معادله دو مجهولی طلا و دلار
مریم غدیرپور
افت ۷۳ دلاری اونس جهانی و عقبنشینی آن به کانال ۴ هزار و ۱۳۲ دلار، سیگنال آشکاری از بازتنظیم داراییها در بازارهای مالی بینالمللی در مواجهه با متغیرهای کلان اقتصادی جهان است.
در بازارهای توسعهیافته، نوسانات نرخ بهره و تغییرات شاخص دلار همواره محرک اصلی طلا بهعنوان دارایی بدون بازده بودهاند.
با این حال، در اقتصاد ایران، اثرپذیری بازار طلا و سکه از اونس جهانی با یک تاخیر فاز همراه شده است؛ چرا که تعطیلی فیزیکی بازار تهران در روزهای اخیر مانع از تخلیه این شوک کاهشی در نرخهای داخلی شد و قیمتها در سطوح قبلی (مانند سکه امامی ۱۷۸ میلیون تومانی) تثبیت شدند.
واقعیت آن است که فرمول قیمتگذاری طلا در بازار داخلی دو بال اصلی دارد: «اونس جهانی» و «دلار تهران». در شرایط کنونی، اگرچه بال جهانی با کاهش ارتفاع مواجه شده، اما جهتگیری بال دوم یعنی نرخ ارز برای روزهای پس از مراسم سوگواری همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
سرنوشت دلار در مواجهه با متغیرهای سیاسی و انتظارات تورمی، تعیینکننده نهایی این معادله خواهد بود. بنابراین، تحلیلگران معتقدند جهتگیری نهایی قیمت طلا و سکه در داخل، تنها پس از بازگشایی کامل بازارها و مشخص شدن دستاندازها یا گشایشهای مسیر دلار نمایان خواهد شد.
سقوط اونس؛ مقاومت سکه
برای ترسیم چشمانداز بازار طلا و ارز در هفته پیشرو، عصر اقتصاد با محمد کشتیآرای، صاحبنظر حوزه طلا و ارز، گفتوگو کرده است.
اهمیت این بررسی از آنجا ناشی میشود که بازار داخلی طلا در شرایطی با افت اونس جهانی مواجه شده که به دلیل وقفه در معاملات، هنوز واکنش روشنی به این کاهش نشان نداده است.
از سوی دیگر، سرنوشت نرخ دلار پس از پایان مراسم سوگواری همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد و همین متغیر میتواند جهت حرکت بازار را تعیین کند. برآیند این گفتوگو و جمعبندی دیدگاههای مطرحشده در ادامه مطلب آمده است.
محمد کشتیآرای در ارزیابی شرایط کنونی بازار طلا و سکه میگوید: کاهش قابلتوجه بهای اونس جهانی، یکی از مهمترین متغیرهایی است که میتواند پس از بازگشایی کامل بازار، خود را در قیمتهای داخلی نشان دهد.
به گفته او، در روزهایی که دادوستدها بهصورت کامل جریان ندارد، بازار داخلی معمولا واکنش فوری و دقیقی به تحولات جهانی بروز نمیدهد و اثر واقعی این افت، زمانی مشخص میشود که معاملات با حجم عادی از سر گرفته شود.
او تاکید میکند: قیمت طلا و سکه در ایران فقط تابع اونس جهانی نیست و نرخ دلار نقش تعیینکنندهای در جهتدهی به بازار دارد.
به باور کشتیآرای، اگر همزمان با افت اونس، نرخ ارز نیز با کاهش یا ثبات همراه شود، احتمال تعدیل بیشتر قیمتها در بازار داخلی وجود دارد. اما در مقابل، نوسان صعودی دلار میتواند بخشی از اثر کاهشی اونس را خنثی کند و مسیر قیمتها را تغییر دهد.
سناریوهای پیش روی دلار
کشتیآرای در تحلیل سناریوهای پیشروی بازار ارز در هفته آینده، معتقد است که آرامش و ثبات نسبی فعلی را نباید به معنای پایان قطعی نوسانات یا تغییر دائمی جهت حرکت قیمت دلار دانست.
به گفته او، در کوتاهمدت محتملترین سناریو، تداوم نوسان قیمت دلار در کانال ۱۷۵ هزار تومان است؛ چرا که کاهش محسوس نقدینگی در روزهای اخیر در کنار تعطیلات تقویمی، انگیزه بازیگران بزرگ را برای ورود به معاملات سنگین به شدت کاهش داده و بازار را در وضعیت انتظار قرار داده است.
این کارشناس ارشد بازار طلا و ارز با نگاه به روزهای پس از تعطیلات، دو سناریوی مشخص را برای حرکت اسکناس آمریکایی متصور است.
در سناریوی اول که با بازگشت کامل فعالان بازار و ورود نقدینگی جدید همراه خواهد بود، محدوده ۱۷۵ تا ۱۸۰ هزار تومان به مهمترین سنگر رقابت میان خریداران و فروشندگان تبدیل میشود. اگر حجم تقاضا تقویت شده و قیمت بتواند با تکیه بر معاملات پرحجم از سقف ۱۸۰ هزار تومان عبور کند، پتانسیل شکلگیری یک روند صعودی جدید در بازار تحریک خواهد شد.
اما در سناریوی دوم، چنانچه بازارساز با ابزارهای کنترلی مانع از صعود دلار شود و یا بازار کشش لازم برای جذب قیمتهای بالاتر را نداشته باشد، ناتوانی در عبور از سطح ۱۸۰ هزار تومان کلید خواهد خورد.
کشتیآرای معتقد است این اتفاق میتواند زمینهساز یک اصلاح مقطعی و عقبنشینی قیمتها به کف کانالهای حمایتی قبلی شود. او در نهایت تأکید میکند که جهتگیری نهایی بازارساز و رفتار خریداران در نخستین روزهای کاری پس از تعطیلات، تصویر بسیار شفافتر و قابلاتکاتری از مسیر آینده قیمت دلار به دست خواهد داد.
آیندهنگری و تحلیل بازار
چشمانداز میانمدت بازار طلا و ارز نشان میدهد که بازیگران این بازارها در آستانه یک دوره گذار از بلاتکلیفی فصلی به فاز فعال معاملاتی قرار دارند.
همگرایی سقوط اونس جهانی به کانال ۴ هزار دلاری با ابهامات پیرامون نرخ ارز، حاشیه نوسان جدیدی را برای داراییهای امن ایجاد خواهد کرد. در سناریوی محتمل، پتانسیل انباشت تقاضا در روزهای پس از تعطیلات، بازار را به سمت آزمون مقاومت ۱۸۰ هزار تومانی دلار سوق میدهد.
در این میان، هرگونه مداخله فعالانه بازارساز از طریق مدیریت نرخ حواله میتواند هیجانات خرید را مهار کند. با این حال، اگر متغیرهای کلان و انتظارات تورمی محرک دلار باشند، اثر کاهشی اونس بر قیمت طلا کاملاً خنثی خواهد شد.
در مقابل، تثبیت اونس در نرخهای پایینتر و آرامش نسبی در بازار ارز، فرصت مناسبی را برای اصلاح قیمت طلا و سکه فراهم خواهد آورد که میتواند زمینهساز ورود خریداران میانمدت به بازار فیزیکی پس از یک دوره رکود موقت باشد.
