افت قیمت دلار در مرداب رکود
مریم غدیرپور
آخرین هفته مهرماه در شرایطی آغاز شد که بازار ارز در وضعیت نیمه‌راکد و انجماد کامل معاملات فرو رفته است و اسکناس آمریکایی نیز تا لحظه تنظیم این خبر با افت ۳ هزار تومانی نسبت به ارقام پایانی هفته گذشته، عقب‌نشینی به کانال ۲۶۴ هزار تومان را تجربه کرد.
تحلیل روند دادوستدها و هم‌سویی افت قیمت سایر ارزها نظیر یورو با دلار نشان می‌دهد که این ریزش نرخ نه از سر وفور عرضه واقعی، بلکه پیامد مستقیم رویکرد فوق‌محتاطانه فعالان و حبس نقدینگی در آستانه رخدادهای کلان سیاسی است.
بازیگران خرد و کلان با وجود جریان اخبار تنش‌زا و گمانه‌زنی‌های منطقه‌ای، ترجیح داده‌اند تا روشن شدن قطعی سرنوشت انتخابات کنگره آمریکا و تحولات سیاسی جاری از هرگونه موقعیت‌گیری ریسک‌پذیر پرهیز کنند.
در چنین اتمسفر سنگینی، تقابل میان خریدارانی که تمایلی به ورود سنگین ندارند و فروشندگانی که حاضر به تخفیف بیشتر نیستند، منجر به افت شدید عمق بازار و ریزش موقت قیمت‌ها شده است؛ وضعیتی که نشان می‌دهد تداوم رکود تا خروج متغیرهای انتظاری از فضای مبهم فعلی پابرجا خواهد ماند.
عرضه مبهم بازارساز رکود را فرسایشی‌تر می‌کند
حسین درودیان کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با عصر اقتصاد با اشاره به شرایط حاکم بر دادوستدهای ارزی و ریالی تصریح کرد: تشدید سایه منازعات منطقه‌ای هم‌زمان با دو رویداد سرنوشت‌ساز انتخاباتی پیش رو عملاً دادوستدها را به لاک دفاعی فرو برده و احتیاط معامله‌گران را در آغاز هفته به اوج رسانده است.
وی افزود: سیاست‌های مبهم بازارساز در حوزه عرضه منابع و عدم شفافیت بانک‌ها در پاسخ‌گویی به تقاضای واقعی نیز بر شدت سردرگمی فعالان اقتصادی افزوده و زنجیره‌ای از رفتارهای دست‌به‌عصا را رقم زده است.
درودیان در ادامه تاکید کرد: ابهام در تزریق موثر و واقعی ارز از سوی نهاد پولی در بستر شبکه بانکی نه تنها هیجان خرید را مهار نکرده، بلکه زمینه تعمیق رکودی سنگین را در سراسر بازار هموار ساخته و قیمت‌ها را با شیبی بسیار کند و فرسایشی به سوی کانال‌های پایین‌تر سوق داده است.
سیاست‌های مبهم بازارساز در حوزه عرضه منابع و عدم شفافیت بانک‌ها در پاسخ‌گویی به تقاضای واقعی نیز بر شدت سردرگمی فعالان اقتصادی افزوده و زنجیره‌ای از رفتارهای دست‌به‌عصا را رقم زده است
وی با تاکید بر انفعال حاکم بر نبض معاملات خاطرنشان ساخت: آمیختگی ریسک‌های سیاسی با تردیدهای ناشی از تزریق نامطمئن نقدینگی، بازیگران اصلی را به تماشاچیان خاموش بدل ساخته و انتظار می‌رود جریان فرسایشی ریزش قطره‌چکانی بها تا زمان شفاف‌سازی سیاست‌های کلان پولی استمرار یابد.
دلار در چشم انتظاری
این کارشناس ارشد مسائل اقتصادی و تحلیل‌گر بازار پول و ارز در تحلیل چشم‌انداز دادوستدها گفت: تعلیق کنونی بازار اسکناس ناشی از قفل شدن معادلات در گلوگاه صندوق‌های رای بوده و تا لحظه تعیین تکلیف برندگان کارزار سیاسی، تثبیت دامنه‌ای نرخ‌ها در دالان فعلی با نوسان‌های محدود و رفت‌وبرگشت‌های فرسایشی ادامه خواهد یافت.
وی با اشاره به پیوند ناگسستنی رفتار خریداران و فروشندگان با اخبار برآمده از پشت پرده قدرت اظهار داشت: تابلوهای معاملاتی بیش از هر زمان دیگر تابعی تمام‌عیار از موازنه قوای سیاسی گشته و سرنوشت نرخ برابری ریال مستقیماً در گرو رخدادهایی رقم خواهد خورد که در بطن حوادث آینده نهفته است.
این کارشناس اقتصادی در تبیین مسیر پیش‌روی بازار افزود: انجماد فعلی قیمت‌ها هرگز به معنای مهار بنیادین متغیرهای تورمی نیست، بلکه به‌منزله احتیاط معامله‌گران در پیشگاه رویدادهای سرنوشت‌ساز تلقی می‌شود و با مخابره نخستین پیام‌های معتبر سیاسی، سد شکننده کنونی شکسته شده و جهش یا ریزش متناسب با رویکرد آرایش جدید قدرت شکل خواهد گرفت.
درودیان در بخش پایانی ارزیابی خود خاطرنشان ساخت: وابستگی روان‌شناختی و ساختاری نبض ارزی کشور به تنش‌ها و توافق‌ها باعث شده است تا کوچک‌ترین لرزش در توازن بازیگران سیاسی معادلات عرضه و تقاضا را زیرورو کرده و مسیر آتی قیمت‌ها را با شتابی نامتقارن بازتعریف کند.
کلام آخر
بررسی جمیع جهات حاکم بر تابلوهای معاملاتی نشان می‌دهد که فرونشست مقطعی نرخ‌ها بازتابی از تخلیه هیجانات نبوده، بلکه معلول خودداری بازیگران از پذیرش ریسک‌های فراروی اقتصاد کلان است.
گره خوردن سرنوشت نرخ برابری ریال به پالس‌های متناقض سیاسی و ابهام در کارآمدی ابزارهای مداخله‌گرانه بازارساز، مارپیچ رکودی فرسایشی را رقم زده که خروج از آن منوط به تعیین تکلیف قطعی متغیرهای کلیدخورده در عرصه دیپلماسی و صندوق‌های رای است.
در این میان، انجماد تقاضای واقعی و حبس نقدینگی اگرچه در کوتاه‌مدت ترمزی ساختگی بر سر راه رشد بهای ارز کاشته، اما تداوم این وضعیت در بستر عدم تعادل‌های انباشته پولی، فنر انتظارات تورمی را فشرده‌تر می‌سازد.
بنابراین، به محض فروکش کردن غبار تردیدهای سیاسی و روشن شدن افق پیش‌رو، بازار ناگزیر مسیر خود را با جهشی ناهمگون متناسب با آرایش جدید قدرت و سیاست‌های پولی همگام خواهد ساخت.
