جز موارد ذکر شده را در اذهان آشکار می سازد.

به عنوان مثال حضور بانوان در ورزشگاه ها از دیدگاه کارشناسان سبب ایجاد انگیزه در ورزشکاران، ایجاد شور و نشاط بیشتر، تلطیف فرهنگی ورزشگاه ها ، توسعه فرهنگ و تغییر ذائقه ورزشی در خانواده ها می شود، اما حوادث چند ماه اخیر در ورزشگاه هایی که بانوان در آن حضور داشتند به ویژه بازی پرسپولیس و تراکتور نشان داد برخی از زیرشاخه های فرهنگی در جامعه دچار آسیب های جدی گسترده شده تا جایی که فحش و لیچار های چاله میدانی و ناموسی در آن از معیارهای خوب بودن محسوب می شود!

به نظر می رسد برای حضور تماشاچیان زن در ورزشگاه ها، به زمان بیشتری برای فرهنگ سازی نیاز داریم. و این زمان مورد نیاز  نه در ورزشگاه ها بلکه باید در مدارس و کف جامعه و فضای مجازی مصرف رشد فرهنگی – اجتماعی مردم شود تا افراد ( چه زن و چه مرد)  به مرتبه ای برسند که فضای ورزشگاه ها را محلی برای تخلیه و بازنشر هر آنچه که در کوچه و خیابان شنیده اند، تصور نکنند.

هر چند نمی توان بر اساس تک مسابقات یا بروز برخی حوادث ناخوشایند به دلایل ورزشی و غیر ورزشی در یک مسابقه حساس، اصل ماجرای حضور زنان در ورزشگاه ها و تبعات مثبت آن را زیر سوال برد. چرا که در بسیاری از شهر ها و در مسابقات حتی حساس که امکان حضور زنان در آن فراهم بوده است، به دلایل خانواده پرستی و ناموس پرستی مردان ایرانی، نزاکت و انضباط بیشتری در میان ورزشکاران و هواداران حاکم بوده است و نمی توان منکر این ادعا شد.

با این حال باید اذعان داشت رعایت فرهنگ در ورزشگاه‌ها چه از سوی زنان و چه مردان از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این مکان‌ها نه تنها محل رقابت ورزشی هستند، بلکه به عنوان فضاهایی برای گردهمایی و تعامل افراد با فرهنگ‌های مختلف عمل می‌کنند و می توان به تحکیم پایه های فرهنگی در این اماکن امیدوار بود. احترام به آداب و رسوم، زبان و ارزش‌های فرهنگی مختلف، پذیرش دیدگاه های مخالفان، تاب آوری اجتماعی و افزایش ظرفیت پذیرش شکست می‌تواند به ایجاد فضایی دوستانه، صلح‌آمیز و لذت‌بخش برای همه شرکت‌کنندگان و تماشاگران کمک کند.

تشویق و حمایت از تیم‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که به فرهنگ‌های دیگر توهین نشود و فضای ورزشگاه با خشونت و رفتارهای ناشایست و الفاظ رکیک آلوده نگردد. بدین ترتیب، ورزشگاه‌ها می‌توانند به مکانی برای ترویج تفاهم و احترام متقابل تبدیل شوند. فرهنگ سازی در جامعه را از امروز  آغاز کنیم.