بانک مرکزی: مسیرهای جایگزین ارزی برای تحریم‌های جدید آماده شد

تشدید تحریم‌های مالی و بانکی، بیش از آنکه صرفاً دسترسی ایران به منابع ارزی را محدود کند، هزینه، زمان و ریسک نقل‌وانتقال پول را افزایش می‌دهد.

از این منظر، اعلام بانک مرکزی درباره ایجاد مسیرهای جایگزین ارزی و سازوکار امن تسویه، نشانه‌ای از حرکت سیاست‌گذار از واکنش مقطعی به سمت مدیریت پیش‌دستانه محدودیت‌هاست.

با این حال، کارآمدی این برنامه تنها به تعدد مسیرها وابسته نیست؛ پایداری دسترسی، هزینه مبادله، سرعت تسویه، شفافیت و امکان استفاده واقعی صادرکنندگان و واردکنندگان معیارهای اصلی موفقیت آن خواهند بود.

هم‌زمان، به‌رسمیت‌شناختن تقاضای احتیاطی مردم برای ارز، می‌تواند فشار بر بازار غیررسمی را کاهش دهد، مشروط بر اینکه کانال‌های رسمی از نظر قیمت، دسترسی و اعتماد، رقابت‌پذیر باشند.

در نهایت، اثر این سیاست‌ها زمانی آشکار می‌شود که تداوم تجارت خارجی، ثبات بازار ارز و کاهش فاصله نرخ‌های رسمی و غیررسمی در عمل قابل مشاهده باشد؛ نه اینکه صرفاً در سطح وعده باقی مانده باشد.

بانک مرکزی اعلام کرد برای سناریوهای مختلف تحریمی، ذخایر و مسیرهای جایگزین ارزی و همچنین مسیر امن تسویه را پیش‌بینی کرده است.

هر بار که آمریکا از تحریم یک بانک یا یک مسیر ارزی خبر می‌دهد، بانک مرکزی از قبل برای چنین شرایطی مسیرهای جایگزین را پیش‌بینی کرده است

به گزارش عصر اقتصاد، مهدی دارابی، دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی در امور ارزی، در برنامه میز اقتصاد با اشاره به تشدید محدودیت‌ها و تحریم‌های جدید گفت: بانک مرکزی برای سناریوهای مختلف آماده شده است.

به گفته او، برای هر سناریو اقدامات مشخصی در نظر گرفته شده و مسیرهای جایگزین ارزی نیز از قبل ایجاد شده است.

دارابی تأکید کرد پذیرش شرایط موجود، نخستین گام برای حل مسائل اقتصادی است. به زبان ساده، نادیده گرفتن محدودیت‌ها کمکی به مدیریت آنها نمی‌کند و سیاست‌گذار باید بر اساس شرایط واقعی تصمیم بگیرد.

بانک مرکزی از سال گذشته افزایش ذخایر و ایجاد مسیرهای جایگزین ارزی را در دستور کار قرار داده است. این اقدامات در شرایطی انجام شد که به گفته دارابی، بسیاری تصور نمی‌کردند کشور با چنین سطحی از محدودیت مواجه شود.

اما این مسیرهای جایگزین چه اهمیتی دارند؟ پاسخ بانک مرکزی این است که محدود شدن یک مسیر ارزی لزوماً به معنای توقف جریان مبادلات نیست.

مسیرهای جایگزین برای تسویه ارزی

دارابی گفت: هر بار که آمریکا از تحریم یک بانک یا یک مسیر ارزی خبر می‌دهد، بانک مرکزی از قبل برای چنین شرایطی مسیرهای جایگزین را پیش‌بینی کرده است.

در کنار این مسیرها، یک مسیر امن برای تسویه ارزی نیز ایجاد شده است. هدف از این اقدامات، کاهش اثر محدودیت‌های جدید بر جریان مبادلات ارزی است.

در حوزه تجارت خارجی نیز سیاست‌های ارزی بانک مرکزی با هدف تسهیل صادرات و واردات دنبال می‌شود. به گفته دارابی، قرار است جریان تجارت کشور با وجود محدودیت‌های جدید ادامه پیدا کند.

این رویکرد به معنای تلاش برای حفظ دسترسی فعالان اقتصادی به فرآیندهای ارزی است. در عمل، سیاست‌گذار تلاش دارد محدودیت‌های تحریمی را با ایجاد مسیرهای جایگزین مدیریت کند.

تقاضای احتیاطی برای خرید ارز

یکی دیگر از موضوعات مورد اشاره دارابی، تقاضای احتیاطی مردم برای خرید ارز بود. او تأکید کرد این تقاضا باید به رسمیت شناخته شود و برای آن مسیرهای رسمی و درست ایجاد شود.

حالا سؤال این است که چرا این موضوع اهمیت دارد؟ به گفته دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی، اگر برای این تقاضا مسیر رسمی وجود نداشته باشد، بخشی از مردم ممکن است به سمت بازار غیررسمی ارز هدایت شوند.

دارابی بر ایجاد مسیرهای رسمی برای پاسخ به این تقاضا تأکید کرد تا فشار بر بازار غیررسمی افزایش پیدا نکند.