نقش پررنگ ساختمانهای دولتی در ناترازی انرژی
آیدا برخورداری
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با تأکید بر ضرورت بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانهای دولتی، گفت: حدود 60 درصد انرژی در ساختمانهای عمومی کشور هدر میرود.
کسری 300 میلیون مترمکعبی گاز به عنوان سوخت اصلی نیروگاهها، صنایع و بخش خانگی، یکی از نمودهای این بحران است.
این میزان کسری، یعنی شبکه گاز کشور در روزهای سرد سال، با یکسوم ظرفیت خالی مواجه است که عملاً امکان تأمین پایدار را سلب میکند.
با توجه به نقش استراتژیک گاز در سبد انرژی کشور و اولویت تأمین بخش خانگی و قطع گاز بخش صنعتی، این میزان کسری به معنای 11 تا 18.5 میلیارد دلار خسارت است. خسارتی که تبعات آن را میتوان در اخراج نیروی کار، کاهش تولید و افزایش تورم دید.
به گزارش عصر اقتصاد، سیدطهحسین مدنی در نشست «بهرهوری انرژی در بخش اداری» که به میزبانی روابط عمومی اندیشکده حکمرانی هوشمند برگزار شد، گفت: ایران با وجود اینکه جزو رتبههای نخست برخورداری از ذخایر نفت و گاز جهان محسوب میشود؛ اما با یک پارادوکس تلخ به نام «ناترازی انرژی» دست و پنجه نرم میکند.
این ناترازی که محصول دههها مصرف بیرویه، عدم سرمایهگذاری کافی در زیرساختها و راندمان پایین تجهیزات است؛ اکنون از مرزهای هشدار عبور کرده و به وضعیت بحرانی رسیده است.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: کسری حدود 18 هزار مگاواتی برق هم یکی دیگر از نمودهای پارادوکس ناترازی انرژی در ایران است. در این بخش هم اولویتها با بخش خانگی و راهکار ابتدایی، قطع برق صنعتی است. در تابستان 1403، هر روز قطع برق صنایع، برابر با 8 هزار میلیارد تومان خسارت بوده است.
مدنی تصریح کرد: علاوه بر گاز و برق، ما در بخش آب هم با یک ابرچالش مواجهیم. میزان مصرف آب در تهران روزانه به 2.5 میلیارد لیتر میرسد. سرانه استاندارد مصرف آب در جهان حدود 150 لیتر اما در تهران به عنوان پایتخت ایران نزدیک 250 لیتر است. این میزان مصرف سرانه، تهران را در جایگاه دومین شهر پرمصرف جهان قرار داده است.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: اگرچه دولتها به ویژه دولت چهاردهم سعی کردهاند با افزایش تولید به شیوههای جدید، به ویژه در بخش برق خورشیدی، بخشی از این ناترازی در برق و گاز را جبران کنند؛ اما بهتر است کاهش مصرف با بهبود بهرهوری به عنوان یک راهکار سریعتر و کمهزینهتر، مقدم بر افزایش تولید باشد. راهکارهایی با بیشترین بازدهی (High Impact) و کمترین دوره بازگشت سرمایه.
نقش ادارات در مصرف بالای انرژی
مدنی با بیان اینکه بهرهوری انرژی در بخش اداری یکی از راهکارهای مهم است که باید به آن توجه شود، گفت: سیستم اداری در ایران بیش از 2.4 میلیون کارمند دارد.
وجود این تعداد کارمند، به ایجاد میلیونها مترمربع فضای فیزیکی منجر شده و دولت را به بزرگترین مالک ساختمان در کشور تبدیل کرده است. این یعنی در هزاران ساختمان عمومی، افرادی بدون نگرانی از هزینه مصرف انرژی و با سیستمهای بعضا بسیار قدیمی، برای تهویه هوا به طور مداوم مشغول مصرف انرژی هستند.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: همین تصویر کافی است تا متوجه شویم چرا 60 درصد انرژی در ساختمانهای عمومی هدر میرود.
در بخش آب هم با توجه به فضاهای سبز وسیع، استخرهای سازمانی و سیستمهای تاسیساتی فرسوده و دچار نشتیهای پنهان در ساختمانهای دولتی، میتوان سهم قابل توجهی در مصرف ناپایدار آب برای بخش دولتی قائل شد.
بنابراین برای حل بحران و رفع پارادوکس ناترازی انرژی در ایران باید اقداماتی عمیق در همین بخش انجام داد تا هم سطح اثرگذاری را بالا برد و هم این پیام را به جامعه داد که «بحران جدی است و دولت اصلاح را از خود آغاز کرده است.» این امر پذیرش اجتماعی برای سیاستهای قیمتی یا غیرقیمتی انرژی در آینده را تسهیل میکند.
