آموزش تاب آوری چیست و چگونه انجام میشود ؟

آموزش تاب آوری به فرآیند یادگیری تاب آوری گفته میشود که از چهار بخش تسهیلگر ، فرد یا افراد آموزش پذیر، محتوی آموزشی و محیط اجتماعی تشکیل شده است اینها در واقع ارکان چهارگانه تسهیلگری تاب آوری هستند.
آموزش و تسهیل‌گری تاب آوری چیست و چگونه انجام میشود؟ آموزش تاب آوری به فرآیند یادگیری تاب آوری گفته میشود که از چهار بخش تسهیلگر ، فرد یا افراد آموزش پذیر، محتوی آموزشی و محیط اجتماعی تشکیل شده است اینها در واقع ارکان چهارگانه تسهیلگری تاب آوری هستند.

تسهیلگری تاب آوری یک فعالیت ساختارمند و سازماندهی شده برای توسعه تاب آوری است.
تسهیلگری تاب آوری میتواند شامل دانش ، اعتقادات و باورها ، ارزش و مهارتهای مربوط به تاب آوری باشد
کارگاه تسهیلگری تاب آوری یک برنامه چند وجهی و ساختارمنداست که هدف آن تقویت تاب آوری و ارتقای سلامت روان است به ویژه برای آنان که در معرض خطر هستند.
تعداد جلسات کارگاههای آموزشی میتواند متنوع و بر حسب نیاز متغیر باشد.
هر جلسه از جلسات یادگیری تاب آوری میتواند بر رکنی از ارکان تاب آوری یا بعدی از ابعاد آن متمرکز باشد.
تعریف تاب آوری و یا مهارت های مقابله ای، عزت نفس، راهبردهای تنظیم هیجانی، مهارت های اجتماعی و ارتباطی، و حل مشکلات، حمایت همسالان و اهمیت آن میتواند نمونه هایی از این دست باشد.

آموزش تاب آوری چیست؟
محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری اضافه میکند کارگاه آموزشی تاب آوری یک برنامه آموزشی است که برای توسعه ذخایر شناختی و رفتاری افراد و تجهیز آنها به ابزارهای عملی و مکانیسم های مقابله ای برای سازگاری و انظباق با ناملایمات و تحولات طراحی شده است.
درکارگاه تاب آوری تکنیک‌های عملی برای غلبه بر استرس و یا روشهای رفع یا کاهش تنش هم آموزش داده میشود.
یادگیری تاب آوری به افراد این امکان را می‌دهد تا از سختی‌ها سبقت بگیرند و با آغوش باز با تحولات و حتی تغییرات ناخواسته مواجه شوند
این دوره های آموزشی به افراد کمک میکند تا از ذهنیت انجماد و ایستایی فاصله بگیرند و طرز فکر و ذهنیت رشد خود را توسعه دهند  تسهیلگری تاب آوری در محیط کار و مشاغل کمک میکند که رفتارهای سازمانی خود را برای موفقیت و ارتقای شغلی بهتر بشناسیم و عملکرد بهتری داشته باشیم چرا که این سازه روانشناختی ما را در سازگاری سازمانی و توسعه شغلی هدایت و حمایت میکند.
تاکنون روشهای مختلفی برای آموزش تاب آوری ظراحی و معرفی شده اند که اثر بخشی آنها در مطالعات مختلف مستند و گزارش شده است در این میان میتوان به مدل PERMA که توسط مارتین سلیگمن توسعه یافته است اشاره کرد که از پنج عنصر کلیدی تشکیل شده است که به ایجاد تاب آوری و رفاه روانی و اجتماعی کمک می کند:
احساسات مثبت:
تمرکز بر فعالیت هایی که شادی و مثبت را در زندگی شما به ارمغان می آورد، مانند یادداشت های روزانه قدردانی یا شرکت در فعالیت هایی که باعث لبخند زدن شما می شود.
تعامل: دستیابی به وضعیتی از “جریان” که در آن شما به طور کامل در کاری که از آن لذت می برید جذب می شوید، که منجر به احساس مشارکت و رضایت می شود.
روابط مثبت:
ایجاد روابط حمایتی و مثبت که به شما احساس درک، مراقبت و مشارکت می دهد، که برای بهزیستی کلی ضروری است.
معنی: تلاش برای رسیدن به هدفی بزرگتر از خودتان، چه از طریق ایمان مذهبی، کار اجتماعی یا خیریه، می تواند رضایت و اهمیت را برای زندگی شما به ارمغان بیاورد.
موفقیت:
کسب تسلط بر چیزی و دستیابی به اهداف برای شکوفایی مهم است، حتی اگر مستقیماً با سایر عناصر رفاه مرتبط نباشد.
مدل PERMA تئوری بهزیستی است که توسط روانشناس مثبت گرا مارتین سلیگمن ارائه شده است.
معنامندی و دستاوردها هم عناصر دیگر مدل پرما هستند .این پنج عنصر ضروری برای بهزیستی را شناسایی می کند: احساسات مثبت، تعامل، روابط، معنا و دستاوردها.
عاطفه مثبت به احساس خوب اشاره دارد که مسیری شناخته شده برای شادکامی است.
مدل PERMA یک رویکرد مبتنی بر شواهد برای بهبود شادی و کاهش اضطراب و افسردگی است مطالعات و مشاهدات مختلف نشان داده اند که این برنامه علاوه بر توسعه و تقویت تاب آوری،بهزیستی روانی و خوش بینی افراد را افزایش میدهد.

همچنین گزارشاتی از  یک نسخه توسعه‌یافته به نام PERMA+V (سرزندگی، نگرش مثبت و تاب آوری ) وجود دارد که اجزای دیگری مانند نگرش مثبت، تغذیه، فعالیت بدنی و  بهداشت خواب را هدف قرار داده است .
بطور کلی میتوان گفت مدل آموزشی PERMA چارچوبی را برای افراد فراهم آورده است تا روی آن فکر کنند یا روش و منشی را پیشه کنند که تاب‌آوری و رفاه روانی خود را در جنبه‌های مختلف زندگی، از جمله محل کار، ارتقا دهند.

آموزش تاب آوری چیست؟ هدف کارگاه‌های تاب‌آوری چیست ؟
هدف دوره های تدریس و تسهیلگری تاب آوری معرفی راهبردهایی است که به افراد و گروه‌ها برای سازگاری بهتر با استرس و مدیریت انواع شوک و استرس  کمک میکند چنین دوره هایی معمولاً جنبه‌های مختلف تاب‌آوری از جمله ابعاد عاطفی، شناختی، ذهنی و جسمی را پوشش می‌دهند.

عناصر کلیدی مورد توجه در کارگاه تاب آوری عبارتند از: افزایش سرسختی ذهنی، معرفی کردن و برجسته کردن نقاط قوت، و تقویت روابط قوی.
برنامه تاب آوری پن (PRP) و کارگاه های آموزشی PERMA™ که توسط مرکز روانشناسی مثبت پن ارائه شده اند با اقبال خوب و اثر بخشی قابل توجهی همراه بوده اند >>آموزش تاب آوری می تواند به افراد و سازمان ها کمک کند تا استرس را مدیریت کنند، در طول تغییر مولد باقی بمانند و بتوانند پس از تجربه صدمه سطوح بالاتری از عملکرد و پایداری را بدست آورند.

منبع : همیاران سلامت روان ایران