هزینه خانوارها در 6 سال 5.7 برابر شد

بررسی‌ها نشان می‌دهد به‌ طور متوسط سطح تورم ایرانی‌ها در 6 سال گذشته 5.7 برابر شده است.

به گزارش تجارت‌نیوز، در این آمار عنوان شده که در دی ماه 1401 شاخص قیمت مصرف‌کننده برای خانوارهای کشور به عدد 578.4 رسیده است.

در این اعداد و ارقام، قیمت سبد هر استان در سال پایه که اکنون ۱۳۹۵ است، برابر ۱۰۰ در نظر گرفته می‌شود.

بنابراین وقتی سبد مصرفی کل کشور در دی ماه به عدد 578.4 می‌رسد، یعنی قیمت سبد مصرفی خانوارها از سال ۱۳۹۵ تاکنون بیش از 478 درصد رشد کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد به‌ طور متوسط سطح تورم ایرانی‌ها در 6 سال گذشته 5.7 برابر شده است.

مرکز آمار بلافاصله پس از ارایه شاخص قیمت مصرف‌کننده در دی ماه و بدون ارایه جزییات تورم در دهک‌های مختلف درآمدی، دیروز هم آمار و ارقام تورم به تفکیک استان‌ها را منتشر کرد.

در این آمار عنوان شده که در دی ماه 1401 شاخص قیمت مصرف‌کننده برای خانوارهای کشور به عدد 578.4 رسیده است.

در این اعداد و ارقام، قیمت سبد هر استان در سال پایه که اکنون ۱۳۹۵ است، برابر ۱۰۰ در نظر گرفته می‌شود. بنابراین وقتی سبد مصرفی کل کشور در دی ماه به عدد 578.4 می‌رسد، یعنی قیمت سبد مصرفی خانوارها از سال ۱۳۹۵ تاکنون بیش از 478 درصد رشد کرده است.

آن‌گونه که این آمار نشان می‌دهد میزان تورم در 21 استان کشور بالاتر از سطح متوسط کل کشور است، اما باید توجه داشت که در استان‌های مختلف، شتاب رشد قیمت‌ها در این 6 سال متفاوت بوده است، مثلا در استان مرزی کردستان (جایی که کانون اعتراضات اخیر نیز بوده) قیمت سبد مصرفی خانوار‌ها 537درصد در این 6 سال رشد کرده.

یا در استان مرزی ایلام، این عدد 613درصد بوده است. در استان‌هایی مانند چهارمحال و بختیاری با رشد 584درصد روبه‌رو بوده‌ایم و در کهگیلویه و بویراحمد رشد 530درصدی در این 6 سال رخ داده است. در عین حال در یکسری استان‌ها نیز ارقام پایین‌تر بوده است.

استان‌هایی مانند فارس، سمنان، قم، تهران، گیلان و حتی خوزستان و بوشهر و اصفهان در این 6 سال با شتاب کمتری در افزایش قیمت سبد مصرفی خانوارها روبه‌رو شده‌اند. مثلا در استان تهران، میزان افزایش قیمت سبد مصرفی خانوار از سال 95 تاکنون 483درصد بوده. یا در قم، این عدد 426.5درصد شده است.

البته نباید یک نگاه کلی به این موضوع داشت و تصور کرد که سطح قیمت‌ها در بعضی استان‌ها پایین‌تر از استان‌های دیگر بوده، چراکه ممکن است به دلیل قیمت بالای کالاها در این استان‌ها، سطح تقاضا و خرید ساکنان پایین آمده و از شتاب رشد قیمت جلوگیری کرده باشد.

گرانی به روستاها رسید

دی ماه امسال همانند ماه‌های گذشته، گرانی شدیدتر در میان خانوارهای روستایی ادامه داشته است. در دی ماه امسال، عدد شاخص کل برای خانوارهای روستایی 637.1 بوده است.

حال آنکه مثلا چهار ماه پیش و در مهر ماه این عدد 591 بود. به عبارتی، از سال 95 تاکنون، قیمت کالاها برای خانوارهای روستایی بیش از 537درصد رشد کرده است، اما این عدد برای خانوارهای شهری 478.5درصد رشد کرده است.

نمونه چنین اتفاقی دو بار در تاریخ اقتصادی ایران دیده شده؛ یکی در سال 92 و همزمان با تشدید تحریم‌ها و تعمیق رکود در کشور که منجر به شکل‌گیری جریان میانه‌رو در ایران و تفکر به ثمر نشاندن مذاکرات هسته‌ای شد و دیگری در قبل از انقلاب به فاصله سال‌های 52 تا 56 که با تشدید مهاجرت از روستاها به شهرها و حاشیه‌نشینی در اطراف شهرهای بزرگ تکمیل شد.

این دو تجربه به همراه آمارهای کنونی نشان می‌دهد که در آن سال‌ها تورم روستاها یا به بیان دیگر تورم در دهک‌های پایین درآمدی بیشتر از دهک‌های بالای درآمدی بوده است.

چرا چنین اتفاقی افتاده؟ برای پاسخ به این سوال باید به نقش و وزن کالاهای اساسی و ضروری در زندگی روستایی اشاره کرد که به مراتب بیشتر از زندگی شهری است.

از چهار سال پیش به این سو، شوک‌های قیمتی نرخ ارز عمدتا در کالاهای وارداتی تاثیر خود را گذاشته است. در شهرها به واسطه فراوانی کالا و البته سطح درآمدی بالاتر امکان تعادل میان عرضه و تقاضا بیشتر است.

اما دهک‌های کم‌درآمد روستایی برای تطبیق با تورم کالای وارداتی مجبور به افزایش قیمت کالای تولیدی خود می‌شوند که خود درنهایت به افزایش تورم و شتاب افزایش قیمت می‌انجامد.