متا بهتازگی در توافقی با ۲۹ دادستان کل ایالتی در آمریکا، پذیرفته است محدودیتهای گستردهای برای کاربران نوجوان خود اعمال کند.
این محدودیتها شامل الزام به تأیید سن با نرخ خطای حداکثر ۳ تا ۱۰ درصد ، امکان غیرفعالسازی فید شخصیسازیشده و الگوریتم توصیهگر، توقف اعلانهای شبانه (۲۲ تا ۷ صبح) ، و محدودیت استفادهی روزانه به دو ساعت است . این اقدام که متا را از پرداخت خسارتی صدها میلیارد دلاری نجات داد ، از منظر جرمشناسی و بهویژه نظریهی یادگیری اجتماعی آلبرت بندورا، اقدامی کاملاً ضروری بهنظر میرسد.
بندورا معتقد است که جرم نیز مانند سایر رفتارها، از طریق مشاهده و تقلید آموخته میشود. از این منظر، فردی که بهطور مکرر در معرض محتوای خشونتآمیز یا جنسی قرار میگیرد، این رفتارها را بهعنوان الگویی برای عمل درونی میکند. در فضای مجازی، این فرایند با سرعتی بسیار بیشتر و بدون نظارت کافی رخ میدهد. نوجوانان بهدلیل شکلگیری هویت و انعطافپذیری رفتاری، آسیبپذیرترین گروه در برابر این یادگیری مشاهدهای هستند.
با این توصیف، محدودیتهای جدید متا را باید مکانیسمی برای کاهش فرصتهای یادگیری رفتارهای پرخطر دانست. الگوریتمهای توصیهگر که پیشازاین بهطور مداوم محتوای مشابه و اغلب افراطی را به کاربر نشان میدادند، عملاً بهعنوان «معلمی خاموش» عمل میکردند. غیرفعالسازی این الگوریتمها برای نوجوانان، حلقهی اصلی زنجیرهی یادگیری مشاهدهای را قطع میکند. همچنین، محدودیت زمانی دو ساعته، حجم مواجهه با محتوای بالقوهی مجرمانه را کاهش میدهد و توقف اعلانهای شبانه، از شکلگیری عادتهای رفتاری ناسالم در ساعاتی که نظارت والدین کمتر است، جلوگیری میکند.
از دیدگاه جرمشناسی، این محدودیتها مصداق «پیشگیری موقعیتمدار» هستند؛ یعنی بهجای درمان بعد از وقوع جرم، بستر وقوع آن را از بین میبرند. متا با این اقدام، عملاً پذیرفته است که پلتفرمهای اجتماعی بدون محدودیت، میتوانند بهعنوان کارگاهی برای یادگیری رفتارهای مجرمانه عمل کنند.
اگر بپذیریم که «جرم آموختنی است»، وظیفهی قانونگذاران و پلتفرمهاست که با محدود کردن دسترسی به محتوای خطرناک، از این فرایند یادگیری جلوگیری کنند. توافق متا با دادستانها، هرچند دیرهنگام، گامی در همین مسیر است و میتواند الگویی برای سایر نرم افزارها در سراسر جهان باشد.
