دومین نه جدی بانک مرکزی به رشد نقدینگی
بانک مرکزی گزارش مربوط به عملیات اجرایی سیاست پولی در تاریخ هفتم اردیبهشتماه را منتشر کرد؛ گزارشی که نشان میدهد سیاستگذار پولی همچنان بر کنترل رشد نقدینگی و مهار فشارهای تورمی تمرکز دارد.
بر اساس این گزارش، بانک مرکزی در هفته مذکور با توجه به وضعیت نقدینگی بازار بینبانکی، موضع عملیاتی خود را «توافق بازخرید» تعیین کرده و در نهایت اقدام به اجرای عملیات بازار باز در قالب توافق بازخرید به ارزش ۱۸۰ همت (۱۸۰۰ هزار میلیارد ریال) کرده است.
به گزارش ایرنا، در این عملیات، ۱۳ بانک و مؤسسه اعتباری سفارشهایی به ارزش حدود ۳۰۰ همت (۲۹۹.۵ هزار میلیارد تومان) ارسال کرده بودند. با این حال، تنها بخشی از این تقاضا یعنی ۱۸۰ همت پذیرفته شد و ۱۲۰ همت باقیمانده با هدف کنترل رشد نقدینگی از سوی بانک مرکزی رد شد. این تصمیم نشان میدهد که سیاستگذار پولی با وجود نیاز برخی بانکها به نقدینگی، همچنان بر انضباط پولی و کنترل پایه پولی تاکید دارد.
نرخ بازخرید در این عملیات ۲۳ درصد و زمان بازپرداخت نیز ۷ روزه تعیین شده است؛ ساختاری که نشان میدهد هدف اصلی، تأمین موقت نقدینگی برای بانکها بدون ایجاد موج جدیدی از خلق پول یا فشار تورمی است.
این دومینبار در سال جاری است که بانک مرکزی بخشی از درخواست بانکها برای دریافت نقدینگی را رد میکند. پیش از این و در عملیات بازار باز مورخ ۲۴ فروردین، مجموع تقاضای نقدینگی ۱۳ بانک به ۳۲۵ همت رسیده بود که تنها ۲۲۵ همت آن پذیرفته شد و ۱۰۰ همت دیگر رد شد. به این ترتیب، در مجموع دو مرحله حراجهای امسال، بانک مرکزی ۲۲۰ همت از درخواست بانکها را نپذیرفته است؛ تصمیمی که کاملاً در راستای سیاستهای کنترلکننده رشد نقدینگی و جلوگیری از تشدید فشارهای تورمی قرار دارد.
بانک مرکزی در توضیح این سیاست اعلام کرده که عملیات بازار باز را با هدف مدیریت ذخایر مورد نیاز بازار بینبانکی به صورت هفتگی و موردی اجرا میکند.
بر اساس این چارچوب، موضع عملیاتی بانک (خرید یا فروش اوراق مالی اسلامی دولتی) بر پایه پیشبینی وضعیت ذخایر و با هدف کاهش نوسانات نرخ سود در بازار بینبانکی نسبت به نرخ هدف اعلام میشود. این فرآیند از طریق سامانه بازار بینبانکی (تابا) به بانکها اطلاع داده میشود.
رد بخشی از تقاضای بانکها برای دریافت نقدینگی، یکی از مهمترین ابزارهای انضباط پولی در سال جاری به شمار میرود. در شرایطی که اقتصاد با فشارهای تورمی مزمن مواجه است، کنترل رشد نقدینگی اهمیتی دوچندان پیدا میکند. بانک مرکزی نیز با استفاده از ابزار بازار باز، تلاش میکند ضمن حفظ پایداری شبکه بانکی، از افزایش بیش از اندازه نقدینگی جلوگیری کند. در واقع، مدیریت هدفمند عرضه نقدینگی به شبکه بانکی، ضمن حفظ ثبات مالی، مانع از بالا رفتن سریع نرخ تورم میشود.
به نظر میرسد روند سیاستگذاری بانک مرکزی در سال جاری بر انضباط پولی، کنترل اضافه برداشتها و هدایت انتظارات تورمی متمرکز خواهد بود. عملیات اخیر ۱۸۰ همتی و مخالفت با ۱۲۰ همت تقاضای اضافه، نشان میدهد که بانک مرکزی قصد دارد پیام روشنی درباره اولویتهای پولی خود به بازار مخابره کند؛ پیامی که بر تقویت ثبات و جلوگیری از رشد افسارگسیخته نقدینگی تاکید دارد.
