چهارراه التهاب؛ دلار، بالا بورس پایین
مریم غدیرپور
افزایش تنشهای نظامی در خاورمیانه و مطرح شدن سناریوی «جنگ تحمیلی سوم» بار دیگر بازارهای مالی ایران را تحت تأثیر قرار داد. در پی تشدید درگیریها، بازار ارز سریعترین واکنش را نشان داد و دلار در بازار آزاد با رشد حدود ۱.۷۳ درصدی به محدوده ۱۷۸ هزار تومان رسید.
این جهش بار دیگر نقش دلار را بهعنوان دماسنج سیاسی اقتصاد ایران برجسته کرد؛ بازاری که معمولاً نخستین واکنش را به نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی نشان میدهد.
در همین حال، برخلاف انتظار سنتی بازارها، افزایش قیمت جهانی نفت در سایه تنشهای منطقهای مانع از رشد چشمگیر طلای جهانی شد.
سرمایهگذاران بینالمللی هنوز در حال ارزیابی ابعاد واقعی بحران هستند و همین مسئله باعث شده اونس طلا واکنش قدرتمندی نشان ندهد.
در بازار داخلی نیز قیمت طلای ۱۸ عیار بیشتر تحت تأثیر نرخ ارز قرار دارد و طی روزهای اخیر در بازه ۱۸ تا ۱۸.۸ میلیون تومان نوسان کرده است؛ محدودهای که به میدان اصلی تقابل خریداران و فروشندگان تبدیل شده است.
بورس در مسیر پرنوسان جنگ
بازار سرمایه ایران نیز از فضای پرریسک منطقه بینصیب نماند. بورس که روز یکشنبه رکودی تاریخی را ثبت کرده بود، روز گذشته در ادامه فضای احتیاطی ناشی از تحولات سیاسی با افت شاخصها مواجه شد.
افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی، کاهش تمایل سرمایهگذاران به داراییهای پرریسک و حرکت بخشی از نقدینگی به سمت بازار ارز و طلا از مهمترین عواملی است که فشار فروش را در بورس تشدید کرده است.
در مجموع، تا زمانی که فضای سیاسی و امنیتی منطقه در وضعیت پرتنش باقی بماند، بازارهای مالی ایران نیز در حالت واکنش سریع به اخبار خواهند بود.
در این میان، دلار همچنان مهمترین متغیر اثرگذار بر بازار طلا و حتی رفتار سرمایهگذاران در بورس محسوب میشود؛ متغیری که مسیر کوتاهمدت بسیاری از بازارها را تعیین میکند.
افت طلای جهانی زیر فشارنرخ بهره
نادر بذر افشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، در گفتوگو با «عصر اقتصاد» با اشاره به تحولات اخیر بازارهای جهانی گفت: در روزهای اخیر قیمت جهانی طلا تحت تأثیر چند عامل مهم اقتصادی با کاهش همراه شده است.
در حال حاضر بهای هر اونس طلا برای تحویل فوری با حدود ۰.۲ درصد افت به ۴۳۱۹ دلار رسیده که پایینترین سطح از اواخر ماه مارس محسوب میشود.
همچنین در معاملات آتی بازار آمریکا برای تحویل ماه اوت نیز هر اونس طلا با کاهش حدود نیم درصدی در محدوده ۴۳۴۳ دلار معامله شده است.
وی افزود: یکی از مهمترین دلایل فشار بر بازار طلا، افزایش بازده اوراق خزانهداری آمریکا است. زمانی که بازده این اوراق بالا میرود، هزینه فرصت نگهداری طلا که دارایی بدون سود محسوب میشود افزایش پیدا میکند و همین مسئله باعث میشود بخشی از سرمایهها به سمت اوراق بدهی حرکت کند.
بذر افشان ادامه داد: همزمان افزایش قیمت نفت نیز نگرانیها درباره تشدید تورم در اقتصاد جهانی را تقویت کرده و این موضوع احتمال سیاستهای پولی سختگیرانهتر از سوی فدرال رزرو را بالا برده است. بر اساس برآوردهای موجود در بازارهای مالی، احتمال افزایش نرخ بهره در آمریکا تا پایان سال جاری حدود ۷۲ درصد برآورد میشود.
به گفته رئیس اتحادیه طلا و جواهر، در چنین شرایطی بازار جهانی طلا بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات بانک مرکزی آمریکا و روند نرخ بهره حساس شده و همین موضوع میتواند در کوتاهمدت نوسانات این فلز گرانبها را افزایش دهد.
افت ۶۷ هزار واحدی بورس زیر سایه تنشهای منطقهای
همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با «عصر اقتصاد» با اشاره به روند معاملات روز گذشته بورس تهران گفت: بازار سرمایه در دادوستدهای روز گذشته تحت تأثیر تحولات منطقهای و افزایش فضای احتیاط در میان سرمایهگذاران با افت قابل توجهی مواجه شد.
در جریان معاملات دیروز، شاخص کل بورس با کاهش ۶۷ هزار و ۵۸۳ واحدی عقبنشینی کرد و در سطح ۴ میلیون و ۴۲۶ هزار واحد ایستاد.
وی افزود: تشدید تنشها در منطقه و افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی باعث شد بخشی از سرمایهگذاران ترجیح دهند در کوتاهمدت از بازار سهام فاصله بگیرند یا معاملات خود را با احتیاط بیشتری دنبال کنند. این شرایط معمولاً باعث افزایش عرضه در بازار و در نتیجه کاهش شاخصها میشود.
دارابی ادامه داد: هرچند متغیرهای بنیادی بسیاری از شرکتهای بورسی همچنان تغییر محسوسی نداشته است، اما فضای روانی ناشی از اخبار سیاسی و امنیتی در کوتاهمدت میتواند بر رفتار معاملهگران اثرگذار باشد. به گفته این کارشناس، در چنین شرایطی معمولاً بازار تا زمان روشنتر شدن چشمانداز تحولات منطقهای با نوسان و احتیاط بیشتری همراه خواهد بود.
آمارها چه می گویند؟
دادههای آماری مدیریت نظارت بر بورسهای سازمان بورس و اوراق بهادار نشان داد روز گذشته ارزش کل معاملات خرد «سهام و صندوقهای سهامی» و معاملات پایانی (TAL) به ۳۷۳ هزار و ۸۶۴ میلیارد ریال رسید. این در حالی است که ارزش معاملات خرد «سهام و صندوقهای سهامی» در روز یکشنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ به مرز ۱۵ همت رسیده بود و مقایسه این ارقام از کاهش نسبی تحرکات معاملاتی حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، مجموع ارزش معاملات بازارهای بورس و فرابورس نیز روز گذشته به محدوده ۴۷۱ همت رسید. همچنین ارزش کل بازارهای سهام ایران شامل بورس تهران، فرابورس و بازار پایه در محدوده ۱۵ هزار و ۳۷۵ همت قرار گرفت که نشاندهنده ابعاد گسترده بازار سرمایه کشور است.
از نظر شاخصهای عملکردی، شاخص کل بورس تهران در مبادلات روز گذشته با افت ۱.۵ درصدی مواجه شد و تا سطح ۴ میلیون و ۴۲۶ هزار و ۲۶ واحد عقب نشست. شاخص هموزن نیز که نمایانگر وضعیت عمومیتری از کلیت بازار است، ۱.۳ درصد کاهش یافت و در سطح یک میلیون و ۱۸۸ هزار و ۱۴۸ واحد ایستاد.
در بازار فرابورس نیز شاخص کل با افت ۱.۱ درصدی به سطح ۳۳ هزار و ۷۵۸ واحد رسید. همچنین در مرحله معاملات پایانی (TAL) در مجموع ۷۸ نماد مورد دادوستد قرار گرفتند که بیانگر تداوم جریان معاملات در این بخش از بازار بود.
