کالبدشکافی ریزهکاریهای قبض برق
آیدا برخورداری
در روزگاری که نوسانات تورمی و تغییرات مداوم در ساختار یارانههای انرژی، ذهن مخاطبان را به چالش کشیده است، درک دقیق مبالغ درجشده در قبوض برق، از یک ضرورت ساده به یک مطالبه اجتماعی بدل گشته است.
بسیاری از مشترکان با مشاهده ردیفهای مختلف در ستون پایانی قبضهای خود، از ماهیت حقوقی و کاربرد واقعی مبالغی نظیر بیمهها و عوارض ابراز نگرانی میکنند و این پرسش در میان آنها طنینانداز است که آیا این مبالغ صرفاً هزینههای اضافی هستند یا پشتوانهای برای امنیت در برابر حوادث؟ در همین راستا، تلاش برای رمزگشایی از این ساختار پیچیده و شفافسازی میان «هزینه مصرف انرژی» و «عوارض قانونی»، گامی حیاتی جهت بازسازی اعتماد میان مشترک و شبکه توزیع محسوب میشود.
در ادامه، با تکیه بر اظهارات مسئولان مربوطه، به بررسی دقیق اجزای تشکیلدهنده قبض، تفاوت ماهوی بیمههای مختلف و نقش الگوهای مصرف در مدیریت هزینههای خانوار میپردازیم تا ابهاماتی که میان مردم و نهادهای نظارتی وجود دارد، برطرف گردد.
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان شرکت توانیر، با تشریح ساختار و اجزای قبوض برق خانگی، بر شفافیت کامل محاسبات، ساختار پلکانی تعرفهها و مبانی قانونی ردیفهای غیرانرژی نظیر بیمهها و عوارض تأکید کرد.
به گزارش عصراقتصاد از وزارت نیرو، عبدالامیر یاقوتی با اشاره به اینکه از سال ۱۳۹۸ قبوض کاغذی جای خود را به پیامک دادهاند، تصریح کرد: حذف قبوض کاغذی هرگز بهمعنای حذف جزئیات نبوده است. پیامک ارسالی حاوی لینک مستقیم است و مشترکان میتوانند با مراجعه به آن یا از طریق اپلیکیشن “برق من”، ریز کامل کارنامه مصرف و تکتک اقلام مالی را با جزئیات دقیق، مستندات قانونی و تفکیک ارقام مشاهده و دریافت کنند.
رمزگشایی از دو بند بیمهای در قبوض برق؛ پشتوانه قانونی و نحوه جبران خسارت
مدیرکل دفتر امور مشتریان توانیر در پاسخ به پرسشهای مطرح درباره ردیفهای ستون پایانی قبض و بهویژه بندهای مربوط به بیمه، به تفکیک ماهیت و کارکرد دو بیمه مجزا پرداخت و گفت:
۱. بیمه خسارت مشترکان (حوادث ناشی از برق): این ردیف سالهاست با مصوبه مجلس شورای اسلامی در قوانین بودجه سنواتی گنجانده شده و پوشش حمایتی مستقیمی برای مشترکان است. در صورت بروز هرگونه نوسان برق، آتشسوزی، انفجار یا آسیب به لوازم خانگی ناشی از شبکه برق، مشترکان میتوانند با ثبت مدارک و مستندات خود در سامانههای مربوطه (سامانه بیمه توانیر/برق من)، طبق ارزیابی کارشناسان بیمهگر طرف قرارداد، خسارت مالی وسایل آسیبدیده یا غرامت ناشی از حوادث را دریافت کنند.
عوارض برق بر مبنای ماده ۵ قانون حمایت از صنعت برق، دقیقاً صرف توسعه و نگهداری شبکههای برق روستایی و احداث نیروگاههای تجدیدپذیر میشود
۲. بیمه حوادث همگانی (صندوق بیمه حوادث طبیعی ساختمان): این بند بر اساس «قانون تأسیس صندوق بیمه همگانی حوادث طبیعی» مصوب مجلس شورای اسلامی در قبوض تمامی منازل مسکونی درج میشود. مبالغ این بند صرفاً حقبیمه پایه جهت پوشش خسارات ناشی از بلایای طبیعی نظیر زلزله، سیل، رانش زمین و صاعقه به ساختمانهاست.
یاقوتی با تأکید بر اینکه شرکت توانیر یا شرکتهای توزیع برق کوچکترین دخل، تصرف یا انتفاعی از این مبالغ ندارند، خاطرنشان کرد: صنعت برق در این بخش صرفاً بستر و عامل وصول قانونی است. تمام مبالغ ناشی از بیمه خسارت مشترکان به شرکتهای بیمهگر مجری و وجوه بیمه حوادث طبیعی مستقیماً به حساب خزانه دولت و صندوق بیمه همگانی واریز میشود تا در صورت وقوع حوادث غیرمترقبه یا بلایای طبیعی، پشتوانه پرداخت خسارت به خود مردم باشد.
سایر اقلام قانونی و هدفگذاری درآمدها
وی همچنین درباره عوارض برق، آبونمان و مالیات ارزش افزوده توضیح داد: عوارض برق بر مبنای ماده ۵ قانون حمایت از صنعت برق، دقیقاً صرف توسعه و نگهداری شبکههای برق روستایی و احداث نیروگاههای تجدیدپذیر میشود و کلیه ارقام با نظارت کامل نهادهای نظارتی به حسابهای مصوب قانونی واریز میگردد.
الگوی مصرف؛ عامل اصلی مدیریت هزینهها
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر با بیان اینکه هزینه اصلی برق بر اساس مصرف پلکانی تعیین میشود، افزود: برای مشترکانی که در چارچوب الگوی مصرف قرار دارند، نرخ هر کیلوواتساعت با کمترین رقم و با یارانه حداکثری محاسبه میشود؛ اما مصارف بالاتر از الگو با ضرایب غیر یارانهای محاسبه خواهد شد تا عدالت در توزیع یارانههای انرژی محقق شود.
یاقوتی در پایان از همه مشترکان دعوت کرد با نصب و استفاده از سامانه جامع «برق من»، علاوه بر رصد مستمر وضعیت مصرف و مدیریت هزینههای خانوار، در صورت بروز هرگونه حادثه یا آسیب به تجهیزات برقی، درخواست جبران خسارت بیمهای خود را بهصورت کاملاً آنلاین و شفاف ثبت و پیگیری نمایند.
