مسعود وطنخواه
پس از اینکه یکشنبه، 23 آذر، خبر عرضه اولیه شركت فرآوری معدني اپال كانی پارس در روز چهارشنبه قطعی شد، شاخص کل بورس با کاهش حدود 87هزار واحدی به این عرضه اولیه واکنش نشان داد؛ به طوریکه دیروز 90درصد نمادهای بازار سرمایه منفی و صف فروش شدند. در نیم ساعت پایانی زمان معاملات ناظر بازار خبر از لغو عرضه اولیه شركت فرآوري معدني اپال كاني پارس داد.
شاخص کل که یکشنبه 16 آذر هفته گذشته توانسته بود با اما و اگر وارد کانال یکمیلیون و 500هزار واحدی شود، در روزهای بعدی با کمی شانس و اقبال نظیر بازگشایی نماد ملی مس ایران و مصوبه مجلس درباره افزایش فروش نفت به پالایشگاهها که موجب حفظ شاخص کل در کانال جدید شد و زمانیکه نماگر بازار سرمایه در حال تثبیت برای ماندن در تراز یکمیلیون و 500هزار واحدی بود، شامگاه یکشنبه 23 آذر خبر عرضه اولیه شركت فرآوري معدني اپال كاني پارس معادله بازی را تغییر داد و شاخص کل در اولین روز کاری (دوشنبه) خبر عرضه اولیه وارد روند نزولی شد که این افت برای دیروز نیز ادامه پیدا کرد؛ به طوریکه در دو روز دوشنبه و سهشنبه، شاخص کل بورس کاهش 87هزار و 383واحدی را تجربه کرد و در سطح یکمیلیون و 428هزار و 376واحدی ایستاد. به عبارت دیگر، شاخص کل بورس پس از دست دادن تراز یکمیلیون و 500هزار واحدی، اکنون تنها 28هزار واحد با ورود به سطح یکمیلیون و 300هزار واحدی فاصله دارد.
ساعت 12 و 13 دقیقه روز سهشنبه اطلاعيه ناظر بازار از لغو عرضه اوليه سهام شركت فرآوري معدني اپال كاني پارس(اپال) خبر داد. در پیام ناظر بازار آمده است: «به اطلاع كليه فعالان محترم بازار سرمايه ميرساند، پيرو اطلاعيه شماره 181/83419 مورخ 1399/09/23 عرضه سهام شركت فرآوري معدني اپال كاني پارس(اپال) در تاريخ 1399/09/26انجام نخواهد شد. بديهي است اطلاعرساني در خصوص تاريخ عرضه متعاقبا اعلام خواهد شد. مديريت عمليات بازار شركت بورس اوراق بهادار تهران»
این خبر سبب شد که نقدینگی که فعالان بازار سرمایه از محل فروش نمادها برای خرید عرضه اولیه تهیه کرده بودند با توجه به جذابیت قیمتی گروهی از نمادها دوباره وارد به بازار برگردد و در نیم ساعت پایانی ارزش معاملات افزایش یابد.
همانطور که در گزارش بورس دوشنبه آمده بود دو میلیارد و ۶۰۰میلیون سهم معادل ۱۳ درصد شرکت اپال با دامنه قیمتی 14هزار تا 14هزار و 800ریال برای عرضه اولیه در نظر گرفته شده بود که با فرض انجام معاملات در سقف قیمتی 14هزار و 800ریال، این عرضه اولیه حدود 3هزار و 848 میلیارد تومان نقدینگی جذب میکرد. این در حالی است که ارزش معاملات روز دوشنبه در بازار بورس معادل 15.9هزار میلیارد تومان بود؛ به عبارت دیگر ارزش عرضه اولیه روز چهارشنبه به تنهایی حدود 25درصد ارزش کل معاملات روز دوشنبه است. اگر بپذیریم که جذب بخشی ازاین نقدینگی از داخل بورس است. خبرعرضه اولیه میتواند یکی از مهمترین دلایل برهمزننده تعادل خریدار و فروشنده بوده باشد.
ارزش معاملات بورس سهشنبه نیز با کاهش حدود 50درصدی به 7.4هزار میلیارد تومان رسید که ارزش عرضه اولیه روز چهارشنبه حدود 55درصد ارزش معاملات روز سهشنبه بود. میزان بالای ارزش معاملات عرضه اولیه از مهمترین دلائل کاهش شاخص کل بورس در روزهای گذشته بود.
عرضه اولیه در بازار سرمایه نیازمند موقعیتسنجی مناسب است و توجه نداشتن به زمان و مقدار عرضه میتواند به روند حرکتی بورس صدمه بزند؛ نکتهای که کارشناسان نیز درباره زمان نامناسب عرضههای اولیه پیش از این هشدار داده بودند.
