تاب آوری رسانه از تعریف تا راههای تقویت

در عصری که خبر در ثانیه‌های معدود منتشر می‌شود و جریان اطلاعات غیرقابل کنترل به سرعت در حال افزایش است، توانایی مقاومت و بهبودی سریع رسانه‌ها در برابر اختلالات، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.

برای درک بهتر مفهوم تاب‌آوری در حوزه رسانه ها و چگونگی افزایش این تاب آوری در میان اهالی رسانه پای صحبت های موسس خانه تاب‌آوری ایران نشسته و با این سوال گفت و گو را آغاز کردیم که تاب آوری رسانه چیست و چرا مهم است؟

تاب‌آوری رسانه بنیان و رکن اصلی اعتماد عمومی به منابع خبری

دکتر محمدرضا مقدسی توضیح داد: تاب آوری رسانه به معنای حفظ عملکرد مؤثر و مستمر رسانه‌ها در شرایط نامطمئن و بحرانی است، این مفهوم شامل توانایی پاسخگویی به تغییرات ناگهانی در محیط اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فناورانه است، در یک سازمان خبری، تاب آوری می‌تواند به معنای استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی قوی، آموزش مناسب کارکنان، مدیریت هوشمندانه بحران و همچنین تعامل موثر با مخاطبان باشد.

وی افزود: این توانایی اجازه می‌دهد رسانه‌ها بدون توقف فعالیت کنند، حتی در شرایطی که دیگر نهادها دچار مشکل می‌شوند زیرا در دنیایی که اطلاعات نقش مرکزی را ایفا می‌کنند، تاب آوری رسانه به عنوان بنیان و رکن اصلی اعتماد عمومی به منابع خبری عمل می‌کند.

عوامل مؤثر در افزایش تاب آوری رسانه برای ایجاد تاب آوری رسانه

وی با اشاره به اینکه برای ایجاد تاب آوری رسانه، چندین فاکتور ویژه وجود دارد یادآور شد: اولین عامل، داشتن زیرساخت‌های فناوری قوی است، این زیرساخت‌ها شامل شبکه‌های امن اینترنتی، سیستم‌های ذخیره‌سازی اطلاعات با قابلیت بازیابی سریع و ابزارهای تحلیل داده هستند، دوم، سرمایه‌گذاری در منابع انسانی و ایجاد فرهنگ سازمانی مناسب برای مقابله با بحران، نقش بسزایی در تقویت تاب آوری رسانه دارد و سوم، ایجاد روابط موثر با مخاطبان و جوامع محلی، به رسانه‌ها کمک می‌کند تا در زمان بحران از حمایت عمومی برخوردار شوند.

مقدسی افزود: در نهایت، همکاری با سایر نهادهای رسانه‌ای و دولتی نیز از جمله راهکارهایی است که می‌تواند به افزایش تاب آوری کمک کند، چالش‌های موجود در تحقق تاب آوری رسانه با وجود اهمیت تاب آوری رسانه، رسانه‌ها با چالش‌های متعددی روبرو هستند که یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، محدودیت‌های مالی و عدم دسترسی به منابع کافی برای به‌روزرسانی زیرساخت‌ها است.

راهکارهای تقویت تاب آوری رسانه

وی اضافه کرد: همچنین، فشارهای سیاسی و محدودیت‌های قانونی در برخی کشورها، مانع از عملکرد مستقل و مؤثر رسانه‌ها می‌شود، حملات سایبری و انتشار اخبار جعلی، مزید بر علت اعتماد عمومی به رسانه‌ها را کاهش داده و فرآیند تاب آوری را دشوارتر می‌کند.

موسس خانه تاب آوری ایران با بیان اینکه در دنیای دیجیتال امروز، راهکارهای متعددی برای تقویت تاب آوری رسانه وجود دارد تصریح کرد: اول، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های مقاوم و قابل اعتماد است زیرا استفاده از سیستم‌های ابری، هوش مصنوعی و ابزارهای تحلیل داده می‌تواند به رسانه‌ها کمک کند تا به سرعت به تغییرات واکنش نشان دهند.

وی ادامه داد: دوم، تربیت نیروی کار متخصص و توانا در زمینه مدیریت بحران و ارتباطات دیجیتال، یکی دیگر از عوامل مؤثر است و سوم، ایجاد یک خط تماس مستقیم با مخاطبان و شنوندگان، به رسانه‌ها این امکان را می‌دهد تا بازخورد لازم را دریافت کنند و در صورت بروز مشکلات، سریعاً آنها را برطرف کنند.

اهمیت استفاده از دانش فناورانه و استراتژی‌های مقابله با بحران

مقدسی تاکید کرد: پرواضح است که تدوین سیاست‌های داخلی واضح و شفاف برای مدیریت بحران و حفاظت از اخبار واقعی، نقش مهمی در افزایش تاب آوری رسانه دارد.

وی معتقد است: تاب آوری رسانه به عنوان یکی از شاخص‌های اصلی موفقیت رسانه‌ها در جوامع دیجیتال شناخته خواهد شد زیرا با گسترش شبکه‌های اجتماعی، افزایش دسترسی به اینترنت و ظهور فناوری‌های نوظهور مانند بلاکچین و واقعیت مجازی، نیاز به توانایی‌های مقاومتی در رسانه‌ها بیش از پیش احساس می‌شود و سازمان‌های رسانه‌ای که بتوانند به خوبی با تغییرات محیطی سازگار شوند و با استفاده از دانش فناورانه، استراتژی‌های مقابله با بحران را به‌روز کنند، موفق‌تر خواهند بود.

وی که اولین رسانه و آدرس تخصصی تاب‌آوری در شبکه جهانی اینترنت را در سال ۱۳۹۴ بنا نهاد افزود: تاب آوری رسانه به بقا و پایداری سازمان های خبری کمک می‌کند و به عنوان یک عامل کلیدی در تضمین شفافیت، دموکراسی و حقوق شهروندی عملکرد قابل توجهی دارد.