نبض دلار در دست سیاست

مریم غدیرپور

بازار ارز انگار فعلا قصد کوتاه اومدن نداره. بعد از جهشی که روز سه‌شنبه دلار آزاد رو دوباره وارد کانال ۱۸۰ هزار تومان کرد، معاملات روز چهارشنبه هم نشون داد که قیمت‌ها همچنان میل به بالا رفتن دارن و دلار داره کم‌کم خودش رو بالای این مرز روانی مهم تثبیت می‌کنه.

معامله‌گرها می‌گن فضای بازار بیشتر از هر چیز تحت تاثیر خبرهای سیاسی و سیگنال‌های مربوط به مذاکره میان ایران و آمریکاست؛ هر وقت امید به توافق و آرام‌تر شدن فضا بیشتر می‌شه، قیمت دلار کمی عقب می‌نشیند، اما به محض اینکه احتمال توقف مذاکرات یا تشدید تنش‌ها مطرح می‌شود، موج جدید خرید وارد بازار می‌شود و نرخ‌ها بالا می‌رود.

در همین شرایط، بازار طلا و سکه هم از دلار عقب نمانده و دوباره وارد فاز افزایشی شده است. سکه امامی که اوایل هفته جهش سنگینی را تجربه کرد، همچنان در کانال ۲۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود و ربع‌سکه هم به محدوده ۵۶ میلیون تومان رسیده است.

فعالان بازار معتقدند ادامه نااطمینانی‌های سیاسی، نگرانی درباره وضعیت تنگه هرمز و تردید نسبت به پایداری آتش‌بس، باعث شده انتظارات تورمی دوباره تقویت شود و خریداران با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند.

دلار دوباره به ویترین صرافی‌ها برگشت

بررسی‌های میدانی عصر اقتصاد از بازار ارز تهران نشان می‌دهد که فضای بازار نسبت به هفته‌های گذشته کمی تغییر کرده و قیمت ارزها دوباره به تابلوی بسیاری از صرافی‌ها برگشته است.

اگر چند وقت پیش سری به فردوسی یا سبزه‌میدان می‌زدی، احتمالاً با شیشه‌هایی روبه‌رو می‌شدی که رویشان نوشته بود «خرید و فروش ارز نداریم». اما حالا داستان کمی فرق کرده و تابلوهای قیمت دوباره فعال شده‌اند.

به نظر می‌رسد یکی از دلایل این تغییر، جهش نرخ دلار در بازار آزاد و در کنار آن سیاست ارزپاشی بانک مرکزی باشد.

بانک مرکزی اخیراً عرضه ارز سهمیه‌ای را جدی‌تر دنبال کرده و امکان دریافت سهمیه هزار دلاری برای متقاضیان فراهم شده است.

همین موضوع باعث شده دوباره بخشی از معاملات به مسیر رسمی‌تر برگردد و صرافی‌ها هم وارد بازی شوند.

در گشت میدانی خبرنگار هصر اقتصاد در محدوده فردوسی، روی شیشه بسیاری از صرافی‌ها دیگر خبری از آن برچسب‌های معروف «ارز نداریم» نیست.

در عوض، اعلامیه‌هایی با عنوان «عرضه دلار توافقی» نصب شده که نشان می‌دهد صرافی‌ها حالا آماده فروش ارز با نرخ توافقی هستند.

این اتفاق در حالی رخ داده که بانک‌های عامل مثل ملت، تجارت و صادرات هم طبق دستور بانک مرکزی از حوالی ساعت ۱۱ صبح و بعد از مشخص شدن نرخ، شروع به عرضه دلار می‌کنند.

البته مشکل اینجاست که زمان فروش در بانک‌ها خیلی کوتاه است و تا قبل از پایان ساعت اداری، صف‌های طولانی متقاضیان کامل جمع نمی‌شود.

همین موضوع باعث شده بخشی از تقاضا از بانک‌ها به سمت صرافی‌ها برگردد. حالا خیلی‌ها با کارت ملی در دست، وقتی از صف‌های بانکی خسته می‌شوند، سراغ صرافی‌هایی می‌روند که دلار توافقی عرضه می‌کنند.

در مجموع، به نظر می‌رسد ترکیب افزایش قیمت دلار، عرضه ارز سهمیه‌ای و ورود دوباره صرافی‌ها به معاملات باعث شده بازار ارز تهران این روزها کمی پرتحرک‌تر از قبل به نظر برسد.

جهش دوباره دلار زیر سایه اخبار مذاکرات

محمد کشتی‌آرای در گفت‌وگو با عصر اقتصاد با اشاره به نوسانات اخیر بازار ارز و طلا اظهار کرد: عبور نرخ دلار از کف ۱۸۰ هزار تومان نشان می‌دهد که بازار همچنان در وضعیت انتظاری قرار دارد و به شدت از اخبار سیاسی و روند مذاکرات تأثیر می‌پذیرد.

به گفته وی، طی هفته‌های گذشته بازار ارز دوره‌ای از نوسان‌های پی‌درپی را تجربه کرده و اکنون با افزایش تقاضا و کاهش عرضه مؤثر، روند صعودی دوباره در حال شکل‌گیری است.

او افزود: همزمان با افزایش نرخ دلار، بازار طلا و سکه نیز به طور طبیعی مسیر افزایشی را دنبال کرده است. در اقتصاد ایران، قیمت طلا و سکه از دو عامل اصلی یعنی نرخ ارز داخلی و قیمت جهانی طلا تأثیر می‌پذیرد و وقتی هر دو عامل به سمت افزایش حرکت می‌کنند، طبیعی است که بازار طلا نیز با رشد قیمت روبه‌رو شود.

کشتی‌آرای با اشاره به شرایط بازارهای جهانی گفت: در بازارهای بین‌المللی نیز قیمت اونس طلا روندی صعودی گرفته و برخی تحلیل‌ها حتی احتمال رشد آن تا محدوده ۴۸۰۰ دلار را مطرح می‌کنند.

البته این پیش‌بینی‌ها بیشتر بر اساس شرایط سیاسی، تنش‌های جهانی و سیاست‌های پولی کشورها مطرح می‌شود و هنوز نمی‌توان آن را قطعی دانست.

وی تأکید کرد: در داخل کشور نیز بخش مهمی از رفتار بازار به سیاست‌های ارزی بستگی دارد. اگر بازارساز یعنی بانک مرکزی در مدیریت عرضه ارز و کنترل هیجانات بازار نقش فعال‌تری ایفا نکند، احتمال اوج‌گیری دوباره قیمت دلار دور از انتظار نخواهد بود.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هر زمان عرضه ارز کاهش پیدا کند یا سیگنال‌های منفی سیاسی منتشر شود، بازار ارز به سرعت واکنش نشان می‌دهد.

این کارشناس بازار طلا در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر بازار در مرحله حساس و پرریسکی قرار دارد و سرمایه‌گذاران بیش از هر چیز به اخبار مذاکرات و سیاست‌های ارزی بانک مرکزی توجه می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند مسیر آینده قیمت دلار، طلا و سکه را مشخص کند.

سخن پایانی

با توجه به شرایط فعلی، بازار ارز و طلا همچنان در موقعیتی قرار دارد که بیش از هر عامل اقتصادی، به تحولات سیاسی و روند مذاکرات واکنش نشان می‌دهد. اگر در روزهای آینده سیگنال مثبتی از توافق یا کاهش تنش‌های منطقه‌ای مخابره شود، احتمال عقب‌نشینی موقت قیمت دلار و تخلیه بخشی از هیجان بازار وجود دارد.

اما در مقابل، هرگونه ابهام در روند مذاکرات یا افزایش ریسک‌های سیاسی می‌تواند دوباره موج تقاضا را به بازار برگرداند و نرخ ارز را وارد کانال‌های بالاتر کند.

کارشناسان معتقدند سیاست‌های بانک مرکزی در هفته‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت. ادامه عرضه ارز سهمیه‌ای و حضور فعال بازارساز می‌تواند تا حدی از شتاب افزایش قیمت‌ها جلوگیری کند، اما در صورت کاهش عرضه یا رشد انتظارات تورمی، بازار بار دیگر مستعد جهش خواهد شد.

در بازار طلا و سکه نیز علاوه بر نرخ دلار، روند صعودی اونس جهانی می‌تواند عامل تقویت‌کننده قیمت‌ها باشد. به همین دلیل بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند تابستان امسال برای بازار ارز و طلا، دوره‌ای پرنوسان و همراه با احتیاط خواهد بود.