فروپاشی حباب دلار با تزریق ۳ میلیارد دلاری

مریم غدیرپور

هفته گذشته بهای اسکناس آمریکایی در بازار آزاد تا کانال ۲۷۲ هزار تومانی پیشروی کرد تا موج تازه‌ای از نگرانی‌ها درباره التهاب دوباره بازارهای دارایی شکل بگیرد.

در همین راستا، بازارساز اعلام کرد پتانسیل تزریق مجدد سه میلیارد دلار اسکناس به بازار را داراست تا از این طریق مانع تداوم رشد نرخ‌ها شود. با این وجود، کارشناسان اقتصادی معتقدند این مداخله‌های مقطعی راه به جایی نمی‌برد و ساختار کم‌عمق بازار مستعد ریزش‌های سنگین است.

سینا مرادی، کارشناس پولی و بانکی، تصریح کرد: تصور اینکه توقف رشد قیمت دلار نتیجه مداخله بانک مرکزی برای کف‌سازی در محدوده فعلی باشد بنیاد محکمی ندارد.

وی افزود بازارساز هیچ‌گونه تعهد و تمایلی برای حمایت از نرخ‌های بالا ندارد و آرامش شکننده روزهای اخیر صرفاً حاصل فروکش کردن هیجانات سیاسی زودگذر است.

ریزش ۵۰ درصدی سرمایه‌ها در کمین خریداران سقف

بررسی ساختار معاملات نشان می‌دهد غلبه جریان‌های دلالی و نبود تقاضای پایدار، بازار ارز را در آسیب‌پذیرترین موقعیت ممکن قرار داده است.

تجربه تاریخی سال ۱۳۹۷ گواهی می‌دهد که پس از فروکش کردن تنش‌های سیاسی و تخلیه حباب هیجانی، نرخ ارز تا آستانه سقوط آزاد پیش می‌رود.

در آن دوره، خریدارانی که در اوج قیمت وارد بازار شده بودند با افتی نزدیک به ۵۰ درصد در ارزش دارایی‌های خود روبه‌رو شدند و اکنون نیز شرایط مشابه‌ای بر معاملات حاکم است.

مرادی در این باره تاکید کرد: ورود به بازار آزاد در نرخ‌های کنونی و خرید در سقف‌های قیمتی، خطری جدی و زیانی جبران‌ناپذیر به همراه دارد.

وی افزود با توجه به اینکه بانک مرکزی منابع ارزی خود را صرف حمایت از نرخ‌های غیرمنطقی نخواهد کرد، هرگونه گشایش سیاسی یا تعدیل انتظارات تورمی می‌تواند سطح فعلی قیمت‌ها را به سرعت بشکند و ریزش سنگینی را رقم بزند.

سینا مرادی کارشناس پولی و بانکی گفت: تصور اینکه توقف رشد قیمت دلار نتیجه مداخله بانک مرکزی برای کف‌سازی در محدوده ۲۶۳ هزار تومان باشد، بنیاد محکمی ندارد.

مرادی افزود: ثبات فعلی نرخ به‌هیچ‌وجه نشانه عزم بانک مرکزی برای کف‌سازی قیمت نیست. به گفته وی، کف‌سازی زمانی محقق می‌شود که سیاست‌گذار با هزینه‌ای پایدار، قیمت را در سطحی مشخص حفظ کند و بازار نیز در بلندمدت به آن مرجع بازگردد؛ اما در شرایط کنونی، نه اظهارات مقام‌های ارزی و نه شواهد میدانی چنین عزمی را نشان می‌دهد.

وی ادامه داد سیگنال‌های موجود، برعکس، از ناخشنودی سیاست‌گذار نسبت به نرخ‌های فعلی و تمایل به تعدیل آن‌ها حکایت دارد.

آرامش شکننده در بازار ارز

این کارشناس آرامش نسبی روزهای اخیر بازار را شکننده و موقت دانست و گفت: این وضعیت بیش از آنکه از مؤلفه‌های اقتصادی ناشی شده باشد، حاصل فروکش کردن هیجانات سیاسی است. وی افزود جهش قیمت‌های روزهای گذشته نیز چندان بنیادین نبود و در بخش زیادی از بازار، از فضای روانی و اخبار تنش‌آلود تأثیر گرفت.

مرادی ادامه داد: با فروکش کردن موج هیجانی و عقب‌نشینی تقاضای ناشی از آن، معاملات بیشتر میان دلالان جریان دارد.

به گفته وی، عمق کم بازار و نبود خریدار پایدار، زمینه افت شدید و شکسته‌شدن سطوح قیمتی را فراهم می‌کند.

وی با اشاره به احتمال افت سنگین نرخ ارز گفت: تجربه سال ۱۳۹۷ نشان می‌دهد پس از اوج‌گیری ناگهانی قیمت‌ها در فضای هیجانی، فروکش‌کردن تنش‌ها و نبود خریدار می‌تواند به کاهش شدید نرخ‌ها منجر شود.

مرادی افزود در آن دوره، برخی از خریدارانی که در سقف قیمت وارد بازار شده بودند، با افتی نزدیک به ۵۰ درصد در ارزش سرمایه خود روبه‌رو شدند. وی ساختار کنونی بازار را از نظر کم‌عمقی و غلبه معاملات دلالی، مشابه آن دوره توصیف کرد.

ریسک ها در بازار بالاست

این کارشناس پولی و بانکی ورود به بازار آزاد در نرخ‌های فعلی، از جمله محدوده ۲۶۳ هزار تومان، را پرریسک دانست و گفت: خرید در سقف قیمتی، آن هم در شرایطی که سیاست‌گذار تعهدی برای حمایت از نرخ‌های بازار آزاد نداده است، می‌تواند زیان سنگینی به خریداران تحمیل کند.

وی افزود در صورت شکل‌گیری گشایش‌های سیاسی یا تعدیل انتظارات، احتمال شکسته‌شدن سطح فعلی قیمت‌ها وجود دارد.

مرادی با اشاره به پیام‌های مقام‌های بانک مرکزی تصریح کرد: ثبات فعلی به معنای تعیین کف برای قیمت دلار نیست و امکان افت بیشتر نرخ‌ها وجود دارد. وی افزود بانک مرکزی منابع خود را برای حمایت از نرخ‌های بالای بازار آزاد هزینه نخواهد کرد.

وی در پایان به فعالان بازار توصیه کرد: آرامش موقت را با امنیت پایدار اشتباه نگیرند و گفت ورود به بازار در سقف‌های قیمتی، به‌ویژه در شرایطی که بازار از هیجانات تأثیر می‌پذیرد، می‌تواند خطر زیان قابل‌توجهی را به همراه داشته باشد.