محمد نیکوکار، قائم‌مقام مدیرعامل فولاد خوزستان در امور بهره‌برداری، در نشست خبری با اصحاب رسانه در حاشیه بیست‌وهشتمین سمپوزیوم فولاد ایران در اصفهان گفت: در پی تهاجم هفتم فروردین‌ماه و تخریب گسترده واحدهای احیا و فولادسازی، با تهیه نقشه حرارتی خسارات و بسیج کلیه ارکان، نخستین واحد فولادسازی ظرف سی و پنج روز به مدار بازگشت.
وی افزود: با تکیه بر تجربه، ساخت داخل و سرعت عمل، در کمتر از چهار ماه کل ظرفیت فولادسازی احیا شد و هم‌اکنون مجتمع آمادگی تولید سالانه چهار میلیون تن فولاد را در صورت تامین انرژی دارد.
به گزارش عصراقتصاد، محمد نیکوکار، قائم‌مقام مدیرعامل فولاد خوزستان در امور بهره‌برداری، در نشست خبری با اصحاب رسانه در حاشیه بیست‌وهشتمین سمپوزیوم فولاد ایران در اصفهان، با تشریح ابعاد تهاجم و فرآیند بازسازی اظهار داشت: در تاریخ هفتم فروردین‌ماه، فولاد خوزستان هدف تهاجم سنگین قرار گرفت. کلیه کوره‌های واحد احیا مورد اصابت واقع شد، دو واحد احیا به‌طور کامل فرو ریخت و چهار واحد دیگر آسیب کلی دید.
واحد فولادسازی نیز به‌شدت تخریب شد؛ شدت واقعه به‌گونه‌ای بود که حجم زیادی از تجهیزات و قطعات چرخان تا شعاع ۴۰۰ الی ۵۰۰ متری پرتاب شدند. این رخداد در شرایطی به وقوع پیوست که واحدها در حال فعالیت بودند.
در واحد احیا حجم بالایی از گازهای انفجاری و سمی با غلظت کشنده وجود داشت و در واحد فولادسازی نیز مواد مذاب با دمای ۱۶۰۰ درجه جریان داشت. این شرایط سوال بزرگی در کشور ایجاد کرده بود که آیا فولاد خوزستان اساسابه چرخه تولید بازخواهد گشت یا خیر؟
روزشمار رکوردشکنی در احیای خطوط تولید
فردای روز حادثه با بازدید میدانی از سایت آسیب‌دیده، جلسه کمیته بحران تشکیل و ستاد بازسازی بی درنگ مستقر شد. نخستین اقدام فنی، تهیه نقشه حرارتی خسارات به منظور اولویت‌بندی عملیات و تعیین مسیر بازگشت سریع به مدار بود.
فرآیند بازسازی در چند فاز طراحی شد که فاز نخست آن شامل چهار کوره فولادسازی و دو واحد احیا بود. با تلاش شبانه‌روزی، تنها پس از ۳۵ روز نخستین واحد فولادسازی وارد مدار شد، سه روز پس از آن واحد دوم و متعاقبا واحد سوم راه‌اندازی گردید.
در نهایت در تاریخ ۲۷ اردیبهشت‌ماه واحد چهارم در مدار قرار گرفت تا ۶۷ درصد ظرفیت فولادسازی ظرف ۵۰ روز احیا شود. تا پایان تیرماه نیز کلیه کوره‌ها فعال شدند و کمتر از ۴ ماه، کل زنجیره فولادسازی مجددا در مدار تولید قرار گرفت.
در بخش احیا نیز واحد زمزم ۳ با بیشترین ظرفیت ظرف کمتر از ۳ ماه و زمزم ۲ در ۲۲ مهرماه به مدار بازگشت.
مثلث طلایی سرعت در بازسازی زیر آتش
نیکوکار پیرامون چرایی تحقق این سرعت عمل در شرایط تهدید مستمر تصریح کرد: در وضعیتی که سایه بمباران وجود داشت و گاهی ناچار به توقف موقت عملیات بودیم، تدوین شرح کار اجرایی با تکیه بر تخصص داخلی در دستور کار قرار گرفت. ستاد اجرایی مستقل برای هر واحد شکل گرفت و با بسیج جامع نیروهای تعمیراتی و حتی پرسنل تولید، فرآیند بازسازی شتاب گرفت.
سه عامل کلیدی پیشران این موفقیت بود: نخست، تجربه بالا که اجازه هیچ وقفه‌ای در تصمیم‌گیری‌ها را نداد؛ دوم، تدارکات و تامین قطعات به پشتوانه توان ساخت داخل؛ و سوم، همدلی و انسجام همگانی ارکان شرکت.
وی افزود: امروز توان تولید با ظرفیت اسمی ۴ میلیون تن در فولاد خوزستان به طور کامل مهیاست و در صورت رفع محدودیت‌های انرژی، این حجم از محصول تولید خواهد شد.
در حال حاضر بیش از ۸۸ درصد ظرفیت آهن اسفنجی در مدار قرار دارد و ۱۲ درصد باقی‌مانده نیز در نیمه نخست آذرماه راه‌اندازی می‌شود. همچنین برنامه‌ریزی بهینه‌ای برای بهره‌برداری اقتصادی از مازاد ظرفیت یک میلیون تنی آهن اسفنجی طراحی شده است.
جولان آتش در ارتفاع سی متری
قائم‌مقام مدیرعامل فولاد خوزستان با اشاره به ابعاد تکنیکی حادثه بیان کرد: برای درک وسعت حادثه باید دانست که در فولادسازی با شش کوره مواجهیم که هر کدام گنجایش ۱۸۰ تن مذاب با دمای ۱۶۰۰ درجه را دارند. هر کوره معادل بار ۲۰ کامیون سنگین مذاب حمل می‌کند که در ارتفاع ۳۰ متری مستقر است.
پخش شدن این حجم مذاب شعاعی سهمگین از آتش و تخریب را رقم می‌زند. روزی که واحد زمزم وارد مدار شد، مجتمع‌های همجوار در معرض تهدید بودند اما کارکنان با آرامش و استقامت، فرآیند راه‌اندازی را با موفقیت انجام دادند.
تاب‌آوری مهندسی و ارتقای استانداردها در بازسازی
نیکوکاردرباره راهبردهای تاب‌آوری و فناوری‌های به کار رفته تاکید کرد: اولویت نخست، ورود سریع به مدار بود؛ با این وجود، واحدهایی که از مهندسی نوین بهره می‌بردند پایداری بسیار بالاتری نشان دادند.
برای نمونه، در واحد زمزم ۳ که پیش‌تر راه‌اندازی شده بود، سازه اصلی مقاومت خیره‌کننده‌ای ثبت کرد و آسیب به سازه وارد نشد، گرچه بخش‌های عمده‌ای از تجهیزات کوره بازسازی و تعویض شد. این رخداد گواهی بر توان فنی کامل کشور در طراحی و نوسازی خطوط پیچیده است.
وی در پایان با تاکید بر جایگاه بنیادین فولاد خوزستان در اقتصاد ملی خاطرنشان کرد: این مجموعه با اشتغال مستقیم ۱۹ هزار نفر و اشتغال غیرمستقیم ۱۵۰ هزار نفر، شریان حیاتی صنعت و معیشت جامعه بزرگی از سهامداران و خانواده‌هاست و استمرار تولید در آن تضمین‌کننده منافع ملی است.
