روابط عمومی و توسعه پایدار

مجید طلیمی/ کارشناس عالی ارتباطات و رسانه

روابط عمومی نوین در اجتماع امروز، به مثابه آینه تمام نمای انتظارت و مطالبات برحق مردم، از سازمان‌ها و نهادهایی است که برای خدمت به آن‌ها، تکوین و سازمان یافته اند و حوزه روابط عمومی در این برهه از زمان ، مرد میدان می طلبد.

امروزه نقش ارتباطات و روابط عمومی درتوسعه پایدار اجتماعی و استراتژی سازمان، نقشی موثرقلمداد می‌شود و جایگاه روابط عمومی به عنوان ابزار مدیریتی بر مبنای حرکت‌های علمی و حرفه‌ای از مشخصه‌های جدید روابط عمومی درعصر ارتباطات قلمداد می شود و روابط عمومی صاحب سبک، به عنوان حلقه اصلی ارتباطات میان مدیران، کارکنان و جامعه، مسئولیتی خطیر به عهده دارد.

از زمانی که روابط عمومی به عنوان یکی از ارکان مدیریت و بخشی از نظام رسانه ای مطرح شده، اهمیت آن در مسئولیت ارتباطی سازمان‌ها، بنگاه های اقتصادی و نهاد های فرهنگی اجتماعی نمود تازه‌ای پیدا کرده است و با توجه به این موضوع که واحد روابط عمومی به عنوان ارتباط مستقیم مدیر ارشد یک سازمان با محیط خارج از سازمان عمل می کند، روابط عمومي به عنوان یکی از ارکان مهم ارتباط سازمان با مخاطبان و سایر ذینفعان، مسئولیت حائز اهمیتی در فرایند شفاف سازی و فعالیت های اجتماعی، تبادل اطلاعات، تحقق اصل پاسخگویی سازمان و اطلاع رسانی ها به منظور کسب اطلاع مردم و نظارت بر عملکرد دولت مردان و سازمان های اجرایی دارد.

همچنین؛ نهاد روابط عمومي در سازمان ها مي تواند از يك طرف زمينه جذب منابع بهتر و كارآمدتر از محيط را فراهم آورد و از طرف ديگر به برقراري ارتباط با افراد و بخش هاي داخلي سازمان زمينه ساز مشاركت كاركنان، افزايش تعهد به برنامه ها، ايجاد انسجام و تشويق و ترغيب افراد به همراهي و همكاري موثر و مداوم در اجرای استراتژی های اصلی سازمان گردد.

برای نیل به یک جامعه توسعه یافته و متعالی توجه به سه فرآیند عمده و ایجاد هماهنگی و ارتباط شایسته میان آن ها می تواند نشانه ای از یک تفکر استراتژیک باشد.

برای سامان دادن به امور جامعه چه در سطح خرد اجرایی و چه در سطح کلان به مفهوم سیاستگذاری و برنامه ریزی و چه در سطح توسعه که راهبردهای استراتژیک مطرح می شود باید همگان را توسط روابط عمومی ها در هر سه فرآیند به مشارکت دعوت کرد.

در سطح اول، ایجاد گمانه ها و گمانه زنی بر مبنای ارزش های مورد قبول ملی، اجتماعی و سازمانی مسیرهای حرکتی جامعه را تبیین می کند.

در سطح دوم، گزینش گمانه است که بر مبنای تحول و توسعه مورد نظر، گمانه های مطرح پالایش گردیده و گمانه شاخص مطرح می گردد و بالاخره در بالاترین سطح مساله ایجاد تناسب بین گمانه ها مطرح می گردد که به بیان راهبردهای استراتژیک منجر می گردد.

بنابراین از روابط عمومی این انتظار می رود که در انتخاب گمانه ها، در گزینش آن و در ایجاد تناسب بین گمانه ها توسعه تفاهم اجتماعی و توازن سیاسی و ملی را در نظر بگیرند و به جای برخورد حذفی، روش های اثباتی و سازنده را در پیش گیرند و به چشم انداز روشن توسعه و تکامل و همبستگی ملی بیش از منافع فردی و گروهی خود بیندیشند.

شایان ذکر است؛ نمادهای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی یک جامعه در گرو ساز و کارهایی هایی همچون توزیع عادلانه اطلاعات، روشن‌گری افکارعمومی، مردم مداری و احترام به حقوق انسان ها به منظور افزایش سطح مشارکت مردمی است که ماموریت انجام آن به عهده مدیریت روابط عمومی سازمان‌ها است.

از نگاه اسلام نيز، مسئله ارتباطات انساني، امر بسيار مهم و قابل توجه است و آن قدر بحث ارتباطات انساني و اجتماعي در منطق اسلام جايگاه والا دارد كه در بسياری از نيايش ها و عبادت ها و شعائر و مناسك ديني، بعد ارتباط انسان با ديگران با بعد ارتباط انسان با خداي خود به شدت در هم آميخته است. اگر كسي به مناسك مهم ديني مانند حج و نماز نگاه كند، بخوبي در مي يابد كه چگونه حلقه ارتباط انسان با خداوند يا ارتباط انسان با جامعه در هم تنيده شده است.

به همين دليل است كه در نگاه و منطق اسلام،مسئله ارتباطات در معني عام،كه يكي از نمادهاي آن در روابط عمومي خواهد بود،جايگاه بسيار مهم و ارزشمندی دارد.

رهبر معظم انقلاب نیز درباره نقش و جایگاه ارتباطات و روابط عمومی در کشور می فرمایند : روابط عمومي‌ها بايد ببينند خلايي كه وجود آنها را ضروري كرده است چيست. عشق به خدمت‌گاهي در برخي از افراد و دستگاه‌ها موجب مي‌شود كه قلمرو وسيع‌تري را براي كار خود جست‌وجو كنند و در نتيجه تداخل بخش‌هاي مختلف پيش مي‌آيد.

بعضي معتقدند كه روابط عمومي‌ها بايستي حقيقت مطلب در مورد دستگاه‌ها را بيان كنند زيرا مردم انتظار و توقع دارند كه همه واقعيت‌ها را بشنوند. بعضي هم عقيده دارند علاوه بر گفتن اين حقيقت بايد نظر مردم نسبت به آن وزارتخانه نيز مشخص و منعكس شود.

عده‌اي می گويند تنها چيزهای اميدبخش را بايد به مردم گفت و مطالب يأس‌آفرين را نبايد ارايه داد. روابط عمومی ها بايد روش خود را از بين اين سليقه‌ها انتخاب كنند. بايد مشخص كنيد انتظار مردم و دستگاه‌ها از شما چيست. بايد با مردم صادقانه رفتار شود.

بر این اساس، فعالان حوزه ارتباطات و روابط عمومی با تبیین جایگاه علمی و عملیاتی خویش می توانند گام های موثری در توسعه پایدار ایران اسلامی بردارند و امید است، فعالان عرصه ارتباطات و روابط عمومی، ضمن بکارگیری منویات مقام معظم رهبری و با بکارگیری  اصول علمی و اخلاق حرفه ای با نگاه مخاطب محوری و پاسخگويی، در تحقق گام دوم انقلاب تلاش نمایند و ازطريق به‌كارگيري روش‌های ارتباطي مؤثر به چشم انداز مطلوب دست یابند.