پناهندگی نقدینگی به طلا و ارز در هراس از تورم

مریم غدیرپور

بازار دارایی‌ها در هفته گذشته روزهای پرالتهابی را پشت سر گذاشت و آخرین روز معاملاتی هفته با رکوردشکنی هم‌زمان دلار، طلا و سکه به کار خود پایان داد.

قیمت هر دلار آمریکا در بازار آزاد با عبور از سقف تاریخی خود به رقم ۲۳۶ هزار و ۲۰۰ تومان رسید تا مسیر صعودی تازه‌ای را آغاز کند. هم‌گام با این تکانه ارزی، هر قطعه سکه تمام بهار آزادی رقم بی‌سابقه ۲۴۲ میلیون تومان را ثبت کرد و بهای هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز تا سطح ۲۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بالا رفت.

روند دادوستدهای هفته گذشته نشان داد که سرمایه‌ها به دلیل تنگناهای ناشی از کاهش درآمدهای ارزی و تشدید نااطمینانی‌ها، با شتاب زیادی به سمت پناهگاه‌های امن مالی روانه شده‌اند.

جهش هفتگی این بازارها به سرعت اثر خود را بر انتظارات تورمی گذاشته و فشار قیمتی مضاعفی را بر هزینه‌های آینده خانوارها تحمیل کرده است.

مداخله‌های مقطعی بازارساز نیز نتوانست ترمز رشد هفته قبل را بکشد و بازارهای طلا و ارز با ثبت ارقام جدید و در فضایی پرنوسان، پرونده معاملات هفتگی را بستند.

چرا همه دارایی‌ها هم‌زمان بالا رفتند؟

روزنامه عصر اقتصاد برای بررسی دلایل این جهش بی‌سابقه سه‌گانه و واکاوی ریشه‌های طغیان بازارهای مالی، به سراغ پیمان مولوی رفته است تا ابعاد پنهان تکانه‌های اخیر دلار، طلا و سکه را ارزیابی کند.

وی در این گفت‌وگو با بررسی چالش‌های ورودی منابع ارزی و انتظارات تورمی، متغیرهای پیش‌ران این موج قیمتی را کالبدشکافی کرده است.

مشروح تحلیل‌های کارشناسی و دورنمای رفتار قیمت‌ها برای دادوستدهای روزهای پیش‌رو در گزارش تفصیلی عصر اقتصاد ارائه شده است تا فعالان اقتصادی تصویر روشن‌تری از چشم‌انداز بازارها در هفته جاری داشته باشند.

پیمان مولوی کارشناس ارشد بازارهای مالی با واکاوی جهش سه‌گانه اخیر معتقد است که افزایش هم‌زمان بهای دلار، طلا و سکه پیام روشنی از اوج‌گیری تقاضای احتیاطی در ساختار اقتصادی کشور مخابره می‌کند.

وی بر این باور است که تشدید ابهامات پیرامون متغیرهای کلان، هدایت‌کننده اصلی جریان نقدینگی سرگردان به سمت پناهگاه‌های امن سنتی تلقی می‌شود.

پول دست مردم «پول داغ» است

این تحلیلگر اقتصادی در ادامه تشریح رفتار متغیرهای قیمتی گفت: این پدیده به‌طور مستقیم از نااطمینانی نسبت به سیاست‌های پولی و روند درآمدهای ارزی نشئت می‌گیرد. جابه‌جایی سنگین منابع مالی به سوی ارز و طلا، فشار تقاضا را به‌شدت افزایش داده و زمینه رشد هم‌زمان قیمت‌ها را فراهم ساخته است.

به تعبیر این مولوی، رفتار تدافعی کنونی خانوارها پاسخی طبیعی به دورنمای مبهم اقتصادی بوده و نشان‌دهنده تلاش آحاد جامعه برای حفظ ارزش واقعی دارایی‌ها در برابر امواج تورمی پیش‌رو است.

بازتاب جهش ارزی در معیشت و دورنمای بازارها

مولوی در ارزیابی پیامدهای این موج صعودی تصریح می‌کند : رشد هم‌زمان بهای دلار و طلا برای بخش عمده جامعه، هشداری آشکار از گران‌تر شدن قطعی هزینه‌های زندگی در ماه‌های پیش‌رو به شمار می‌آید.

مادامی که ریشه‌های اصلی نااطمینانی در متغیرهای پولی، کسری بودجه و تراز ارزی مهار نشود، پتانسیل تکرار چنین رکوردهایی در آینده نزدیک پابرجا باقی می‌ماند

وی تأکید دارد: طیف وسیعی از اقلام مصرفی، از قطعات یدکی خودرو تا لوازم خانگی و کالاهای واسطه‌ای، به شکل مستقیم با نوسانات نرخ ارز قیمت‌گذاری می‌شوند و شتاب‌گیری دلار، این تکانه‌های قیمتی را بی‌درنگ به بازار مصرف منتقل می‌سازد.

از سوی دیگر، بخش بزرگی از متقاضیان خرد که با هدف حفظ پس‌انداز قصد خرید طلا یا سکه را دارند، ناچارند سرمایه به‌مراتب سنگین‌تری را برای تصاحب همان حجم دارایی پیشین بپردازند که این امر فشار مضاعفی را بر سبد دارایی خانوارها تحمیل می‌کند.

سناریوی پرنوسان بازار دنباله دارد

وی با اشاره به ماهیت پرنوسان دادوستدها در کوتاه‌مدت یادآور می‌شود : تضمینی برای حرکت یکدست و بدون بازگشت قیمت‌ها وجود ندارد و چرخه‌های اخیر نشان می‌دهد که ثبت رکوردهای قیمتی همواره با فازهای مقطعی اصلاح و تخلیه هیجان همراه بوده است.

با این حال، به باور این کارشناس ارشد اقتصادی، محتمل‌ترین چشم‌انداز پیش‌رو تداوم دامنه نوسان در سطوح بالای قیمتی خواهد بود؛ چرا که بازارهای دلار، طلا و سکه بارها سقف‌های تاریخی جدیدی را فتح کرده‌اند و مادامی که ریشه‌های اصلی نااطمینانی در متغیرهای پولی، کسری بودجه و تراز ارزی مهار نشود، پتانسیل تکرار چنین رکوردهایی در آینده نزدیک پابرجا باقی می‌ماند.

دورنمای تثبیت در بازارها

مولوی در ترسیم وضعیت بازارهای مالی طی هفته جاری پیش‌بینی می‌کند که دادوستدها تحت تأثیر تکانه‌های روانی رکوردهای اخیر، فضایی پرنوسان و همراه با احتیاط شدید را تجربه خواهند کرد.

وی معتقد است که هیجان خرید ناشی از رشدهای گذشته تا حدی تخلیه خواهد شد و بازارها در کوتاه‌مدت وارد یک فاز تثبیت و نوسان محدود در کانال‌های قیمتی جدید می‌شوند.

وی با اشاره به جهت‌گیری نرخ‌ها تأکید دارد: به دلیل پایدار ماندن ابهامات پولی و انتظارات تورمی، هرگونه افت مقطعی قیمت‌ها به معنای آغاز یک روند نزولی عمیق نخواهد بود. بنابراین فعالان اقتصادی باید منتظر ادامه حرکات نوسانی در سقف‌های تازه باشند.