تاب آوری اخلاقی چیست ؟
بازیابی و بقای اخلاق تاب آوری اخلاقی نام دارد.
توانایی یک فرد برای بازآرایی و حفظ انسجام و یکپارچگی خود در پاسخ به پیچیدگی و ناملایمات اخلاقی، سردرگمی وابهامات یا پریشانی یا شکستها تاب آوری اخلاقی گفته میشود.
تاب آوری اخلاقی (Ethical Resilience) یعنی توانایی فرد، گروه یا سازمان برای اینکه در شرایط سخت به ارزشها و اصول اخلاقی خود پایبند بماند. وقتی فشارها و بحرانها — مثل ترس، رقابت، وسوسه رشوه یا بیعدالتی — بر ما فشار میگذارند، این تابآوری باعث میشود که از ارزشهای خود دست نگیریم و در برابر وسوسهها فروپاشی نکنیم.
این مفهوم در سه لایه عمل میکند: فردی (فرد حتی در بحران مالی رشوه نمیگیرد)، سازمانی (نهادها در بحران شفافیت را نگه میدارند) و اجتماعی (جامعه در برابر فساد هوشیار میماند).
به بیان ساده: بحرانها شاید با ما برخوردند، اما نباید ارزشهای ما را فروریزند. ما حتی در سختترین موقعیتها نیز میتوانیم درستکار و خودنگهدار بمانیم.
تاب آوری اخلاقی به توانایی افراد برای حفظ و تقویت ارزشها و اصول اخلاقی خود در مواجهه با چالشها و فشارهای مختلف اشاره دارد. این مفهوم شامل توانایی مقاومت در برابر رفتارهای غیراخلاقی، حفظ هویت اخلاقی و ارتقای محیطی که در آن اصول اخلاقی مورد احترام قرار میگیرد، میشود.
تاب آوری اخلاقی به چندین عامل بستگی دارد، از جمله:
۱. ارزشهای قوی: داشتن ارزشهای اخلاقی و قوی به افراد کمک میکند تا در شرایط نامشخص، تصمیمات درست بگیرند.
۲. خودآگاهی: درک خود و شناخت نقاط ضعف و قوت اخلاقی، افراد را در برابر خطرات اخلاقی مقاومتر میکند.
۳. حمایت اجتماعی: داشتن یک شبکه اجتماعی که از اصول اخلاقی حمایت کند، میتواند به تقویت تاب آوری اخلاقی کمک کند.
۴. آموزش و تجربه: یادگیری از تجارب گذشته و آموزش اخلاقی، افراد را برای مواجهه با چالشهای اخلاقی آماده میکند.
ارتقای تاب آوری اخلاقی، افراد میتوانند در محیطهای مختلف، بهویژه در شرایط پرچالش، به رفتارهای اخلاقی پایبند بمانند و به توسعه یک جامعه اخلاقیتر کمک کنند.
این مفهوم قابلیت تعمبم به خانواده ، اجتماع و سازمان را دارد در این معنا که اگر در شرایطی سخت قرار گرفتیم اخلاق را زیر پا نگداریم و توانایی انجام کارهای درست ( از نظر اخلاقی ) در شرایطی که بحران زده و آشفته هستیم را محفوظ نگه داریم.
توانایی مقابله با موقعیتهای نامطلوب اخلاقی بدون برجا ماندن تأثیرات پایدار آن را تاب آوری اخلاقی میگویند.در مقابل رنج اخلاقی تاب آوری اخلاقی مفهوم سازی شده است.
ایجاد تاب آوری و توانایی اخلاقی مسیری امیدوارکننده برای تسکین و کاهش رنج و ناملایمات اخلاقی است که حفاظت و دستیابی به ارزشهای انسانی را بر عهده دارد و به بقا و بازیابی اخلاق می پردازد.
تاب آوری اخلاقی مبتنی بر خودشناسی و تعهد به اهداف و ارزشهای ماست .
تاب آوری و توانایی اخلاقی نیازمند روح و روانی خودتنظیم، متعادل، گشودگی و ذهنیتی باز ، کنجکاوی، عقلایی و غیر واکنشی بودن، ارزشهای روشن و اقدام اصولی است.
تاب آوری اخلاقی چیست ؟
تاب آوری اخلاقی افراد را قادر می سازد تا علی رغم ترس و تهدید در اعمال اخلاقی خود مصمم باشند و در موقعیت هایی که ارزش و حساسیت های اخلاقی آنها تهدید میشود متعهد و معنامند عمل کنند.
این توانایی همچنین به افراد کمک می کند تا سطوح مناسب مسئولیت اخلاقی را در موقعیت های اخلاقی پیچیده، مبهم یا مملو از تعارض تشخیص دهند.
تاب آوری اخلاقی به بقا و بازیابی اخلاق می پردازد
تابآوری اخلاقی آکادمیک به ظرفیت افراد در محیطهای دانشگاهی برای حفظ یا بازیابی یکپارچگی خود در پاسخ به ناملایمات اخلاقی گفته میشود. این موقعیتها شامل پیچیدگی اخلاقی، سردرگمی، پریشانی یا عقبنشینی هستند. در چشماندازی گستردهتر، تابآوری اخلاقی مبتنی بر خودشناسی و تعهد به ارزشهای انسانی و نیات فرد است. این امر مستلزم داشتن توانایی ویژه در خودتنظیمی، تعادل، ذهنیت باز، کنجکاو، غیرواکنشی و ارزشهای روشن و عملی مبتنی بر اصول انسانی است.
به بیان دکتر محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری افرادی که از نظر اخلاقی نمره تابآوری خوبی برخوردار هستند، علیرغم وجود ترس در اعمال اخلاقی خود مصمم و پایدار میباشند و نسبت به محدودیتهای خود واقعبین هستندن و عملی مبتنی بر اصول انسانی است.
افرادی که از نظر اخلاقی نمره تابآوری خوبی برخوردار هستند، علیرغم وجود ترس در اعمال اخلاقی خود مصمم و پایدار میباشند و نسبت به محدودیتهای خود واقعبین هستندوبهای اخلاقی مقاومت و پایداری خوبی نشان دهند.
برای تقویت و پایداری خوبی نشان دهند.
برای تقویت تابآوری اخلاقی در محیطهای آکادمیک و دانشگاهی یا صنفی و پرستاری، افراد باید پایه محکمی از آموزش اخلاق، دانش و ادراکی که تابآوری اخلاقی را هدایت میکند داشته باشند. توصیههایی شامل اقداماتی فردی مانند خودمراقبتی و خودنگری (خودارزیابی) است که همیشه توصیه میشود؛ البته سازمانها نیز مسئولیت دارند از عملکرد اخلاقی پرسنل خود بدون قید و شرط حمایت کنند.
برای اندازهگیری تابآوری اخلاقی، مقیاس تابآوری اخلاقی راشتون (RMRS) ابزار معتبری است که روایی و پایایی قابل قبولی نشان داده است. این مقیاس تابآوری اخلاقی را از طریق چهار عامل اندازهگیری میکند: پاسخ به مشکلات اخلاقی، صداقت شخصی، کارآمدی اخلاقی و یکپارچگی رابطه. قابلیت اطمینان کلی (اعتبار کلی) این مقیاس برابر ۰٫۸۴ (=α) است که نشاندهنده سطح بالایی از سازگاری داخلی است. مقیاس تابآوری اخلاقی راشتون همچنین با مقیاس تابآوری کنر–دیویدسون که در ایران بسیار شناختهشده است همبستگی دارد.
