فولاد در تنگه هزینه
زینب غضنفری
بازار فولاد در خاورمیانه، آسیا و اروپا در آستانه اردیبهشت ۱۴۰۵ در شرایطی وارد مرحلهای از نوسان مدیریتشده میشود که اختلالات لجستیکی در مسیرهای دریایی و بستهبودن تنگه هرمز، چشمانداز عرضه را کوتاهمدت و رفتار تولیدکنندگان را محافظهکارانه کرده است.
این تغییرات که طبق گزارشهای فستمارکتز و اساندپی گلوبال جریان حمل مواد اولیه را با تأخیر همراه کرده، اکنون به یکی از مهمترین متغیرهای هزینهای بازار تبدیل شده و نقش آن در قیمتگذاری اردیبهشت تقویت شده است.
به گزارش عصراقتصاد، تحلیلهای منتشرشده در پایگاههای رصد قیمت جهانی فولاد حاکی از آن است که طی سه هفته گذشته زمان سفر کشتیها در مسیرهای جنوبی افزایش یافته، بخشی از خطوط کشتیرانی تردد خود را از مسیرهای جایگزین انجام میدهند و شرکتهای بیمه نیز نرخ پوشش ریسک حملونقل را افزایش دادهاند.
این مجموعه عوامل باعث شده منحنی هزینه بخش مهمی از واردات مواد اولیه در خاورمیانه و شرق آسیا با شیب ملایم صعودی تنظیم شود. در همین حال گزارشهای کالانیش نشان میدهد برخی شرکتهای حملونقل برای مسیرهای خلیج فارس فاصلههای زمانی طولانیتری برای تخلیه پیشبینی میکنند که این موضوع خود را در قیمت محصولات تخت و طویل نشان داده است.
در این میان، کاهش سرعت فعالیت دو تولیدکننده مهم ایرانی یعنی فولاد مبارکه و فولاد خوزستان نیز در گزارشهای منطقهای برجسته شده است. تحلیلگران فستمارکتز میگویند بخشی از این کاهش سرعت به تأخیر در ورود مواد اولیه، محدودیتهای حملونقل خروجی از بنادر جنوبی و افزایش زمان بازگشت کشتیها مربوط است.
اگرچه تولید این شرکتها متوقف نشده، اما برنامههای تولید کوتاهمدتتر و با مدیریت ریسک بیشتری انجام میشود، موضوعی که به گفته کارشناسان، سطح عرضه منطقه را در یک بازه محدود فشرده کرده است.
تأخیر در ورود مواد اولیه و کندی جریان حمل، برنامه تولید کارخانههای منطقه را کوتاهمدت کرده است
در بازار ترکیه نیز که بخش قابلتوجهی از تامین قراضه خود را از مسیرهای جنوبی یا شرقی دریافت میکند، رشد ملایم قیمت قراضه و کاهش نسبی موجودی ورق گزارش شده است.
تحلیلگران میگویند افزایش هزینه حمل از مبداهای جنوبی و افزایش رقابت در خرید قراضه، فشار جدیدی به کارخانههای نورد وارد کرده و برخی تولیدکنندگان برای تثبیت هزینهها خریدهای خود را با دورههای کوتاه انجام میدهند.
این روند در گزارشهای فستمارکتز به عنوان یکی از عوامل افزایش احتمال نوسان قیمت در هفتههای پیشرو مورد اشاره قرار گرفته است.
در سطح جهانی، تصویر بازار پیچیدهتر و چندلایهتر است. ارزیابیهای منتشرشده توسط مپس، کالانیش و اساندپی گلوبال نشان میدهد که صنعت فولاد وارد مرحلهای از «ثبات شکننده» شده است؛ مرحلهای که در آن نه افزایش قابلتوجه تقاضا دیده میشود و نه افت سنگین تولید، اما مجموعهای از عوامل هزینهای در حال شکلدهی به کف و سقف قیمتهاست.
کارشناسان این مؤسسات تاکید میکنند بستهبودن مسیرهای کلیدی دریایی و انتقال کشتیها به مسیرهای جایگزین، علاوه بر افزایش هزینه عملیاتی شرکتهای حملونقل، اثر مستقیمی بر هزینه تمامشده تولیدکنندگان فولاد داشته است.
افزایش نرخ بیمه و هزینه سوخت، نقش حملونقل دریایی را در قیمتگذاری فولاد پررنگتر کرده است
در اروپا، کارخانهها با دو چالش همزمان روبهرو هستند، نخست تأخیر در ورود مواد اولیه از مسیرهای جنوبی و دوم کاهش تقاضای صنایع مصرفکننده در برخی بازارهای غرب اروپا. دادههای مپس نشان میدهد هزینه نهایی تولید فولاد در برخی واحدها طی سه هفته اخیر افزایش یافته و کارخانهها بخشی از این هزینه را در قیمتهای فروش لحاظ کردهاند.
به گفته کارشناسان این موسسه، فشار هزینهای بیشتر در بخش انرژی و حمل احساس میشود و اگرچه در برخی بازارها تقاضا هنوز در سطح پایین قرار دارد، اما اثر هزینهها مانع از افت قیمت شده است.
در آسیا، بازار تحتتاثیر ازدحام بنادر، محدودیتهای حملونقل و سیاستهای مدیریت تولید در چین قرار دارد. گزارشهای دریافتی از فستمارکتز و اساندپی گلوبال نشان میدهد افزایش قابلتوجه زمان تخلیه و بارگیری در برخی بنادر آسیای شرقی، تولیدکنندگان را به برنامهریزی دورهای و کوتاهتر سوق داده است.
در این میان سیاستهای انضباطی دولت چین در حوزه تولید، نقش تکمیلی مهمی در مدیریت عرضه ایفا کرده و برخی واحدهای تولیدی را به تعدیل برنامه تولید و کنترل صادرات واداشته است. تحلیلگران معتقدند حجم عرضه صادراتی چین در ماه آینده کمتر از متوسط نیمه دوم سال گذشته خواهد بود، موضوعی که میتواند حمایت ملایمی از قیمتها ایجاد کند.
در آمریکای شمالی، تصویر تا حدی متفاوت است. دادههای اساندپی گلوبال نشان میدهد تقاضای فولاد با آغاز فصل ساختوساز روند بهبود ملایمی را تجربه میکند و همین امر باعث شده کارخانهها با اتکا به تقاضای داخلی، تولید خود را با ثبات بیشتری تنظیم کنند.
با این حال، رشد هزینه حمل مواد اولیه وارداتی همچنان بر برنامهریزی هزینهای شرکتها اثرگذار است و این موضوع باعث تُن بالاتر قیمتها در برخی گریدها شده است.
در آمریکای لاتین نیز براساس گزارش استیلمینت، بازار در وضعیت ثبات نسبی باقی مانده و نوسانات عمده بیشتر از ناحیه هزینههای حمل و کمبود موقت برخی مواد اولیه احساس میشود.
در این منطقه نیز مانند سایر نقاط جهان، مسیرهای جنوبی و شرقی به دلیل افزایش زمان سفر کشتیها هزینهبرتر شده و این روند به شکل جزئی در قیمتهای داخلی منعکس شده است.
جمعبندی گزارش پنج مؤسسه بینالمللی نشان میدهد اثرات بستهبودن تنگه هرمز در کوتاهمدت بیشتر بر بخش هزینه حمل، تأخیر در بنادر و افزایش قیمت بیمه متمرکز است و اگرچه عرضه جهانی فولاد دچار بحران نشده، اما بازار در اردیبهشت در دامنهای با نوسان محدود و گرایش ملایم صعودی حرکت خواهد کرد.
تحلیلگران تأکید میکنند تا زمانی که عبور کشتیها در مسیرهای جنوبی به روال عادی بازنگردد، نقش هزینه حملونقل در قیمتگذاری فولاد پررنگ باقی میماند و ممکن است تولیدکنندگان در خاورمیانه و آسیا برنامهریزیهای دورهای و کوتاهمدتتری را در پیش بگیرند.
