تامین گوشت زمستان بر لبه پرتگاه

در حالی که افزایش نرخ ارز و قیمت جهانی دام، مزیت قیمتی گذشته گوشت وارداتی را کاهش داده، معاون وزیر جهاد کشاورزی از احتمال کاهش نیاز کشور به واردات گوشت قرمز خبر داد و گفت: همزمان با بهبود نسبی تولید داخلی، تغییر الگوی مصرف خانوار و افت قدرت خرید، سیاست واردات را به سمت تامین هدفمند کسری واقعی بازار سوق می‌دهد.

در حالی که برخی واردکنندگان نسبت به احتمال کمبود گوشت قرمز و افزایش قیمت در ماه‌های آبان و آذر هشدار می‌دهند، تولیدکنندگان داخلی معتقدند بهبود وضعیت مراتع، افزایش زایش و رشد دوقلوزایی در گله‌ها، ظرفیت لازم برای تامین بخش عمده نیاز کشور را فراهم کرده است. در این میان، تغییر الگوی مصرف خانوارها نیز بر میزان تقاضای واقعی بازار اثر گذاشته و برآورد نیاز کشور به واردات را دشوارتر کرده است.

روح‌الله زحمتکش – معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی – در گفت‌وگو با ایسنا، ضمن تشریح شرایط بازار گوشت قرمز، تاکید کرد که تصمیم‌گیری درباره واردات باید با در نظر گرفتن قیمت جهانی، نرخ ارز، توان تولید داخلی و تغییر الگوی مصرف خانوارها انجام شود.

گوشت وارداتی دیگر مزیت قیمتی گذشته را ندارد

زحمتکش با اشاره به افزایش قیمت دام و گوشت در کشورهای منطقه اظهار کرد: کشورهای اطراف ایران از بازارهای نسبتاً ثروتمندی برخوردارند و همین موضوع، زمینه خروج غیررسمی دام از کشور را نیز تقویت می‌کند.

براساس اطلاعات موجود، دام زنده ایرانی در برخی کشورهای همسایه تا حدود ۷ دلار به ازای هر کیلوگرم خریداری می‌شود. با در نظر گرفتن نرخ ارز، ارزش هر کیلوگرم دام زنده در این بازارها به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد.

از آنجا که بازده لاشه گوسفند در بهترین حالت نزدیک به ۵۰ درصد است، قیمت گوشت حاصل از آن در کشورهای مقصد می‌تواند از ۳ میلیون تومان به ازای هر کیلوگرم فراتر رود.

همزمان با بهبود نسبی تولید داخلی، تغییر الگوی مصرف خانوار و افت قدرت خرید، سیاست واردات را به سمت تامین هدفمند کسری واقعی بازار سوق می‌دهد

به گفته معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، قیمت پیشنهادی برای واردات برخی انواع گوشت یا دام نیز حدود ۵ تا ۵.۵ دلار است.

این رقم لزوما مربوط به دام‌های باکیفیت نیست و حتی قیمت دام‌های حذفی یا گاوهای چندشکم‌زای پاکستانی نیز به کمتر از ۵ دلار نمی‌رسد. وقتی هزینه خرید، حمل‌ونقل، بیمه، نگهداری و توزیع به این قیمت اضافه شود، گوشت وارداتی با نرخ ارز فعلی تفاوت چندانی با گوشت تولید داخل نخواهد داشت.

اگر محصول به‌صورت گوشت گرم وارد شود، به دلیل پیچیدگی‌های لجستیکی، هزینه آن افزایش می‌یابد و اگر به‌صورت منجمد وارد شود، با استقبال محدودتری در بازار ایران روبه‌رو خواهد شد.

وی با بیان اینکه گوشت منجمد در بازار ایران معمولا کالایی با کیفیت پایین‌تر تلقی می‌شود، گفت: این ذهنیت نه ‌فقط درباره گوشت قرمز، بلکه درباره مرغ منجمد نیز وجود دارد.

مصرف‌کنندگان انتظار دارند گوشت منجمد دست‌کم ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان‌تر از گوشت گرم عرضه شود؛ در حالی که واردکننده با قیمت‌های جهانی و نرخ ارز فعلی نمی‌تواند چنین فاصله‌ای را ایجاد کند.

وزارتخانه مانعی برای واردات ایجاد نکرده است، اما بسیاری از واردکنندگان با محاسبه قیمت تمام‌شده به این نتیجه می‌رسند که واردات در شرایط فعلی صرفه اقتصادی سابق را ندارد یا فروش محصول وارداتی در بازار دشوار خواهد بود.

معاون وزیر کشاورزی درباره اصرار برخی فعالان بر ادامه واردات نیز گفت: واردات گوشت طی سال‌های گذشته فعالیتی سودآور بوده و طبیعی است مجموعه‌هایی که چندین سال در این حوزه فعالیت کرده‌اند، خواهان تداوم آن باشند؛ اما شرایط اقتصادی، قیمت جهانی و نرخ ارز تغییر کرده و نمی‌توان انتظار داشت همان حاشیه سود گذشته همچنان برقرار باشد.

کمبود دام داریم یا با تغییر الگوی تامین مواجهیم؟

زحمتکش درباره ادعای کمبود دام در کشور اظهار کرد: در بخش دام سنگین، پیشنهادی مطرح شده که به جای واردات مستقیم گوشت منجمد، گوساله پای‌پروار از پاکستان وارد و دوره پایانی پرواربندی آن در داخل کشور انجام شود.

این پیشنهاد از آن جهت مطرح شده که گوشت منجمد وارداتی برای مصرف‌کننده ایرانی باید به شکل محسوسی ارزان‌تر از گوشت گرم باشد، اما با قیمت‌های فعلی، ایجاد فاصله ۳۰ تا ۴۰ درصدی برای واردکننده صرفه اقتصادی ندارد.

در مقابل، واردات گوساله پای‌پروار می‌تواند به استفاده از ظرفیت دامداری‌های داخلی کمک کند و در نهایت گوشت گرم یا منجمد مورد نیاز مراکز پرمصرف را در داخل کشور تأمین کند.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: کشور در سال‌های گذشته به‌طور سنتی حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن واردات گوشت قرمز داشته، اکنون این بحث مطرح است که بخشی از این نیاز به جای واردات مستقیم گوشت، از طریق ورود دام پای‌پروار، تکمیل دوره پرورش در داخل و سپس عرضه محصول تامین شود.

این شیوه علاوه بر فعال نگه داشتن ظرفیت‌های تولیدی کشور، می‌تواند امکان عرضه گوشت گرم و تامین سفارشی مراکز عمده را فراهم کند؛ با این حال، اجرای آن نیز باید براساس محاسبات اقتصادی و شرایط بهداشتی و قرنطینه‌ای انجام شود.