زینب غضنفری
شرکت معدنی و صنعتی گهر زمین با گشایش انبار گندله در بورس کالای ایران، پروژه اوراقبهادارسازی گندله را با ارزشی نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان آغاز کرد؛ اقدامی که میتواند با تبدیل بخشی از محصول فیزیکی شرکت به دارایی مالی، مسیر تازهای برای تامین نقدینگی، تسهیل معاملات و کشف قیمت شفاف گندله ایجاد کند.
گهرزمین بهعنوان یکی از بزرگترین و موثرترین بازیگران زنجیره فولاد کشور، با این اقدام گامی متفاوت در مسیر پیوند صنعت معدن و فولاد با بازار سرمایه برداشته است؛ اقدامی که با انتشار گواهی سپرده کالایی گندله، امکان معامله این محصول را در قالب یک دارایی مالی فراهم میکند.
ارزش این پروژه نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان اعلام شده و از آن بهعنوان بزرگترین پروژه اوراقبهادارسازی در زنجیره فولاد کشور یاد میشود.
گهرزمین با انتشار گواهی سپرده کالایی، گندله را از کالای فیزیکی به اوراق بهادار تبدیل کرد؛ اقدامی که ساختار تامین مالی زنجیره فولاد را از وابستگی بانکی به بازار سرمایه دور میبرد و چشماندازهای تازهای در کشف قیمت واقعی می گشاید
اهمیت این اقدام تنها به ایجاد یک مسیر جدید برای فروش گندله محدود نمیشود. تبدیل محصول فیزیکی به اوراق بهادار میتواند دسترسی شرکت به منابع مالی را متنوعتر کرده، سرمایه در گردش را تقویت کند، چرخه نقدینگی را بهبود دهد و در کنار آن، زمینه شفافتر شدن فرآیند کشف قیمت گندله را فراهم آورد.
در همین راستا، خبرنگارعصر اقتصاددر گفتوگویی اختصاصی با محمدابراهیم راعی عزآبادی، معاون سرمایهگذاری و امور شرکتهای شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین، ابعاد اقتصادی این اقدام، آثار آن بر نقدینگی و سرمایه در گردش، ظرفیت تامین مالی، ریسکهای بازار و برنامه گهرزمین برای توسعه این ابزار را بررسی کرده است که در ادامه مشروح این گفت وگو را می خوانید.
تبدیل محصول فیزیکی به دارایی مالی
راعی عزآبادی در تشریح اثر گواهی سپرده کالایی بر سرمایه در گردش و نقدینگی گهرزمین گفت: گواهی سپرده کالایی، نوعی اوراق بهادار مبتنی بر کالاست که امکان مبادله آن در بازارهای مالی فراهم شده است.
به گفته وی، شرکت علاوه بر امکان فروش محصول خود در بازار فیزیکی، میتواند محصول خود را در قالب اوراق بهادار در بازارهای مالی نیز به فروش برساند.
این موضوع باعث میشود دایره خریداران محصول از مصرفکنندگان واقعی فراتر رفته و فعالان بازار سرمایه، سبدها و صندوقهای سرمایهگذاری نیز امکان خرید این ابزار را پیدا کنند.
معاون سرمایهگذاری و امور شرکتهای گهرزمین با اشاره به شکلگیری نگاه سرمایهگذاری به محصولات فیزیکی افزود: با این اقدام، علاوه بر مصرفکنندگان واقعی محصول، فعالان بازار سرمایه، سبدها و صندوقهای سرمایهگذاری امکان خرید این ابزار را پیدا میکنند و به نوعی نگاه سرمایهگذاری به محصولات فیزیکی شکل میگیرد.
وی تاکید کرد که نتیجه این فرآیند، ایجاد زمینه برای جذب نقدینگی و تامین منابع برای شرکت است؛ موضوعی که در شرایط افزایش هزینههای تامین مالی، میتواند اهمیت بیشتری برای شرکتهای بزرگ تولیدی داشته باشد.
هزینه تامین مالی؛ بیش از ۴۰ درصد
راعی عزآبادی در ادامه، تنوعبخشی به روشهای تامین مالی را یکی از مهمترین مزیتهای این ابزار دانست و گفت:مزیت اصلی این ابزار، تنوعبخشی به روشهای تامین مالی و استفاده از ظرفیت یک دارایی واقعی است.
به گفته وی، استفاده از گواهی سپرده کالایی میتواند هزینه و فشار تامین مالی بانکی را کاهش دهد، هرچند تعیین میزان دقیق این کاهش به نرخ معاملات و شرایط بازار بستگی دارد.
وی با اشاره به شرایط فعلی بازار تامین مالی تصریح کرد:در حال حاضر هزینه واقعی تامین مالی از محل ابزارهای بازار پول و بازار سرمایه رقمی بالغ بر ۴۰ درصد است.
معاون سرمایهگذاری و امور شرکتهای گهرزمین در عین حال تفاوت گواهی سپرده کالایی با روشهای متعارف تامین مالی را مورد توجه قرار داد و گفت از آنجایی که این ابزار مبتنی بر محصول است و به نوعی بخشی از عملیات فیزیکی شرکت را به اوراق بهادار تبدیل میکند، از بابت نقلوانتقال این ابزار و هزینههای مالی، در حسابهای شرکت منظور نخواهد شد.
گندله در مسیر کشف قیمت شفاف
یکی دیگر از آثار مورد انتظار از عرضه گندله در قالب گواهی سپرده کالایی، ایجاد شفافیت بیشتر در فرآیند قیمتگذاری است. راعی عزآبادی در این باره گفت: اساسا اوراقبهادارسازی هر دارایی و عرضه آن از طریق بازار سرمایه، مزایایی نظیر ایجاد شفافیت و کشف قیمت واقعی را به همراه دارد.
وی ابراز امیدواری کرد گواهی سپرده کالایی گندله گهرزمین نیز علاوه بر تامین نقدینگی مورد نیاز، زمینه کشف قیمت واقعی این محصول را فراهم کند.
معاون سرمایهگذاری و امور شرکتهای گهرزمین توضیح دادمعامله گندله در بستر بورس کالا و بر مبنای عرضه و تقاضای واقعی، به شفافتر شدن قیمت و ایجاد مرجع قیمتی برای این محصول کمک میکند.
به این ترتیب، ورود گندله به بازار سرمایه صرفا یک تغییر در شیوه معامله محصول نیست، بلکه میتواند به تدریج به شکلگیری مرجع قیمتی شفافتری برای این محصول در زنجیره فولاد کمک کند.
ظرفیت ۴۰۰ هزار تنی در فاز نخست
گهرزمین در نخستین مرحله اجرای این طرح، ظرفیت مشخصی را برای انتشار گواهی سپرده کالایی گندله در نظر گرفته است. راعی عزآبادی در این باره اعلام کرددر فاز اول، مجوز انتشار اوراق گواهی سپرده کالایی تا سقف ۴۰۰ هزار تن محصول گندله اخذ شده است.
این ظرفیت، در کنار ارزش حدود ۵ هزار میلیارد تومانی پروژه، نشاندهنده ابعاد قابل توجه این اقدام در مسیر تبدیل دارایی فیزیکی شرکت به ابزار مالی است.
کوتاه شدن چرخه وجه نقد
راعی عزآبادی همچنین یکی دیگر از آثار اقتصادی این ابزار را در حوزه وصول مطالبات و گردش نقدینگی شرکت ارزیابی کرد.
وی گفت:از آنجایی که این ابزار در بازار مالی بورس کالا معامله میشود و معاملات این بازار در حال حاضر بهصورت نقدی صورت میپذیرد، انتظار میرود با آغاز معاملات این ابزار در بورس کالا، دوره وصول مطالبات شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین کاهش یافته و چرخه وجه نقد این شرکت بهبود یابد.
به این ترتیب، یکی از کارکردهای مورد انتظار از گواهی سپرده کالایی، سرعتبخشی به گردش منابع مالی در شرکت است؛ موضوعی که در صنایع سرمایهبر و زنجیرههای تولیدی مانند فولاد، اهمیت مستقیمی در استمرار تولید و تامین سرمایه در گردش دارد.
اولویت ۵ همت؛ سرمایه در گردش و استمرار تولید
ارزش حدود ۵ هزار میلیارد تومانی این پروژه، این پرسش را مطرح میکند که منابع حاصل از این ابزار در چه مسیری مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
معاون سرمایهگذاری و امور شرکتهای گهرزمین در پاسخ به این موضوع گفت:اولویت، تقویت سرمایه در گردش و تامین نیازهای عملیاتی زنجیره تولید است.وی در عین حال افزود که در چارچوب برنامههای شرکت، منابع آزادشده میتواند به استمرار تولید و طرحهای توسعهای نیز اختصاص یابد.
بزرگترین اوراق بهادارسازی زنجیره فولاد کشور به نام «گهرزمین» با گشایش انبار گندله در بورس کالا و ارزش نزدیک به ۵۰۰۰ میلیارد تومان ثبت شد؛ مجوز انتشار تا سقف ۴۰۰ هزار تن اخذ شده و معاملات نقدی بازار، چرخه وجهنقد را کوتاه میکند
بر این اساس، هدف از بهکارگیری این ابزار تنها تامین مالی کوتاهمدت نیست و در صورت توسعه ظرفیت و عمق بازار، میتواند در کنار تامین سرمایه در گردش، بخشی از نیازهای مالی مرتبط با توسعه شرکت را نیز پوشش دهد.
امکان تامین مالی طرحهای توسعهای
راعی عزآبادی درباره چشمانداز استفاده از گواهی سپرده برای تامین مالی پروژههای توسعهای گهرزمین نیز گفت:با توسعه بازار و افزایش عمق معاملات، ظرفیت استفاده از گواهی سپرده و سایر ابزارهای مبتنی بر داراییهای کالایی برای تامین مالی و حتی وثیقهگذاری جهت اجرای طرحهای توسعهای شرکت وجود دارد.
این اظهارنظر نشان میدهد که از نگاه گهرزمین، ظرفیت گواهی سپرده کالایی میتواند فراتر از یک ابزار معاملاتی برای فروش محصول تعریف شود و در صورت شکلگیری بازار عمیق و نقدشونده، به یکی از ابزارهای قابل استفاده در ساختار تامین مالی طرحهای توسعهای شرکت تبدیل شود.
ریسک نوسان قیمت برای سرمایهگذاران
در کنار مزایای این ابزار، مسئله ریسک قیمت نیز یکی از موضوعات مهم در معاملات گواهی سپرده کالایی است. راعی عزآبادی با اشاره به ماهیت این ابزارگفت:از آنجایی که این ابزار نوعی اوراق بهادار مبتنی بر کالا است، تغییرات قیمت کالا بر ارزش این ابزار در بازار اثرگذار خواهد بود.
وی افزود: متناسب با افزایش یا کاهش قیمت محصول، قیمت گواهی سپرده کالایی نیز افزایش یا کاهش مییابد.
بنابراین، ارزش گواهی سپرده گندله به تحولات بازار این محصول وابسته خواهد بود و سرمایهگذاران نیز همانند هر دارایی مبتنی بر کالا، در معرض نوسانات قیمتی قرار خواهند داشت.
تامین مالی؛ ترکیبی از ابزارها
با وجود ظرفیت ایجادشده از طریق گواهی سپرده کالایی، گهرزمین این ابزار را بهعنوان تنها مسیر تامین مالی خود تعریف نکرده است.راعی عزآبادی در تشریح سیاست شرکت در این زمینه گفت:مجموعه گهرزمین ترکیبی از روشهای تامین مالی شامل ابزارهای نوین، ابزارهای بازار سرمایه، ابزارهای بازار پول، استفاده از منابع داخلی و استفاده از منابع سهامداران را برای اجرای اهداف توسعهای خود مدنظر قرار داده است.
وی تاکید کرد که شرکت با رعایت صرفه و صلاح مجموعه و همچنین با توجه به شرایط موجود در هر زمان، بهترین گزینه را برای تامین مالی به کار خواهد گرفت.
نوسان قیمت گندله بهطور مستقیم بر ارزش گواهی ها اثرگذار خواهد بود؛ گرچه کشف قیمت واقعی شفافیت میآورد، کاهش یا افزایش قیمت محصول، ریسک سرمایهگذاران را در بازار مالی شکل میدهد و وابستگی سنتی به تسهیلات بانکی را با ابزارهای نوین جایگزین می کند
به این ترتیب، گواهی سپرده کالایی در ساختار مالی گهرزمین بهعنوان یکی از ابزارهای متنوع تامین منابع تعریف شده و میزان استفاده از آن نیز تابع شرایط بازار، هزینه تامین مالی و صرفه اقتصادی شرکت خواهد بود.
گام بعدی؛ تعمیق بازار گواهی سپرده گندله
اما برنامه گهرزمین پس از راهاندازی این ابزار به همین مرحله محدود نمیشود. معاون سرمایهگذاری و امور شرکتهای گهرزمین در تشریح گام بعدی شرکت گفت: در گام نخست، تمرکز بر توسعه و تعمیق بازار گواهی سپرده گندله و افزایش نقدشوندگی آن است.
راعی عزآبادی در ادامه از امکان بررسی استفاده از این ظرفیت برای سایر محصولات زنجیره معدن و فولاد خبر داد و گفت:در ادامه نیز امکان استفاده از این ظرفیت برای سایر محصولات زنجیره معدن و فولاد، متناسب با شرایط و استانداردهای هر محصول، قابلیت بررسی و اجرا دارد.
به این ترتیب، تجربه گهرزمین میتواند فراتر از یک پروژه مشخص برای گندله، به بستری برای توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر کالا در زنجیره معدن و فولاد تبدیل شود؛ مسیری که در صورت افزایش عمق و نقدشوندگی بازار، میتواند رابطه میان داراییهای فیزیکی، بازار سرمایه و نیازهای تأمین مالی صنایع بزرگ را بیش از گذشته به یکدیگر نزدیک کند.
