تاوان سنگین تصمیمات شتاب زده در جایگاه سوخت
مریم غدیرپور
در روزهای پایانی ماه، تصویر آشنا و تکراری پمپ‌بنزین‌های شهر بار دیگر به کلافی سردرگم تبدیل شده است؛ صف‌های طویل و چندکیلومتری که ماشین‌به‌ماشین پشت سر هم صف کشیده‌اند تا به هر شکل ممکن سوخت‌گیری کنند.
ماجرا این است که خیلی از شهروندان سهمیه بنزین ماهانه خود را تمام کرده‌اند و ناچارند به سراغ کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها بروند. اما نکته اینجاست که دلیل اصلی این صف‌های فشرده و عذاب‌آور، صرفاً تمام شدن سهمیه نیست، بلکه گره کور فرآیندهای بانکی تازه‌ای است که ناخواسته به جایگاه‌های سوخت تحمیل شده است.
وقتی پمپ‌بنزین به میز خدمت بانکی تبدیل می‌شود
امروز وقتی راننده درمانده به پمپ‌بنزین می‌رسد، به جای یک سوخت‌گیری ساده با کارت اضطراری، با تشریفات دست‌وپاگیر بانکی روبه‌رو می‌شود.
راننده باید کارت بانکی را داخل دستگاه کارت‌خوان مخصوص بیندازد، منتظر بماند، هزینه استعلام رمز یک‌بارمصرف را پرداخت کند و بعد از کلی معطلی تازه به مرحله دریافت بنزین برسد.
جایگاه‌های سوخت که قرار بود محل عرضه سریع بنزین باشند، حالا عملاً به شعبه‌های معطل‌کننده بانکی تبدیل شده‌اند. این خدمات دیجیتالی خام و ناکارآمد، هر پمپ‌بنزینی را به بند کشیده و زمان توقف هر خودرو را به شدت بالا برده است.
تقاطع ناترازی سوخت با تصمیمات شتاب‌زده
روزنامه عصر اقتصاد در این گزارش به دنبال پاسخ به این پرسش کلیدی است که چرا مدیران اجرایی پیش از فراهم کردن زیرساخت‌های سخت‌افزاری و بررسی ابعاد میدانی، طرح‌های خلق‌الساعه را کلید می‌زنند.
گره زدن کارت‌های اضطراری به پلاک ثبتی و تحمیل فرآیندهای بانکی به جایگاه‌ها، نشان می‌دهد سیاست‌گذار به جای حل ریشه‌ای ناترازی انرژی، صورت مسئله را پاک می‌کند و هزینه ناکارآمدی تصمیمات خود را مستقیماً از وقت، آرامش و معیشت مردم می‌دزدد. این روند فرسایشی بیش از پیش صبر شهروندان را لبریز کرده است.
همه جایگاه ها با ترافیک روبرو هستند
فرامرز نجفی، جایگاه‌دار منطقه جاده تهران-ورامین، در گفتگو با روزنامه عصر اقتصاد تصریح کرد: راننده ناچار است کارت بانکی را داخل دستگاه قرار دهد و پس از کسر هزار تومان هزینه، جهت استعلام رمز یک‌بارمصرف اقدام کند.
وی افزود: پس از ارسال رمز به دستگاه، راننده تازه به مرحله دریافت بنزین می‌رسد؛ فرآیندی که شاید روی کاغذ برای چند ثانیه نوشته شود، اما در عمل ترافیک سنگینی را در پمپ‌بنزین‌ها ایجاد کرده است.
هزینه تصمیمات شتاب‌زده از جیب و وقت مردم پرداخت می‌شود
نجفی با اشاره به تناقض‌های اجرایی این طرح تاکید کرد: پرسش اصلی اینجاست که چرا مسئولین پیش از فراهم شدن زیرساخت‌های حقوقی و سخت‌افزاری، هزینه ناکارآمدی سیاست‌های خود را از وقت و معیشت مردم دریافت می‌کنند؟
وی افزود: در شرایطی که تشریفات قانونی نقل‌وانتقال سند خودروهای امانی بسیاری از مالکان را با مشکل مواجه کرده، طراحان بدون در نظر گرفتن این مشکلات عینی همچنان بر اجرای طرح پافشاری دارند.
این جایگاه‌دار در ادامه گفت: چتناقض بزرگ‌تر این است که کارت‌های اضطراری، که عمدتاً برای روز مبادا پیش‌بینی شده بود، با گره خوردن به پلاک ثبتی خانوار کارایی خود را از دست داده است.
هچنین تبدیل جایگاه‌های سوخت به میزهای خدمت بانکی و تحمیل فرآیندهای دیجیتالی خام نشان می‌دهد مدیران پیش از رفع ریشه‌ای ناترازی سوخت، تنها به دنبال راه‌حل‌های سلبی هستند.
گره کور کارت‌های اضطراری و پلاک خانوار
این جایگاه‌دار منطقه جاده تهران-ورامین، به ابعاد پنهان و تناقض‌های طرح تازه دولت پرداخت و از چالش‌های فرسایشی جایگاه‌داران و شهروندان سخن گفت.
نجفی با انتقاد از اجرای شتاب‌زده این طرح تصریح کرد: تناقض بزرگ‌تر این است که کارت‌های اضطراری، کهگیلویه و بویراحمد یا کل کشور فرقی نمی‌کند؛ این کارت‌ها عمدتاً برای روز مبادا و مسافران پیش‌بینی شده بود، اما گره زدن آن‌ها به پلاک ثبتی خانوار، کارایی این ابزار را کاملاً زیر سوال برد و مردم را در بن‌بست گذاشته است.
وی افزود: تبدیل جایگاه‌های سوخت به میزهای خدمت بانکی و تحمیل فرآیندهای دیجیتالی خام و نقص‌دار، فشار مضاعفی بر دوش رانندگان و اپراتورهای جایگاه‌ها می‌گذارد.
راه‌حل‌های سلبی چاره ناترازی سوخت نیست
این جایگاه‌دار ادامه داد: تحمیل این فرآیندها نشان می‌دهد مدیران اجرایی قبل از هر اقدامی جهت رفع ریشه‌ای ناترازی سوخت در کشور، تنها به دنبال راه‌حل‌های سلبی و دستوری هستند.
وی تاکید کرد: تا زمانی که تصمیم‌گیرندگان واقعیت‌های میدانی جایگاه‌ها را نادیده بگیرند، بحران صف‌های طویل و نارضایتی عمومی استمرار خواهد داشت.
کلام آخر
اگر طرح‌های شتاب‌زده و فرآیندهای دست‌وپاگیر بانکی در جایگاه‌های سوخت متوقف نشود، در آینده‌ای نزدیک تمام شهرهای ایران صحنه صف‌های طویل و فرسایشی پمپ‌بنزین‌ها خواهد شد. این روند فرسایشی علاوه بر فرسودگی روانی شهروندان و کلافه کردن جایگاه‌داران، پتانسیل بالایی برای ایجاد نارضایتی‌های عمومی و اعتراضات مردمی دارد. تحمیل امور بانکی به پمپ‌بنزین‌ها راه حل مهار ناترازی نیست.
سیاست‌گذار به جای ملزم کردن کل کشور به تشریفات دیجیتالی خام، باید راهکارهای ساختاری و عاقلانه‌تری برای مدیریت مصرف و رفع ناترازی بنزین بیندیشد.
